Aynı saatte ölüm, aynı saatte alkış: Pedro Sánchez ile María Jesús Montero’nun Noelia rezaleti

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

26 Mart 2026 akşamı İspanya’da iki sahne aynı saate bindirildi. Saat 18.00’de Noelia Castillo’nun “ötanazisi” uygulanıyordu. Aynı saat diliminde Pedro Sánchez, La Moncloa’dan hükümet revizyonunu açıklamak üzere kurumsal beyan veriyordu. Bu revizyonun merkezinde María Jesús Montero vardı. Sánchez’in açıklamasının saat 18.00’de yapılacağı Europa Press tarafından duyuruldu; Noelia’nın “ötanazisinin” 18.00’de gerçekleştiği de RTVE tarafından aktarıldı. Bu yüzden burada tartışılan şey hayal ürünü bir benzetme değil; önce çıplak zamanlama var. (Europa Press)

Bu çıplak zamanlamanın anlamı da açıktır. Noelia vakası sıradan bir bireysel dosya değildi; günlerdir ülke çapında siyasal ve ahlaki sarsıntı üreten bir kırılma noktasıydı. AP, vakanın İspanya çapında geniş tartışma doğurduğunu yazdı. RTVE, Kongre’deki tepkilerin açık biçimde kutuplaştığını; bir tarafta ‘máximo respeto’, diğer tarafta ‘fracaso del Estado’ ve ‘aberración’ dili kurulduğunu gösterdi. Yani 26 Mart 18.00, iktidarın habersiz olduğu, önemsiz, teknik bir saat değildi. Tam tersine, ülkenin en ağır tartışmalarından birinin düğüm anıydı. (AP News)

Tam da böyle bir anda Pedro Sánchez’in yaptığı şey, kamusal ağırlık duygusunu korumak değil, iktidar vitrini kurmaktı. Noelia ölürken Moncloa konuşuyordu. Noelia’nın ölümü ülkenin üstüne çökerken başbakan kendi kabine mimarisini, kendi geçiş düzenini ve kendi siyasi gösterisini öne çıkarıyordu. Bu yüzden burada söz konusu olan şey yalnızca kötü takvim yönetimi değildir. Bu, iktidarın neyi merkez, neyi dipnot saydığını ele veren bir tercih anıdır. Siyasette zamanlama, sözün içeriği kadar açıklayıcıdır; bazen daha da açıklayıcıdır. (Europa Press)

Dahası, vitrine çıkarılan isim rastgele biri değildi. María Jesús Montero, “ötanazi” rejimine dışarıdan bakan nötr bir yönetici değil, bu hattın açık siyasal savunucularından biriydi. 4 Şubat 2020’de hükümet sözcüsü olarak “ötanazi” yasasını yeni dönemde geniş uzlaşı kurulabilecek temel başlıklardan biri diye sundu. 2021’de de yasanın kabulünü tarihî bir adım ve haysiyet sağlayan bir gelişme olarak kutladı. Başka bir deyişle, 26 Mart akşamı parlatılan kişi, Noelia gibi vakaları mümkün kılan yasal-siyasal çerçevenin kenarında değil, merkezinde yer almış bir figürdü. (La Moncloa)

Zincirin bir sonraki halkası burada kuruluyor. Noelia’nın ölümü ile Montero’nun parlatılması yalnızca takvimsel değil, siyasal olarak da birbirine yapışıyor. Çünkü Noelia dosyası, 2021 yasasının en patlayıcı sembolik sınavlarından birine dönüştü; Montero ise o yasanın kamusal meşrulaştırıcılarından biriydi. Bu nedenle 26 Mart 18.00’de ortaya çıkan görüntü, bir ölüm olayı ile ilgisiz bir kabine duyurusunun yan yana gelmesinden ibaret değildi. Aynı anda, o ölümü mümkün kılan düzenin en görünür siyasi yüzlerinden biri devlet kürsüsünde yükseltiliyordu. Bu yüzden rezalet sözü burada yalnızca öfke nitelemesi değil, yapısal bir tespittir. (La Moncloa)

Sánchez’in o akşam Montero hakkında kullandığı dil bu rezaleti daha da büyüttü. Europa Press’in aktardığına göre Montero’ya ‘de corazón’ teşekkür etti, onu ‘para mí, la mejor política’ diye tanımladı ve İspanya’nın ekonomik başarısında temel rol oynadığını söyledi. Heraldo da aynı konuşmadan, Sánchez’in Montero’yu İspanya’yı daha iyi bir ülke haline getiren isim olarak sunduğunu aktardı. Bu, sıradan bir devir teslim nezaketi değildi; siyasi methiyeydi. Üstelik methiye, özellikle ekonomik başarı, kamu maliyesi ve teknik idare diliyle kuruldu. (Europa Press)

