Twitter neden sıkıcı değil? Sözde özne anonim kalabalık fetişidir — Işık Barış Fidaner

Twitter kullanımı artmaya devam ediyor. Bir şey kesin: Sıkıcı değil!
(Elon Musk’ın twiti aşağıda)

Twitter’da takip ettiğiniz “hesaplar” sizi dürtüleyen kaynaklardır, onları seçmeniz dürtü kontrolü seviyesindedir. Kaynaklardan dürtüleri almak (takip), dürtülere katılmak (beğen) ve dürtüleri iletmek (paylaş) size bırakılmıştır. Siz de “hesabınızı ona göre yaparsınız” yani elinizden geldiğince “yararlı” dürtülere yaklaşıp “zararlı” dürtülerden uzaklaşırsınız (veya öyle zannettiklerinizden). Lacan Psikozlar başlıklı 3’üncü seminerinde iki sözü ayırt etmişti:

1) Tu es celui qui me suivra: Sen beni takip edecek kişisin.
2) Tu es celui qui me suivras: Beni takip edecek kişi sensin.

Birinci cümlede “suivra: kişisin” diyerek “beni takip edeceği düşünülen herhangi birine” hitap edilir, ikinci cümledeyse “suivras: sensin” diyerek ikinci şahsa “takipçilik” kimliği/statüsü/vazifesi tayin edilmektedir (bir tür talebelik gibi).

Twitter’da birbirlerine karşı “hesap / dürtü kaynağı” statüsünde kalan internet kullanıcıları yalnızca birinci cümledeki “herhangi biri” olabilirler, ikinci cümledeki kimliği/statüyü edinemezler, çünkü her an “zararlı” ilan edilip / varsayılıp Elon Musk’a havale edilmeleri (bloklanmaları) işten bile değildir [1].

İnternet kullanıcısı olsa olsa şunlardan biridir:
1) Alınan dürtülerin kaynağı
2) Katılınan dürtülerin kaynağı
3) İletilen dürtülerin kaynağı

Edilgen çatılı üç ifadede de “sözde özne: onlar” sanal bir varlık olarak anonim kalabalık fetişidir (örnek: “doğru bilinçli halk”). Günlük haberler Twitter’dan yayıldıkça “hakikat”in sosyal medyada şekillendiği şartlarda bu sözde özne bir tür kutup yıldızı rolü üstlenir. Tabi sanal olduğu için çakma bir kutup yıldızıdır, yani boş bir avuntudur. Öyle de olsa insanlar sanal kalabalığın peşinde sürüklenmeye devam ederler çünkü bilindiği gibi inkar edilecek ne kadar çok şey varsa insanlar da “sıkıcı olmayan” fetişlerine o derece bağlanacaklardır [2].

(İngilizcesi)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Ağa botunun üstüne bot olur mu la! Bana robot deyip durma, Satarken siborg mu olduk?”

[2] Bkz “Tabi muhakkak öyledir peki senin hamster’ın nerede?” Slavoj Žižek