Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.
Bu atasözü hakikatle ilgilidir. “Pudingin kanıtı yenmesinde” olduğuna göre siz pudingi yediğiniz sürece (kısmen de olsa) hakikate hakim olabilirsiniz. Roller değişip puding sizi yutmaya başladığında ise “hakikat sonrası” çağa geçilmiştir. O halde aynı atasözünün postmodern uyarlaması şöyledir:
Her yoğurdun bir yiğit yutuşu vardır.
Bu versiyonda öznenin nesneyi yemesinden nesnenin özneyi yutmasına geçilmiştir. Yiğit yoğurtkolik olmuştur; onu nesneye bağlayan şey artık özgürlük değil özürdür. Yiğidi müptela eden yoğurtla burada kastedilen elbette haz ve duygu yoğunluğudur. Bu inatçı tutku “Hep daha çok zevk alacaksın! Hayatı dolu dolu yaşayacaksın!” diyen Süperego veya Hiperego buyruğundan kuvvetini almaktadır.
Yoğurdun sizi yuttuğu postmodern noktadan sizi kurtaracak yol, edilgen halden etkin konuma geri dönmeniz, yani “yeniden eskisi gibi” yoğurdun tepesine çıkıp onu alt etmeniz değildir. O tren çoktan kaçtı ve artık tüm dünyayı saran bir yoğurt canavarı ile karşı karşıyasınız.
Bu noktada yapabileceğiniz tek şey, yoğurdun maddi dolgusunun (hayallerinizi süsleyen tözlerin) dikkatinizi cezbetmesine izin vermemek, onun yerine sadece yoğurdun sizi yutma işlevine odaklanmak (buna yutak diyelim) ve kendinizi o işleve göre yeniden yoğurmaktır:
Her yutağın bir yiğit yoğuruşu vardır.
Yoğurt artık size dışarıdan müdahale eden bir varlık değildir. O sizi ne kadar ve ne şekilde yoğuruyorsa o kadar vardır, o sizin yoğurulmanızdan ibarettir. Böylece yutulan özneden yoğurulan özneye geçmiş oluruz, bu da öznenin kendi kendini yoğurmasının yolunu açar. Kendi kendini yoğuran yiğide yiğirt diyelim.
Yiğit yoğurdu yiyerek kendi hakikatini oluşturuyordu. Yiğirt ise kendini yoğurarak sahiliğini şekillendirir. Sahiliğin hakikatten farkı bilgi yerine bilebilgiye dayanmasıdır. Yani yiğirt “bilen adam”lıktan feragat etmiştir, böylece onun erdemi görce olmuştur.
Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner
Bkz “The Superego Centrifuge”, “Bilgi ve Bilebilgi: Bilen Bilemez Ancak Bilmeyen Bilebilir”, “Virtue, Erdem, Görce”, “Büyükolizm: Baştan alalım ama bu kez daha duygulu olsun”, “Tözne/Cevherzat: özgür, özür, zaten, bizzat”, “Aklın Dolandırıcılığı Hiperegoyu Ortaya Çıkardı”, “Hiperego: Yenilemeyen Yineleme Boştur, Yinelemeyen Yenileme Kördür”, “Sütur ve Südur”, “Kuzgun Başa?”
Geri bildirim: Mürekkep Yalanmış — derleme | YERSİZ ŞEYLER