Nam-ı Pir defterden silindiyse belirtiler gerçek’te tezahür edecektir — Leon Brenner

(öncesi: İkrarcı ürünün defterden silinmesi ikincil bastırmaya mani olur)

Freud’un bastırma ile defterden silme arasında kurduğu benzerliği Lacan daha da ilerletir: Lacan’a göre nevrotik bastırmada:
1) Bir imleyenin bilinçten dışlanmasını getiren olumsuz yan vardır.
2) Bastırılanın geri dönerek simgesel gerçekliği inşa etmesini getiren olumlu yan vardır.

Psikotik defterden silmede ise:
1) Nam-ı Pir imleyeninin simgeselden kökten dışlanmasını getiren olumsuz yan vardır.
2) Defterden silinenin gerçek’te yeniden belirerek simgesel gerçekliği yeniden inşa etmesini getiren olumlu yan vardır.

Ayrıca Lacan psikotik defterden silmenin simgesel düzenin yapılanmasını tam olarak nasıl etkilediğini de adım adım anlatır:
1) Simgesel düzen söylemsel bir derişim halindedir.
2) Bir delik Nam-ı Pir imleyeninin yerine geçer.
3) Özne dili öznelleştirmeyi beceremez.
4) Keyfiyetin simgesel dolayımı baltalanır.
Bu simgesel aksaklıklar karşısında özne defterden sildiklerinin gerçek’te geri dönüp başına gelme tehlikesi altındadır, eğer psikotik belirtiler tetiklenirse simgesel gerçekliği hayali araçlarla yeniden inşa etmeye girişebilir.

Freud’a göre bastırma ve defterden silme arasındaki fark kurucu mekanizmaların ikinci olumlu yanıyla ilgili değildir, ilk olumsuz yanıyla ilgilidir (SE XIX, 185). Çünkü iki durumda da olumlu yan öznenin gerçekliğinden dışlanan bir şeyi ikame etmeye veya yeniden modellemeye gelmiştir. Fakat Lacan’ın dikkat çektiği gibi iki mekanizmanın olumlu yanları arasında da mühim bir ayrım olduğunu aklımızda tutmalıyız.

Lacan’a göre nevrotik bastırmanın olumlu yanı işlediğinde bastırılan imleyenler belirtiler yoluyla simgesel düzende tezahür ederler (bastırılanın geri dönüşü). Psikotik defterden silmede ise Nam-ı Pir imleyeninin defterden silinmesi imleyenlerin belirtiler yoluyla gerçek’te tezahür etmesine sebep olur (gerçek’te yeniden belirme). O yüzden psikozda öznel gerçekliğin derişiminde muazzam bir kayma olur. Nevrotik özneler çoğu zaman kendi öznel gerçekliklerinin simgesel ve hayali tezahürlerine gömülmüş olurlar, psikotik öznelerse çoğu zaman gerçek’te yeniden beliren imleyenlerin çalkantılı mevcudiyeti karşısında oluşturdukları hayali telafilere gömülmüş olurlar.

Psikotik defterden silmenin neticesi yukarıdaki şemada özetlenmiştir.

(sonrası: Otistik önkapanım)

Otistik Özne: Dilin Eşiğinde (2020) kitabından
(parantez içindeki numaraları anlamak için kitaba bakınız)

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Laf sal atası! Psikozda Nam-ı Pir defterden silinmiştir” Jacques Lacan, “Babanın Adı, Babanın Hayrı: Nam-ı Pir, Nah-ı Pir”, “Naman-ı Pir: Kanman İptir, Anlam: Al Nam! (les noms du père: les non-dupes errent)”, “Bastırma ve defterden silme” Jacques Lacan, “Mecaz Hakikatin Köprüsüdür, Mecaz-ı Mürsel Sahiliğin Elçisidir”, “Anlam-tanesi ile anlam-adımı”, “Adım ve Atım: Adım atımın atımıdır, Atım imletimdir”, “Taslama ve Tasavvuf: Deli, Dahi, Aziz”