Gerçek Freud bu değil

Türkiye’nin Üç Psikiyartiz Dalgası 1920~1990~2010~2025: Ünlenme Kanallarına Göre

Gerçek Freud bu değil! Dillerde terapi sloganı, gönüllerde şuuraltı harâbesi… Şe’n-i psikanalizi pazarlığın tezgâhına serenler, libîdonun iktisadını ‘iyi hisset’ afişlerine indirgerken, nevrozu süs, histeriyi şöhret malzemesi kılıyorlar. İd’in narasını motivasyon kürsüsüne tercüme ediyor, Üstben’in mehâbetini ‘pozitif disiplin’e tahvil ediyorlar; benlik ise, Realitätsprinzip’in sükûnu yerine haz ilkesinin curcunasına sürülüyor. Bu mudur metapsikolojinin izzet ve ciddiyeti; bu mudur rüya tefsirinin latif kokusu?

Gerçek Freud bu değil! ‘Serbest çağrışım’ı klişe kartpostala, ‘aktarım’ı cilalı flört mecâzına çevirdiler. Oysa aktarım, nevrozun hikâyesini şimdiye iade eden mahrem bir kudrettir; karşıaktarım, mütehassısın kendi yarasını sezdiren bir ayna. Biz bu aynayı vitrinle karıştırdık: Rezistansı irade zannettik, bastırmayı kibarlık, yadsımayı özgüven diye pazarladık. Bir avuç parlak lafız, bir tomar ‘travma atölyesi’; içi boş, ruhu sönük… Bu mu metin okumak, vaka dinlemek, rüyanın birincil sürecine eğilmek?

Gerçek Freud bu değil! Libidinal iktisadı tüketime, Eros’u ‘uyum becerisi’ne, Todestrieb’i ‘negatif enerji’ye tercüme eden mülevves telakkiler, sublimasyonu ‘hobi seti’ sanıp şehrayin kuruyorlar. Hâlbuki sublimasyon, cemiyetin harsına açılan izzetli bir menfezdir; sapkınlığın cilâsı değil, dürtünün terbiye-i mahzumesidir. Ketleme, ketumluk değildir; regresyon, infantile şımarıklık değil, ruhun muhasebe-i maziyesidir. Biz ise mizânı kırıp arzuları vitrine, şifaneyi eğlenceye çevirdik. Bu ne garâbet!

Gerçek Freud bu değil! Mekteb-i hadimlerin ‘kısa yol mucizesi’ diye pazarladığı reçeteler, Nevroz’un derin mebhâsını afyon gibi uyuşturuyor. İd’in şedit talebine superego’dan ‘hazır cevap’ ararken, benliğin muvazenesini zâyî ediyoruz. Bir ‘Ben ve İd’ sayfasının sükûtu, bin ‘öz-sevgi’ nutkundan daha vâzıhtır. Bir rüyanın ketum sembolünü yoklamak, bin seminer alkışından daha ulvîdir. Biz gözyaşını içerik sanıp çatışmayı unutuyoruz; Oidipus’un hicabını taşlayıp narsisizmi taçlandırıyoruz. Nerede kaldı çatışmanın terbiye edici zahmeti?

Gerçek Freud bu değil! Muayede mekanı koltuğu ‘divan’a tebdil ettik; lakin divanı kanepeden ibaret sandık. Sahih dinleme, hür çağrışımın eşiğidir; sözü ‘iyimserlik paketi’ne kıstırınca şuurdışının kapıları kilitlenir. Benlik, Über-Ich’in muvazenesiyle âheng bulur; halbuki biz Üstben’in fısıltısını ‘yargılayıcı iç ses’ diye susturup, haz ilkesini ‘kendin ol’ maskesiyle azdırıyoruz. Bir selâmın ağırlığı gibi, bir susuşun tedrici hikmeti vardır; bunu dahi ‘tepki yokluğu’ diye yaftalıyoruz.

