Markov battaniyesi — Andy Clark

Markov battaniyesine adını veren matematikçi Andrey Markov (1856-1922) mühim eserlerinde yalnızca tek bir (mevcut) değeri saklayarak kendi geçmiş rotalarını hatırlayan soyut sistemleri incelemiştir. Markov zinciri denen bu sistemlerde sonraki hal yalnızca mevcut halin değerine bağlıdır. Buna Markov özelliği denir. Bu nedenle bazen bunlara ‘belleksiz’ sistemler de denir.

Şimdi etkileşen çok sayıda düğümden (değişkenden) oluşan karmaşık bir sistem düşünün. Pearl ‘Markov battaniyesi’ terimiyle şöyle bir düğüm kümesini tarif eder: Belli bir X düğümü için, X’in davranışını eksiksizce kestirebilmek için hallerinin bilinmesi yeterli olacak diğer bütün düğümlerin kümesi. İşte o komşu düğümlerin halleri, hedef düğümün halini öyle bir belirler ki (sebep olarak değil, istatistiksel ilinti olarak) o hal ile sistemdeki diğer hiçbir hal arasında koşul bağı kalmaz, böylece oluşan ‘Markov battaniyesi’ hedef düğümü sistemin geri kalanındaki etkinliklerden yalıtmış olur.

Bunun pratik anlamı şöyledir: Eğer hedef düğümün halini kestirecekseniz onun Markov battaniyesini oluşturan düğümlerin halinden başka hiçbirşey bilmeniz gerekmez. Markov battaniyesi örttüğü düğüm veya düğümlerin ‘ata’ ve ‘çocuk’ düğümlerini de içerir, ‘ata’lar o düğümü en yakından etkileyenlerdir, ‘çocuk’lar ise o düğümün en yakından etkiledikleridir, ayrıca ‘çocuk’ları etkileyenler de aynı battaniyeye dahil edilir (çocukların diğer ataları).

Kendi Markov Battaniyenizi Örmek’ten

Türkçesi: Işık Barış Fidaner