Cinyıs Olmadan Adam Çarpmak — Işık Barış Fidaner

İki ilişkili kavramı ayıralım:
1) Cin bildirdiğiniz dileğinizi yerine getirendir (lambadan çıkan cin).
2) Cinyıs ise farkında bile olmadığınız dileğinizi yerine getirendir.

“Müşteri her zaman haklıdır” ilkesiyle size hizmet eden cinin aksine cinyıs huzurunuzu kaçırır çünkü iyi niyet numaralarınız (Ego) ile gerçek arzunuz (semptom) arasında aşılmaz bir mesafe olduğunu ifşa eder [1]. Bu mesafeye şahit olan kişi:
1) Ya ölüme doğru izlediği yolculuk üzerinde mutlak denetim sahibi olmadığını fark eder ve kabullenir (kendinibütün [2]).
2) Ya da cinyısı ve gösterdiği mesafeyi inkar ederek “Kendi ölümümü ben seçerim!” kibrinde ısrar eder (kendindar).

Bunlardan ikinci ve daha yaygın yolu tutturan Luxus müzik grubunun “Cinyıs” şarkısı şöyle başlar:

Cinyıs aklını kaçırdı eyvah
Zahir üstüne alındı eyvah
Dilinin ayarlarında vardı zaten bir maraz
Dur biraz, dur biraz yapma

Ve şöyle biter:

Ölümlerden bir ölüm seçmem lazım
Şimdi yap, şimdi yap durma

Baştaki “Dur biraz yapma!” emri şarkıcının cinyıs yüzünden tetiklenen arzusunu (semptom/maraz) inkar etmek içindir [3], sondaki “Şimdi yap durma!” emri ise şarkıcının cinyısın kötücül gölgesinden kurtarılacağı hayal edilen psikolojik bireysel iyi niyet numaralarını (Ego) iptal edilmiş olacağı zannedilen arzusundan boşalacak yere tayin etmek içindir.

Cinyısın temel marazı “cin olmadan adam çarpmasıdır” yani lambayı ovmadığınız halde karşınıza çıkması, bildirmediğiniz dileklerinizi yerine getirmesi, “Haklı olan her zaman müşteridir” ilkesini bozması ve Ego’nuzu zedelemesidir.

Bu tablodaki tek sorun ise cinyısa atfettiğiniz marazın bizzat size ait olduğudur, kendi ölümünüzü denetleme kibrine kapıldığınızdır, “cinyıs olmadan adam çarpıyor” olduğunuzdur. Cinyısı fazla cins (atipik) bulduğunuz ölçüde adi (tipik) olana razı geldiğinizdir.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Gerçi cinler de dileğin yerine geliş şeklini incelikli bir tarzda bükerek cinyıs olabilirler.

[2] Bkz “Kendinibütün, Kendindar, Kendinsiz”

[3] Bkz “‘Arzumu pompalayan sen, sen kötü ruhsun, geri git'” Anaëlle Lebovits-Quenehen