Bulut-çeviri — Işık Barış Fidaner | 🦋🤖 YERSİZ ŞEYLER

Bulut şemasına yaptığımız ilk yorumlar objet a‘da başlayıp objet a‘da bitiyordu. Esnaf yorumunda objet a piyasadaki boşluktu, hemseda yorumunda objet a bağlamda açılan konuydu. Bu yazıda bulutu çeviri işi olarak yorumlayacağız.

Çeviri işinde kaynak dilde yazılmış bir sözden yola çıkarsınız ve kendiniz onu hedef dilde başka bir sözle ikame edersiniz, dolayısıyla akış bu sefer S₁‘den başlar ve S₁‘de biter:

S₁ → S(Ⱥ) → S₂ → objet a → S₁

Bulut-çeviri şemasında akışı oluşturan adımlar şöyle özetlenir:

S₁ → S(Ⱥ)
Cümledeki tabir veya sözcüğü okumak zaten kafanızda bir tınlama yaratır ve size yazarın arzusunu hissettirir. “Yazar neden böyle demiş, hangi niyetle bunu bu şekilde söylemiş?” gibi sorgulamalar gereksiz hatta bazen parazittir.

S(Ⱥ) → S₂Oluşan yankılaşım bir grup çağrışımı bir araya toplayacaktır. Bunlar kendi içinde uyumlu veya uyumsuz çağrışımlar olabilir. Çağrışımlar ne kadar uyumluysa o kadar hayalidir yani değerlendirmeye müsaittir, ne kadar uyumsuzsa o kadar semptomatiktir yani yorumlamaya açıktır.

S₂ → objet a
Uyumlu çağrışım gruplarının isabet ettiği anlamlar sözlüklerde listelenmiştir. Uyumsuz çağrışım gruplarının kaynak dilde isabet ettiği “anlamsızı”lar (ab-sens) kimi zaman hedef dilde bulunabilir ama çoğu zaman bulunamaz. Bu yüzden çeviri işinde hep bir imkansızlık vardır [1].

objet a → S₁Çağrışan anlamları veya anlamsızıyı hedef dilde duyuran kelime seçilir. Mesela “equi-vocation”a “hem-seslenme” demek gibi.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Anlamsızı (ab-sens)” Jacques Lacan, “Ab-sens (anlamsızı)”, “Çevirmen önsözü”