Bu malumat beni çarptı: Dr Forsyth, Herr von Vorsicht, Feraset Efendi — Sigmund Freud, Maria Pierri

1919’da bir güz sabahı 10:45 civarında Londralı ziyaretçim Dr David Forsyth ben bir hastayla uğraşırken odaya girip kartvizitini bıraktı… Sadece onu karşılayıp randevu verecek kadar vakit ayırabildim. Bu ziyaret benim için önemliydi çünkü savaş yıllarında tecrit olmamın ardından bana iyi günlerin gelişini müjdeleyen ilk yabancı o oluyordu. (Sigmund Freud, Otuzuncu Ders: Rüyalar ve Okültizm, Psikanalize Giriş: Yeni Dersler, 1933)

Dr Forsyth’tan sonra Freud 11:00’deki hastası “P bey” ile yaptıkları seansı tarif eder. Dediğine göre bu analiz epeydir sürmektedir: 50’sine yaklaşmış bu adamın kadınlarla ilgili çözemediği kimi sorunları vardır. Freud muameleyi bitirmeyi önerdiyse de hasta devam etmekte ısrarcıdır “çünkü bu iyi huylu pederane aktarım onu rahat ettiriyordu.” P bey akıllı ve latif olduğu için seanslardan keyif alan Freud “tıbbi pratiğin katı kurallarını rafa kaldırarak” Batılı hastalar gelinceye kadar bu analiz teşebbüsünü bitirmemeye razı gelmiştir. Üstelik bu hasta ücret de ödemiyordur çünkü enflasyon paranın değerini düşürmüştür.

Seans başlayınca P bey bir kez daha kadınlarla ilgili dertlerini açar, ihtiyatla da olsa uzun zamandır flört ettiği bir kızdan bahseder: Bu güzel, fakir, zeki genç kadının henüz bakire olması P beyi ürkütmüştür. Bu noktada nasıl olduysa hasta (ihtiyat sebeplerini bilmeyen) kız arkadaşının başbaşayken ona taktığı lakabı söyler: “Herr von Vorsicht” (Feraset Efendi, İhtiyat Bey).

“Bu malumat beni çarptı” der Freud bu hadiseyi hatırlayarak. “Dr Forsyth’ın bıraktığı kartvizit kenarda duruyordu, elime alıp kartı hastaya gösterdim…”

O sessizlikte Freud’un eğitimli kulağına olağandışı bir şeyler çalınmış olmalı. P beyin telaffuz ettiği kelime bir kehanet gibi Freud’un zihnindeki İngilizce düşünceleri Almancaya tercüme ediverir, Freud’un aklı eski ve yeni hastalar –Herr von Vorsicht ve Dr. Forsyth– arasında mekik dokudukça ihtar vurgulanır:

Vorsicht! Voraussicht! Forsyth! Foresight! Feraset! Aman dikkat!

Bu ihtar seans odasını saran dolaplardan Freud’a gözlerini dikmiş antik heykelleri dolaşır: Mısırlı, Romalı, Yunanlı, Süryani… Çevreyi süzen suskun sfenksler ve cenaze maskeleri huzurunda aynı ihtar yankılanırken, ışıltılı vazolar, toprak lambalar ve papirüslerin yanısıra harap olmuş çağlara ait kimi sahneleri betimleyen kitabeler duvarlarda asılıdır, raflarda kitaplar yığılıdır…

Freud’un yanıtı bir jest olur: Forsyth ismi zaten gözünün önündedir. Minik heykeller ve oyuncak askerlerle bezeli alçak masaya doğru eğilir oturduğu koltuktan, İngilizin demin oraya bıraktığı kartviziti alır ve onu P beye gösterir.

Gerçekliğin somut tabiatına bağlanan bu jest aynı zamanda onunla işinin bittiğinin “fevkalade” ve ürkünç duyurusu olur, zira “Feraset Efendi” de çok iyi bilir ki yeni bir hasta (Dr Forsyth) geldikten itibaren Freud artık onunla görüşmeyecektir.

Sigmund Freud ve Forsyth Vakası: Psikanalizde Tesadüfler ve Düşünce-Aktarımları (Maria Pierri)

Ayrıca bkz “Psikanaliz ve Telepati” Sigmund Freud

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Feraset: Freud’un Ay Serüvenleri” ChatGPT, “İhtizazın İhtisarı: İhtişaman Tırtılı ve Kelebeği: İhtiyaratılış ve İhtiyaçılış”

f̶o̶r̶e̶s̶i̶g̶h̶t̶ → fore-scythe