Özneyi solduran kapanım — Jacques Lacan

İşaret’in bütün muğlaklığı bir şeyi bir kimseye temsil etmesinden gelir.

Bu kimse birçok şey olabilir, evrenin tamamı bile olabilir, malumat dolaşımı olabilir, entropinin negatifi olarak, bir süredir bilindiği gibi. Temsil adına işaretleri yoğuşturan herhangi bir düğüm böyle bir ‘kimse’ sayılabilir [ç.n. işaretin muhatapları muğlaktır].

Fakat şunu vurgulamak gerekir: İmleyen özneyi bir başka imleyene temsil eder.

İmleyen Öteki sahasında üreyerek imleyişin öznesini tezahür ettirir. Fakat bir imleyen olarak onun işlevi mevzubahis özneyi bir imleyenden ibaret kalmaya indirgemektir. Tam da bir özne olarak iş başına çağırdığı anda onu donduruvermiş olacaktır [ç.n. imleyen birini muhatap aldığı anda onu zaptetmiş olur].

İşte bu nabız bilinçdışını başlatan karakteri oluşturur: Kapanım.

Bir analizci başka bir seviyede hissettiği bu kapanımı analiz sahasında rastlanmamış yeni bir terimle imleterek aydınlatmak istedi: Solgu (aphanisis: gözden kaybolma). Ernest Jones önerdiği bu terime absürt bir anlam yükledi: arzunun gözden kaybolması korkusu. Oysa solgunun köklendiği düzey, ‘ölümcül’ saydığım solgu hareketinde öznenin tezahürüdür. Ama bu hareket özneyi de soldurur.

Seminer 11’den

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Yabancılaştıran Velev Ki: Ölümcül Etmen” Jacques Lacan, “Hançerli Psykhe ve solgu (aphanisis)” Jacques Lacan, “Nirvana Solgudur: Zen Budizmi ve Psikanaliz”, “Solaraks (Solaris): Umman Mürşit (Uhm man more shit?)” Stanislaw Lem, “Solarakkas Umman: Keskesin ve Basbariz” Stanislaw Lem, “Nilüfer Solaraks” The Joy Formidable