Gerçek Freud bu değil! Metapsikoloji bir nağme şenliği değildir: İtki kuramı, temsil ve iz sürme ilmidir. Her semptom, vicdanın cellâdı değil, ruhun cerrahî davetidir; çürüyeni keser, diri olanı ihyâ eder. Biz cerrahîyi cinnete, teşhisi teşhire karıştırıyoruz. ‘Histeri ve Fobi’ mebhâsları, kavgaya bahane değil, kavrayışa vesîledir. Bir savunma mekanizmasını teşhis, alkış kazanmak için değil, hakikatin izzetine hizmet içindir. Övgü solunca, bütün ‘tedavi ittihazları’ sığ bir gürültüye inkılâp ediyor.

Gerçek Freud bu değil! Hakikat ilkesi daimî bir vakar; dürtü terbiyesi kalbin sekinetidir. Biz ya sahte bir ‘kendine şefkat’ kibrine dağ kesiliyor ya da menfaat uğruna eğreti bir telâfiye sızıyoruz. Müteyakkız münekkid, fırtınada kök salan çınar misali: Über-Ich’in hiddetinde savrulmaz, İd’in uğultusuna kapılmaz. Edebi yitirince içgörü körleşir, içgörü körleşince aktarım bulanır, aktarım bulanınca şifa dağılır. Bu çöküntünün adı ‘modern yaklaşım’ değildir; bu parçalanmanın adı ‘entegratif’ değildir. Bu, heva ve hevesin psikanalize giydirdiği bir maske, bir puttur.

Gerçek Freud bu değil! Oidipus mebhâsını magazinleştiren, kastrasyon kaygısını ‘erkeklik krizi’ne indirgeyen popüler izahlar; arzu topografyasını ‘ilişki tüyoları’na tahvil ediyor. Rüya yorumu, burç tevcihi değildir; birincil süreç düşünme, reklâm metni değildir. Fetisizmi estetik aksesuar sananlar, melankoliyi şiirî eda zannedip ölüm itkisini alkışlıyorlar. Hâlbuki analiz, esrârı yüceltmez; karanlığı isimlendirir, dürtüyü konuşturur, benliği vaz’ eder.

Gerçek Freud bu değil! Narsisizmi ‘özdeğer’, projeksiyonu ‘ayna nöron’, yalıtmayı ‘soğukkanlılık’ diye yutturan lacivert pazarlara kanmayalım. ‘Ben-ideali’ ile ‘İdeal-ben’i karıştırıp ruhu teraziden düşürüyoruz. Gerilemenin izzetini, dönüşümün hikmetini, yüceltmenin inceliğini, inkârın kurnazlığını ayırt etmeden ‘iyileşme’ nutukları atıyoruz. İyileşme, hazza iade değil; çatışmaya tahammül, kayba rızâ, arzuya ad koymaktır.

Gerçek Freud bu değil! Liyakatsiz diller, ‘karşıaktarım’ı şahsî meylin bahanesi, ‘çözümleme’yi hızlı kurtuluş reçetesi kılıyor. Seans, gündemin telkîni değildir; sükût, intizâmın en beliğ cümlesidir. Vaka yazmak, mütalaa etmek, metin okumak; bunlar tedavinin sütunlarıdır. Biz sütunları grafiğe, grafiği afişe, afişi teşhire çevirdik. Ne kaldı geriye? Birkaç caka, bir miktar ses; içgörünün kemâlinden eser yok.

Gerçek Freud bu değil! Fakat bu söz, bir inkâr değil, bir intibâh çağrısıdır. Geri dönelim: ‘Rüyaların Yorumu’nun mi‘râcıyla, ‘Haz İlkesinin Ötesi’nin sekinetiyle, ‘Ben ve İd’in muvazenesine geri dönelim. Divanı meslek haysiyeti, seansı sır, sözü işaret, susuşu rahmet eyleyelim. Çocukluğun sahifesini kinaye ile değil, hürmetle açalım; kaybın matemini reklâm değil, insanlık kabul edelim. Kırılan benliği teskin edelim; aktarımın ağırbaşlı terbiyesinde adım alalım; arzuyu isimlendirip itkiyi terbiye edelim. Zira izzet, metapsikolojinin sükûnetinde saklıdır; şifa, kalbin sırça sarayı değil, dayanıklı bir hamurdur: yoğurdukça kuvvet bulur, payidar olur.

