İşte gül, oyna bakalım — G. W. F. Hegel

Bu eser bir politik bilim içermesi bakımından mevcut halin/devletin kendine göre bir mantığı/akılcılığı olduğunu kavrayıp sunma girişiminden ötesi değildir. Felsefi bir yazı olduğuna göre olması gereken bir hal/devlet inşa etmekten itinayla kaçınması şarttır. Felsefe hale/devlete nasıl olması gerektiğini öğretemez, ancak etik evrenin nasıl bilineceğini öğretebilir.

Hic Rhodus, hic saltus!
İşte Rodos, atla da görelim!
İşte hendek işte deve! (Nah-ı Pir, Nahora)

Felsefenin görevi olan biteni yakalamaktır çünkü olan biten mantıktır/akıldır. Her bireyin kendi devrinin evladı [“devrim”ci] olması gibi felsefe de kendi çağını düşüncelerle yakalar. Bir şahsın kendi çağının ötesine sıçrayabileceğini veya Rodos’tan atlayabileceğini hayal etmek ne kadar aptalcaysa, bir felsefenin mevcut dünyayı aşabileceğini hayal etmek de o kadar aptalcadır. Bir teori şayet kendi çağını aşarak olması gereken bir dünya inşa ederse, olsa olsa istikrarsız kanaatler bileşiminde barınabilir, orada da her türlü hayalperestliğe yer vardır.

Üstteki deyimi biraz değiştirirsek şöyle olur:

Hic rhodon, hic salta!
İşte gül, oyna/dans et bakalım!

Özbilinçli Tin’i oluşturan akıl/mantık ile mevcut gerçekliği oluşturan akıl/mantık arasına dikilerek Tin’in gerçeklikten tatmin olmasına mani olan duvar/bariyer, serbestçe kavranamayan bir soyutlamadır. Mevcut Haç’taki Gül’ün mantığını/aklını ikrar edip ondan zevk almak, gerçeklikle barışmayı gerektiren akılcı bir içgörüdür.

G. W. F. Hegel, Hukuk Felsefesi önsözünden

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Marx’ın bu iki sözü birbirine karıştırıp “İşte Rodos, dans et bakalım” (Hic Rhodus, hic salta!) demesi manidardır. Hegel’i ayakları üzerine dikme iddiasına rağmen Marx’ın mevcut Haç’taki Gül’ü ikrar etmeden dansa kalkması “hem kekim dursun hem karnım doysun” tavrıdır. Zaten Hegel eleştirisinde de “yaşayan çiçeği koparmakta” ısrarcıydı. Bkz “Çiçekleri Eleştirmek veya Çiçeksiz Meyve Olmaz”, “Barışma mevcut Haç’taki Gül’ü tanımaktır” Slavoj Žižek, “Kek adam kek sever” Slavoj Žižek, “Psychoanalysis is the emprickle science”

rose-and-thorn

7 Yorum

Filed under Çeviri