Çakılgan: Bilirkişi olsa Jacques Lacan — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Jekyll Akın: Sanal başağa olsaydı Jacques Lacan)

Flaş flaş! Son dakika… Şu an elimize ulaşan habere göre dünyanın geniş bölgelerinde yığınla insan fiilen sistemdışı kalmıştır. Bu kesimler küreselleşik yapay zeka menzillerine tutunamaz bir haldedir. Dünya Devleti İhtiyar Heyeti adına kısa bir beyanat yapıldı:

Rendekâr: Sistemdışı kalanlar serbestçe ölebilirler.

Elbet biz de uzmanlarımıza danıştık hemen. İlk belirlemelere göre sistemin suni menzilleri adına onca insanı kurban etmeye değmeyeceği anlaşıldı. Şimdi de bittabi derhal konuyla ilgili bilirkişimiz Çakılgan‘a bağlanıyoruz:

Çakılgan: Sevgili Mahmut, açıklama gerçekten çok talihsiz. Yaşamak yapaysa ölmek de yapaydır; ‘ölmek serbest’ diyen  ihtiyar da o ölümde pay sahibidir.

Doğrusu ben Rendekâr’ın neyin peşinde olduğunu anlamadım, bugünkü şartlarda ‘ölebilme özgürlüğünden’ dem vurmak makul bir şey olabilir mi? Zaten o heyetçi ihtiyarın özgürlüğe dair pek derin fikirlere nail olup olmadığı çok da şeyimizde değil açıkçası.

Tutunduğu sistemi savunmak için laf yuvarlayıp top çeviren ne ilk ne de son ihtiyardır kendisi. Ne Aristo’lar ne Fonesküller eskitti bu dünya! Fonüksül müdür füniküler midir nedir işte her neyse! Ağzı olan konuşuyor, biyoloğu, fizyoloğu: ‘Serbestçe ölünüz’müş. Hadi ordan!

Jacques Lacan Televizyonda

Bölüyorum: Hayvan konuşmadığı için onda bilinçdışı yoktur dediniz. Descartes hayvanda can yoktur demişti. Bu da bilinçdışının bir hipotez, varsayım olduğunu kanıtlıyor sanki.

Can da bir varsayımdır, toplam/yekün varsayımıdır. Toplayabilmek boşuna değil tabi, beden işlevlerinin toplandığını her halükarda varsaymak boşuna değil. Can varsayımı bilinçdışından çok daha sorunludur. Yine de varsayarız, makul gelir.

Can hep aynı yoldan varsayılmıştır: Aristo’dan Fon Ükskül’e kadar; bu ismi aklınızda tutun eğer ilk defa duyduysanız [Von Uexküll]. Bugünküler de aynısını varsayarlar hâlâ ister istemez, biyoloğu, fizyoloğu… Can oradaymış. Öyle olsun.

(metin, film)

(sonrası: Çekül Ogün: Duhul-ü menziliye hocası Jacques Lacan)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Rendekâr: René Descartes (İhsan Oktay Anar)