Ezilme Olimpiyatları

🪞⚔️👁️ Post-Feminizm 🪞⚔️👁️

Wikipedia sayfasından DeepL ile evirilmiştir.
Bkz “Fedakar anneyle ağlaşan aile” Slavoj Žižek, “Güzel Can: gönderilen mesajı tersyüz edilmiş sahi haliyle gerisingeri iade almak” Slavoj Žižek, “Hayat sahnesinde dönen senaryolardan yakınan Güzel Can”

Ezilme Olimpiyatları (veya Mağduriyet Olimpiyatları) marjinallik dinamiklerini kimin en kötü durumda ve en çok baskı altında olduğunu kararlaştıran yarışmalara benzeten bir nitelemedir. Ezilme Olimpiyatları’nda ırk, cinsiyet, sosyoekonomik statü ve engellilik gibi durumlar kıyaslanarak birey ve grupların genel ezilişlerinin nispi ağırlıkları belirlenir. Bu tanımlama kimlik siyaseti, kesişimsellik ve sosyal imtiyazların ideolojik değerleri bağlamında gündeme gelir. Terim 1990’larda bazı feminist akademisyenler arasında kullanıma girdi. Ezilişleri kıyaslamayı teorileştiren bu terimin olası ilk kullanımı Chicana feministi Elizabeth Martínez’in 1993 yılında San Diego’daki California Üniversitesi’nde Angela Davis’le yaptığı bir konuşmada kaydedilmiştir. Martínez şöyle demiştir: “genel fikir, hiyerarşik rekabetlere gömülmemek gerektiğidir. Ezilme Olimpiyatları’na hayır!”

Dinamikler

Ezilme Olimpiyatları grup içinde “kimin daha otantik, daha mazlum ve dolayısıyla daha doğrucu olduğunu kararlaştıran” bir yarışma olarak tanımlanmıştır. Bu yarış kişinin ırkı, cinsiyeti, cinselliği veya atfedilen/beyan edilen diğer kimlikleri temelinde yapılabilir.

Bireyin atfedilen veya beyan edilen kimliği grup içinde “fetişleşir” ve önyargılı özcü terimlerle değerlendirilir. Sonuçta “Odadaki en marjinal bireyle hemfikir olmak” dinamiği işlemeye başlar.

Stoyan Francis’e göre, “Ezilme Olimpiyatları’nın altın madalyası, değişim talep etmek, görünürlük ve kaynak tahsisi için komuta noktası olarak görülüyor”.

Kullanım

Elizabeth Martínez, 12 Mayıs 1993 tarihinde Angela Davis’le yaptığı görüşmede koalisyon kurma sorusuna şöyle yanıt vermiştir: “Birlikte çalışmanın farklı şekilleri var. Koalisyon bunlardan biri, ağ başka biri, ittifak başka biri. … Ancak genel fikir, hiyerarşik rekabetlere gömülmemek gerektiğidir. Ezilme Olimpiyatları’na hayır!” Davis, Martínez’in tanımlamasını destekledi ve “Betita’nın da belirttiği gibi, farklılıkları beraber çalıştırma yollarını düşünürken daha esnek olmalıyız.” dedi.

Buna benzeyen “kurbanlaşma olimpiyatları” terimi, Amerikalı tarihçi Peter Novick’in “Amerikan Yaşamında Holokost” kitabında daha da popüler hale gelmiştir. Novick, Nazilerin kurbanları arasında Holokost’tan en kötü etkilenmiş olmak üzerine bir statü rekabeti olarak tanımladığı durumu eleştirmektedir.

Martínez daha sonra 1998 tarihli “De Colores Hepimiz Demektir: Çok-Renkli Yüzyıl için Latina Bakışlar” adlı monografisinde Ezilme Olimpiyatları hakkında daha kapsamlı yazılar yazacaktır. Angela Davis kitaba yazdığı önsözde Martínez’in “konuşmasını dinleyen pek çok kişinin tanıyacağı bir terimi” andığını söyler ve Martínez’in “bizi ‘Ezilme Olimpiyatları’na katılarak beyhude bir acı hiyerarşisi yaratmak yerine ırkçılık, ataerki ve homofobiyi küresel kapitalist sömürüyle iç içe geçirerek karmaşıklaşan tahakküm sistemine karşı muhalefetimizi güçlendirmek için süregiden adaletsizliklere duyduğumuz öfkeyi toparlamaya çağırdığını” belirtir.

Eleştiri

Ezilme Olimpiyatları dinamikleri “entelektüel açıdan tembel, siyasi derinlikten yoksun” olduğu ve “tokenizme yol açtığı” için eleştirilmiştir. Kimlik siyasetlerini çevreleyen bu dinamikler, hiyerarşiye karşı çıkan anarşist düşüncede sosyal hiyerarşi oluşturdukları için eleştirilmiştir.

Akademisyen Ange-Marie Hancock, ilerici çevrelerde Ezilme Olimpiyatları için harcanan enerjinin toplumsal değişimin ilerletilmesinde daha geniş bir kolektif eylemin önünde engel teşkil etmesini eleştirmiştir. Hancock’a göre “Ezilme Olimpiyatları ve 21’inci yüzyılda öne çıkan karmaşalar nedeniyle, geniş bir toplumsal dönüşüm için dayanışmanın başlaması da sürdürülmesi de giderek zorlaşmaktadır.”

Bilimsel çalışma

“Diyalojik Epistemoloji: ‘Ezilme Olimpiyatları’na Keşisimsel Direniş” başlıklı makalesinde Nira Yuval-Davis, Ezilme Olimpiyatları konusunu ele almakta ve kategorik kesişimselliğin bu soruna bir iyileştirme sağladığını savunmaktadır.

“Binyılcılar için Dayanışma Politikası: Ezilme Olimpiyatlarını Bitirme Kılavuzu” adlı çalışmasında Ange-Marie Hancock, Ezilme Olimpiyatları’nın temel nedenlerinin diğer mağdurların tepesine çıkma arzusu ve diğer grupların kötü durumlarına ve dezavantajlarına karşı körlük olduğunu savunmaktadır.

Kimlik çalışmaları alanında yapılan araştırmalar buna (gruplar arası) rekabetçi kurbanlaşma adını vermiştir.

Redaksiyon: Işık Barış Fidaner