İnkârcı Katlanma ve İkrar Zarı: Baş-kası, Ar-kası, Hır-kası (1) — Işık Barış Fidaner

Bölüm 1: İnkârcı katlanma

İnkâr ikrarın iadesidir:
1) İnkâr, başkasının ikrarının başkasına iadesidir.
2) İnkâr, onları onlara iade eder, överek ya da yererek (Onlar vs. birileri).

İnkâr silsile oluşturur:
3) Her başkası bir başkasına atıf yapar: “Her imleyen özneyi bir başka imleyene temsil eder.” (Lacan)
4) Bir başkasına ikrarını iade etmek yetmez, hep bir başkasına daha ikrarını iade etmek gerekir.

İnkâr insanları büyüler:
5) İnkâr silsilesinde her iade önceki iadelerin telafisidir, onların yenilenip yinelenmesidir.
6) İnkâr silsilesi uzadıkça insanları büyüler ve bağımlılık yapar: mitomani, hiperego, büyükolizm.

İnkârlar üst üste birikir:
7) İnkâr aynı zamanda inkârın inkârıdır, inkârın inkârının inkârıdır, vb. ad infinitum, ad nauseam.
8) Başkaları ele avuca sığmadığı sürece bu inkâr birikimine katlanmaya mecburuz, bayılsak da bayılmasak da.

Postmodern sermaye inkârcı katlanmadır:
9) Herkesi kendisine katlandıran inkârın tek amacı kendi kendini katlamaktır.
10) Kendi üzerine katlanan inkârcı kısır döngüye inkârcı katlanma adını verelim.
11) İnkârcı katlanma aynı zamanda kârcı katlanmadır; sermayenin damıtılmış postmodern tarzıdır.

Kategorilerle denetlenemeyen ahlak bombası (père et pire encore [1]):
12) İnkârcı katlanma, tekdüze sonsuzdur, üstelce çoğalarak bileşimleri patlatan bombadır.
13) Bu çoğalışı denetlemek için kategoriler tanımlayıp ötekilik kapsanmaya çalışılır (κατηγορία: suçlama).
14) Hangi inkârın arkasında hangi inkârın olabileceğine dair kategoriler ahlak sistemleri oluşturur ama… (père…).
15) “Başkasının başkası yoktur” (Lacan) yani hiçbir ahlak sistemi inkârcı katlanmayı zaptedemez.
16) Hatta daha beteri: inkârcı katlanma sirayet ettiği her ahlakı bombaya çevirir (…et pire encore: ahlakçılık).

Baş-kasıyla bilişsel bedelin hesabını kesmek:
17) Başkası yoktur, baş-kası vardır: İnkârcı katlanmayla gelen bilişsel bedeli üstlenmeye mecburuz ama…
18) Baş-kasının baş-kası yoktur: Bu bitimsiz hesap Gordiyon düğümü veya rüya göbeği gibi şu veya bu hattan kesilmelidir.
19) Bu hesabın “nasıl hat?”tan kesileceğini bildiren bin “nasihat” de işitseniz bir musibetin yerini tutmaz.

Ar-kasının etik gücüyle ahlak bombasını etkisiz hale getirmek:
20) Nasihat veren ahlak sizi musibetin sillesinden koruma iddiasındadır ama… (père…).
21) Arkasının arkası bitimsiz bir silsiledir, silsille olup yüzünüze çarpıverir (…et pire encore).
22) Arkası yoktur, ar-kası vardır: Etikten güç alıp ahlak bombasını etkisiz hale getirmelisiniz.

(Bölüm 2’yi okumak için tıklayınız)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Lacan’ın 19’uncu (…ou pire: (baba) yahut daha beteri) ve 20’nci (encore: yine/hâlâ) seminer başlıklarını kaynaştırarak şu formülü elde ederiz: père et pire encore: baba ve hatta daha beteri. Buna göre Lacan’ın eksik bıraktığı seminer adını da tahmin edersiniz: malheureusement: maalesef.

Bkz: “İrade ve İade: ‘Aslında’ Gediğine Yerleşen Aklın Kurnazlığı”, “Sevginin Sevgisiz Kalbi: Beni bana hediye et! Beni bana iade et!”, “Filhakika, Bilinçdışı Fil Hafızasıdır: ‘O da’daki Fil Odadaki Fiili Unutmaz”, “Devridair Makinesi: Arzın Arzı Silsilesi ve Arzuhal, Farzedilen Farzın Sillesi ve Farzıhal”, “Feleğin Silsillesi: Gafiiliyat Arzımuhaldir, Bağfaaliyet Farzımuhaldir”

Bölüm 1 bkz: “Dinler ve Ötekinin Ötekisi”, “Hiperego: Yenilemeyen Yineleme Boştur, Yinelemeyen Yenileme Kördür”, “Büyükolizm: Baştan alalım ama bu kez daha duygulu olsun”, “Ahlak Bombasını Reddetmek ve Etkisiz Hale Getirmek”, “Bitirmek başlandırmaktır: Spor olsun diye yaşama egzersizleri veya saadet zincirinin prangasını sökmek”, “Sermaye ve Hiperego: İnkâr Oranının Düşme Eğilimi”