Tabancaya ‘makina’ denmesi gibi aslında bütün makinalarda bir silahlık vardır. Hatta ikilemeleri zincirleyerek ilerleyen dil makinası da bunun önde gidenidir.
Bir tabancayı birine doğrultarak onunla alay edilen bir film sahnesi düşünün. İnsanı dilde belli anlamlara zincirleyen yaftalar da aynen böyle silahlardır.
İnsan kendini ifade ettiği her noktada kendini bu gibi saldırılara yatkınlaştırır. Savunma olarak Ego inşası veya sosyal medya profili gibi araçlara başvursa da ‘Sen dili kullanmazsın dil seni kullanır’ ilkesi uyarınca araç onun tepesine çıkar.
İşte nasıl ki filmdeki adam elindeki tabancaya insandan daha çok güveniyorsa günümüz vatandaşı da elindeki makinaya, telefondaki sosyal medyaya güvenir. Bir önceki vatandaş da aynı şekilde dildeki yaftalara insandan çok güveniyordu.
Sonuçta dil makinası, sosyal medya makinası, silah makinası artarda zincirlenir. Çünkü insanlar elinin altındaki makinalara diğer insanlardan daha çok güvenir. İşte yapay zekaların kazanacağı ‘saygınlık’ da böyle bir silah işleviyle olacaktır.
Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner
Bkz “Dedalus’un öz-tatmin makinesi”, “Çeviri Okunmak İçindir, Eviri Dekorlaşmak İçindir”, “Evirerek Çevirmek Nedir? İkinci Derece Çeviri”, “Makineye Kitap Emanet Edilmez”, “Ahmakina” Radiohead
Geri bildirim: Eviri — derleme | YERSİZ ŞEYLER