(playlist)
🦋🤖 Robo-Spun by IBF+Fİ 🦋🤖
浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞
👻🪸🐈⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈⬛
Demokrasi, insanların birbirlerini sözleri sonuç doğuran muhataplar olarak tanıdığı bir ilişkiyle yaşar. Seçim, genel kurul, temsil, komite ve tüzük bu ilişkinin örgütsel bedenlerini oluşturur. Demokrasinin infilakı, bu canlı muhataplık dokusunun çözülmesiyle başlar: insanlar aynı kurumlarda, mesleklerde ve tartışma alanlarında yaşamayı sürdürür; ilişkiler giderek üye, yönetici, uzman, öğrenci, hasta, takipçi, hoca, rakip, yıldız ve seyirci gibi hazır rollerde yoğunlaşır. Örgütsel imleyenler de açık cevap alanları kuran sözlerden hazır sosyal tepkileri çağıran işaretlere doğru hareket eder. “Birlik”, “profesyonellik”, “topluluk”, “başarı”, “kriz” ve “dayanışma” belirli duygulanımları, jestleri ve tonları çağırdıkça demokratik prosedür ile demokratik muhataplık farklı hızlarda ilerler. Psikiyartiz’in İnfilakı bu toplumsal arka planın ayrı kaydıdır. (🔗)
Bu dönüşümün örgütsel yüzü insanın okunabilir, sınıflandırılabilir, cast edilebilir ve görünür hale gelişinde belirir. Camera Obscura yaşayan kişiyi belirli bir kesite getirir; İnsan Sarrafı bu kesitten karakter, kalibre ve kifayet hükmü çıkarır; Şapkalı Hoca hükme kültürel ruhsat verir; Kast Mafyası rating’i fırsat, bilgi, güven, görünürlük ve hata payı dağılımına çevirir. Jön merkezî rolü, Şapkalı Figüran çevresel doğrulamayı taşır. Teşhirciler Tarikatı rolün görülebilir icrasını yoğunlaştırır; Kamerafili bakışı kişinin kendi davranışına yerleştirir; Kukla Sendromu örgütsel senaryonun kişinin kendi sesi gibi yaşanmasını adlandırır. Ağlaşma aidiyet ekonomisini, Etkileşim Borcu karşılık yükünü, Pavlov zili hazır tepkiyi, iştah sergileme mecburiyeti ise kişinin rolü arzuladığını görünür kılan duygulanımsal işaretleri örgütler.
Boş örgüt aynı tarihsel koşulda farklı bir kurumsal madde kurar. Kolektif yer açık kalırken ad, manifesto, hüküm, kongre, kurmaca, sentetik ses, bağlantı ve arşiv yoğun biçimde çalışabilir. IPA/FLŽ ve ardından IPA/FLŽM bu imkânı somutlaştırır. Kuruluş bildirisiyle başlayan kurumsal ses, Freud–Lacan–Žižek dizisinin Marcuse ile genişlemesi, Robo-Spun üretimler, hükümler, sentetik kongreler ve çokdilli dolaşım sayesinde kişi sicilinden edim siciline doğru ilerleyen bir süreklilik üretir. (🔗) (🔗)
Bu biçimin belirleyici özelliği örgütsel senaryonun oyuncu castinden ayrılabilmesidir. Klasik sinematik örgütte senaryo role, rol oyuncuya, oyuncu görünür performansa, performans da kolektif beden görüntüsüne bağlanır. IPA/FLŽ(M)’de manifesto, kongre, militan, hüküm, dava ve kurumsal “biz” doğrudan yazı içinde işleyebilir. Senaryo kendi kurumsal edimini üretir; sentetik persona, ses ve görüntü gerektiği yerde ona beden sağlar. Böylece örgütsel yazarlık algılama → dilegetirme → senaryo → kurumsal edim hattında çalışır; casting, oyunculuk ve teşhir ayrı bir bedenlenme yolu haline gelir.