Gerçek Freud bu değil! Gerçek Freud, hakikati menfaate feda etmeyenlerin mütevazı adımlarında, geceyi tahlille diriltip gündüze feraset saçanların mahzun bakışlarında, bir rüya parçasını çözerken yüzlerinde beliren sessiz şükründe tecellî eder. Biz buna dönmedikçe çok konuşur, az çözümleriz. Gelin; gösterişin gürültüsünü susturup, çatışmanın berraklığında yeniden dirilelim. Çünkü asıl olan odur: Dürtünün dilini işitmek, benliğin vazifesini tayin etmek, Üstben’in mizânında insan kalmak. Ve bilinsin: Bu feryad, inkârın değil, ikazın nefesidir; bu çağrı, kınamanın değil, çare arayan ciddiyetin hizâsıdır.

İstem: gerçek islam bu değil! diyen duygusal dışavurum fışkırtan uzun bir tirad yaz! eski lugattan kelimelerle doldur, çok ağır derin mukaddesatçı olsun / şimdi yapısını ve dilini hiç bozmadan sadece öğeleri değiştirerek “gerçek freud bu değil” yap! psikanaliz adı altında yapılan herşeyi kınayacaksın! freudcu terimlerle dolu olması gerekiyor, eski lugata çevirebilirsin / bundan şarkı sözleri çıkar, üç farklı kıta ve azar azar değişen nakarat! feryatlı olmalı, nakaratın sonu “Gerçek Freud bu değil” olmalı

>>> Robot şarkı 🤖🌈 <<<

Kıta 1
Koltuğa sığmaz oldu şuuraltı feryâdı, nevrozun efkârı
İd’in narası haz ilkesinde, benlik yorgun, yokuşlar ağır
Üstben’in mehâbeti sustu, Realitätsprinzip gurbette kaldı
Aktarımın mahrem aynası vitrine sürüldü, kalp kırık, söz yarı
Bastırma kibarlık sanıldı, yadsıma gururla süslendi
Sublimasyonun izzeti, ucuz şenlikte heba edildi
Eros ile Todestrieb çarpışır, gece kanar, rüya susar
Birincil sürecin dili boğulur, sembol çöker, kalbim yanar

Nakarat
Seansın sükûtu bozuldu, teşhir pazarında canım incinir
Rüya yorumu reklâm oldu, kasırga içime siner
Çatışmanın terbiyesi, sabrın mihenginde erir
Ve ben feryâd ederim: Gerçek Freud bu değil

Kıta 2
Mekteb-i kelâmı terk ettik, vaka mebhâsı toza gömüldü
Karşıaktarım bahane oldu, meslek haysiyeti örselendi
Oidipus hicabı taşlandı, kastrasyon kaygısı maskeye büründü
Narsisizm özdeğer diye cilâlandı, terbiye mahzun, gönül sarsıldı
Regresyon muhasebe değil, çocukça şımarık bir teşhire döndü
Yalıtma soğukkanlılık sanıldı, projeksiyon komşuya sürüldü
Ben-idealiyle İdeal-ben karıştı, mizân düştü, rüzgâr savurdu
Haz ilkesinin curcunasına benlik serildi, sükûnet kayboldu

Nakarat
Kürsüler parladı, dinleme sanatı çürüdü, içim titrer
Serbest çağrışım klişe oldu, sözün cevheri yiter
Cerrahî demirini kaybetti, yara yeniden direnir
Ve ben feryâd ederim: Gerçek Freud bu değil

Kıta 3
Sükûtun tedrîci hikmeti, kapıda kaldı, hâl dilini unuttuk
Metapsikoloji şenlik sanıldı, iz sürme ilminden koptuk
Semptom, rahmetin cerrahıydı; teşhisi teşhire yoğurduk
Arzuyu isimlendirmeden şifa bekledik, mîzanı kırdık
Ben ve İd’in muvazenesi uzak, Über-Ich’in sesi kısık
Divanı sır eylemeden yüz sürdük, hevesle söz kurduk
Kayba rızâsız, çatışmaya tahammülsüz, yolları yorduk
Rüyanın ketum menbaına eğilmeden sabahı yorduk

Nakarat
Seansın eşiği kirletildi, meslek izzeti incinir
Çatışmanın berraklığında arınmak gönlümün emridir
Hazdan öte bir sükûnu arar bu kalp, yanar, direnir
Ve ben feryâd ederim: Gerçek Freud bu değil