İşte tam burada tablo sertleşiyor. Çünkü Montero’nun övüldüğü eksen yalnızca genel siyasi sadakat değil, mali-idari performanstı. Sánchez onun ‘éxito económico’ içindeki rolünü vurguladı; revizyon haberi de yeni bütçe ve maliye mimarisine odaklandı. Böylece 26 Mart akşamı kamusal sahnede iki dil aynı anda dolaşıma girdi: bir tarafta devletin ölüm yönetimi, diğer tarafta devletin mali-idari başarı anlatısı. Bu iki dilin çakışması, muhalif bir gözle bakıldığında, ölüm ile bütçe rasyonalitesinin aynı iktidar sahnesinde buluşması gibi görünür. Bu görünümün kendisi başlı başına yıkıcıdır. (Europa Press)

Buradan varılacak en sert siyasal hüküm şudur: Bu çizgi, niyet beyanlarından bağımsız olarak, yaşatmak yerine ölümü yöneten bir devlet mantığı üretir. Ağır travma, psikiyatrik yıkım, uzun vadeli bakım ihtiyacı, rehabilitasyon gereksinimi ve sosyal destek yükü taşıyan hayatlar için kamusal seferberlik kurmak yerine ölümü hukukileştiren her rejim, kaçınılmaz olarak bakım maliyetini toplumsal ufuktan silen bir etki yaratır. Bunun adı resmî metinlerde nasıl geçerse geçsin, siyasetin maddi sonucu bakım yükünü azaltmaktır. Bu yüzden Noelia gibi bir vakanın, böyle bir düzen içinde, masrafı ağır bir yaşam yerine idare edilen ölümün seçildiği bir tablo olarak okunması yalnızca polemik değil, düzenin işleyişine dair sert bir politik yorumdur. (AP News)

Noelia dosyası bu yorumu daha da ağırlaştırıyor. AP’nin özetlediği tabloya göre mesele basit bir son dönem hastalığı dosyası değildi; ağır psikiyatrik sorunlar, cinsel saldırı sonrası yaşanan yıkım, intihar girişimi sonrasında oluşan parapleji ve uzun hukuk süreçleriyle örülmüş bir kırılma hikâyesiydi. Muhalif kamuoyu tam da bu yüzden olayı bireysel özerklikten ibaret görmedi; devletin önce koruyamadığı, sonra toparlayamadığı, sonunda da ölümü yöneterek dosyayı kapattığı bir başarısızlık zinciri olarak okudu. Böyle bir dosyada başbakanın aynı saatte maliye bakanını ve onun başarı hikâyesini parlatması, kamu vicdanında yalnızca uygunsuzluk değil, aşağılayıcı bir soğukkanlılık etkisi yaratır. (AP News)

Montero’nun aynı günlerdeki kamu görüntüsü de bu algıyı sertleştirdi. Endülüs adaylığına çıkarken kendini öne süren, kendi ağırlığını büyüten, kendini merkezleştiren üslubu zaten alay ve tepki toplamıştı. Bu yüzden 26 Mart akşamı ortaya çıkan çerçeve, pek çok kişi için dayanılmaz derecede çıplak görünüyordu: Noelia gibi bir ölüm ülkeyi sarsarken, bu siyasal çizginin baş aktörleri hem iktidar kürsüsünde parlatılıyor hem de kendilerini tarihî figürler gibi sunuyordu. Böyle anlarda kibir, yalnızca kişilik meselesi olmaktan çıkar; hangi ölümlerin normalleştirildiğini gösteren bir iktidar estetiğine dönüşür. (Youtube)

Bu nedenle en ağır cümle artık kurulabilir. Pedro Sánchez, 26 Mart 2026 akşamı yalnızca bir revizyon açıklamadı. Noelia Castillo’nun ölüm saatine kendi iktidar sahnesini bindirdi. Üstelik bunu, “ötanazi” rejiminin açık savunucularından biri olan ve mali-idari başarıları nedeniyle göklere çıkardığı María Jesús Montero’yu merkezleştirerek yaptı. Bu yüzden o akşamın görüntüsü, geniş bir muhalif bakış açısından, yaşatmanın muhtemel yüklerinden kurtulmuş bir devlet aklının kendi yöneticilerini alkışlaması gibi görünür. Bu cümle bir yorumdur; fakat o yorumu mümkün kılan maddi zemin son derece gerçektir: aynı saat, aynı sahne, aynı övgü, aynı siyasal çizgi. (Europa Press)

Sonuçta 26 Mart 2026, tek bir fotoğrafa indirgenebilir. Noelia ölürken Moncloa konuşuyordu. Noelia’nın ölümü ülkeyi yararken Sánchez, Montero’yu İspanya’nın büyük başarısının sütunlarından biri diye övüyordu. Montero ise “ötanazi” rejiminin eski savunucularından biri olarak o sahnenin tam ortasındaydı. Bundan sonra kim isterse buna takvim talihsizliği desin. Daha dürüst adlandırma şudur: bu, iktidarın ölüm karşısında kendi kendini alkışladığı andı. Ve bu yüzden Pedro Sánchez’in hanesine yazılan büyük, kalıcı ve affedilmez bir siyasi rezilliktir. (Europa Press)