Otistik önkapanım — Leon Brenner

(öncesi: Nam-ı Pir defterden silindiyse belirtiler gerçek’te tezahür edecektir)

Nevroz, sapkınlık, psikoz üçlemesine eklenen dördüncü öznel yapı otizmdir ve önkapanım mekanizmasıyla kurulur (autistic foreclosure / preclusion; defterden silme psikotik önkapanımdır).

Benoist’e göre Nam-ı Pir imleyeninin “insanın gönlünde taht kurması” simgesel düzenle “asgari ilişki” sağlar [imleme ve imlendirme]; psikotik önkapanımda (defterden silme) Bejahung ile Nam-ı Pir önceden yerleşmiş olmalıdır, oysa otizmde bu “asgari” ilişki hiç yerleşmez. Yani otizmde Bejahung asla devreye girmez; otizmde önkapanım olmadan önce Nam-ı Pir imleyeni hiç kurulmamıştır bile, psikozdaki gibi kurulduktan sonra defterden silinmez…

Birçok psikanaliste göre otizmin karakter özelliği, simgesel düzenle asgari ilişkide temel bir noksanlıktır… Buna Ötekinde yabancılaşmanın noksanlığı (27) veya “iğdişin noksanlığı” derler (52). Bu noksanlıkla koşullanan özne Lefortlara göre “her türlü fallik imletimden uzak kalır” (52).

Otistik önkapanım, bana göre, bastırma modelindeki Bejahung‘un da öncesinde olur ve Nam-ı Pir‘i bile önceleyen bir simgesel imletim düzeyi ile koşullanır…

Önbastırma simgesel düzenin yapılanmasında gerekli bir önkoşul olduğu için ve bu ilk simgesel imletim biçimini de önceleyen bir öznel gerçeklik yapılanmasını düşünemeyeceğimiz için bana sorarsanız öznel gerçekliğin yapılanmasındaki etkilerini açıklayacaksak otistik önkapanımı önbastırmayı da önceleyen bir düzeye koyamayız, onu ancak önbastırma ufku dahilinde açıklayabiliriz. Dolayısıyla otistik önkapanım Bejahung‘u öncelediğine göre bence Ausstoßung düzeyine konmalıdır…

La Distinction de L’Autisme (2003) kitabında Rosine ve Robert Lefort önkapanım mekanizmasının iki düzeyde işlediğini söyler:
1) Bejahung ve önbastırma mekanizmasıyla ilgili “atfeden muhakemeler” düzeyi
2) İkincil bastırma mekanizmasıyla ilgili “varsayan muhakemeler” düzeyi
Lefort’lara göre otizmin kaynağında birinci tip önkapanım vardır, psikozun kaynağında ise ikinci tip önkapanım vardır (defterden silme). Bu ayrıma göre otizme özgü atfeden önkapanımın işleyişi önbastırma ve Bejahung‘la ilgilidir, psikoza özgü varsayan önkapanımın (defterden silmenin) işleyişi ise ikincil bastırmayla ilgilidir.

Lefortlara göre, ikincil bastırmayı baltalayan önkapanım (defterden silme) psikotik bir yapılanmaya yol açar, Bejahung‘u baltalayan önkapanım ise otistik yapılanmaya yol açan “en köklü önkapanım”dır (54).

Ausstoßung ⇒ Atfeden önkapanım ⇒ B̶e̶j̶a̶h̶u̶n̶g̶ ⇒ Otizm
Bejahung ⇒ Varsayan önkapanım (defterden silme) ⇒ İ̶k̶i̶n̶c̶i̶l̶ ̶b̶a̶s̶t̶ı̶r̶m̶a̶ ⇒ Psikoz

Ausstoßung dahilinde iki yanı ayırt etmeyi öneriyorum: Şimdiye kadar bahsettiğimiz ilk “kovuluş” işleminden ayrı olarak yine Ausstoßung dahilinde ikrarcı bir imletim işlevi de vardır [imletim ve imleyiş (asgari imleme ve imlendirme henüz olmamışken)].

Otistik önkapanım Ausstoßung‘un ikrarcı yanının ardından gelir, dışladığı nesne de Ausstoßung‘da üretilen imletim birimidir; buna Hyppolite “yadsımanın simgesi” demişti (É, 753), Laplanche ve Leclaire “saf fark, kesileme, bar/engel/ayırıcı” demişlerdi (Laplanche & Leclaire, 1972, 161).

Otizmde yadsımanın simgesi önkapanıma uğrar ve böylece Nam-ı Pir imleyeninin nakşedilme olasılığı daha hiç yaşanmadan önlenir. Başka bir deyişle Ausstoßung‘da Nah-ı Pir teşkil edilemediği sürece hiçbir zaman Bejahung ile Nam-ı Pir nakşedilemeyecektir.

Otistik Özne: Dilin Eşiğinde (2020) kitabından
(parantez içindeki numaraları anlamak için kitaba bakınız)

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Kapanım konusunda: “Polivagal Teori: Tepkileşimi Ayarlayan Üç Sinir Devresi” Stephen W. Porges

Bkz “Laf sal atası! Psikozda Nam-ı Pir defterden silinmiştir” Jacques Lacan, “Babanın Adı, Babanın Hayrı: Nam-ı Pir, Nah-ı Pir”, “Naman-ı Pir: Kanman İptir, Anlam: Al Nam! (les noms du père: les non-dupes errent)”, “Bastırma ve defterden silme” Jacques Lacan, “Mecaz Hakikatin Köprüsüdür, Mecaz-ı Mürsel Sahiliğin Elçisidir”, “Anlam-tanesi ile anlam-adımı”, “Adım ve Atım: Adım atımın atımıdır, Atım imletimdir”, “Taslama ve Tasavvuf: Deli, Dahi, Aziz”