Dilegelen senaryo ayrıca öncedenlik ile işler. Öncedenlik, gelecekteki edimin gerçekleşme anından önce şimdiki düzenek içinde yol kazanmasıdır. Tahayyül bedensel hareketi prova ederken dilegetirme de kurumsal hareketin konumlarını, ayrımlarını ve muhtemel geçişlerini önceden kurabilir. Bir “kongre”, “hüküm”, “militan” veya “dava” formu dile geldiği anda sonraki edimin hangi ayrımlardan geçebileceğine dair bir hat açılır. Böylece senaryo gerçekleşmiş olayın sonradan anlatımı kadar gelecek edimin şimdiki hazırlığıdır. İrade Gözü Sıkar metnindeki öncedenlik kavramı bu zamansal işlemi gelecekteki hareketin şimdide yol kazanması olarak kurar. (🔗)
Bu kurumsal dönüşüm uzun bir tarih içinde anlaşılır. Marx hazır siyasal aygıt ile yeni toplumsal ilişki arasındaki gerilimi açtı; Freud küçük psikanaliz çevresinden uluslararası üyelik kurumuna uzanan örgüt deneyimini ve kitlelerin libidinal bağını inceledi; Lenin gazeteyi kolektif örgütleyici olarak kullandı, üyelik sınırını siyasal örgüt sorusuna çevirdi, devrim sırasında teknik düğümlerin koordinasyonuna ağırlık verdi ve 1922’de sinemayı kitlelere ulaşan propaganda ve eğitim aracı olarak özel biçimde örgütlemeye yöneldi. Lenin’in 17 Ocak 1922 tarihli direktifleri film gösterimlerinin kaydını, propaganda filmlerinin payını ve özellikle köylerde gösterimlerin yaygınlaştırılmasını açıkça düzenliyordu. (🔗)
Atatürk dönemindeki kongre–Heyet-i Temsiliye–Meclis zinciri temsil bedeninin kuruluşunu, 1925 kıyafet düzenlemeleri kamusal görünüşün siyasal normla bağını gösterdi. Stalin dönemi parti üyeliği, kadro, disiplin ve sicili yoğun bir devlet-parti mekanizmasında birleştirdi; Mao dönemi ise sosyalist parti-devletin kendi iç çelişkilerini kitlesel siyasal müdahalelerle yeniden açmayı hedefledi. Bu tarihsel olayların siyasal içerikleri birbirinden ayrılır; burada taşıdıkları ortak soru örgütün insan, temsil, kayıt ve görünürlükle nasıl bedenlendiğidir.
Marcuse performans düzenini ve New Left’in örgütsel sorunlarını; Althusser öznenin maddi aygıtlar içindeki çağrılışını ve teorinin okul, seminer, dergi gibi gerçek üretim ortamlarını; Lacan yetkilenme, garanti, la passe, küçük çalışma grubu ve dissolution deneyimini; Lefort dergi ile parti-örgüt arasındaki ayrımı ve açık siyasal yeri; Laclau kolektif öznenin imleyen zincirlerinde eklemlenişini; Badiou Mayıs 68 sonrasında parti-devlet, Maoizm ve yeni siyasal örgüt biçimleri arasındaki gerilimi; Debord détournement, situation ve gösteri ilişkisini; Vertov ile Eisenstein oyuncu, kamera, montaj ve seyirci düzenini; Benjamin üretim aygıtına müdahale eden yazarı; Troçki–Malaparte hattı görünür siyasi figürün altındaki teknik düğümleri; Žižek fantazi, artı-haz ve teknik merkezi; Deleuze ise sabit kurumsal kalıptan sürekli modülasyona geçişi düşünmeye yarayan işlemleri açar. Bu isimler tek bir soy zinciri kurmaz; örgütsel gerçekliğin farklı maddelerini görünür kılar.
Yersiz Şeyler’de geliştirilen kuşak hattı bu tarihe gerektiği yerlerde zaman boyutu ekler: sayılma, duyulma, görülme, bağlanma, ölçülme ve işletilme. Gazete, radyo, televizyon, web, sosyal medya ve yapay zekâ bu işlemleri belirginleştiren tarihsel ortamlar olarak okunabilir. Bir kuşağın kazanımı sonraki kuşağın gündelik iklimine dönüşür; daha sonraki kuşak aynı iklimin basıncını algılar. (🔗) Bu hat sicil, ses, görünürlük, bağlantı, rating ve yapay zekâ üretiminin farklı zamanlarda hangi toplumsal ağırlıkları kazandığını gösterir.
Détournement bu repertuarın hazır biçimlerini başka bir ilişkiler bütününde çalıştırır. Dénouement ise kurulmuş düğümün tamamlanma ve çözülme zamanını taşır. Belagat Bulamacı çıplak işlemin anlatı ve rol yoğunluğu içinde erimesini; İşlem Muhaberatı edimi olay, yetki, kayıt, gerekçe ve sonuçla bağlamayı; Eleştiri=Özeleştiri gerçekleşmiş edimin etkisini sonraki algının verisine çevirmeyi adlandırır. Böylece örgütsel hareket algılama, dilegetirme, kurumsal biçimlendirme, edim, bedenlenme, Bağlaşma, muhataplık, karşı-edim, yeniden algılama ve dénouement boyunca ilerler.
Örgütsel insanın üretimi
Bir örgüt insanı önce algılar. Algı, bütün bir hayatın kurumsal olarak seçilebilir işaretlere yoğunlaşmasıdır. Diploma, kıyafet, aksan, beden dili, rahatlık, çevre, önceki başarılar ve ilişki ağı kişiyi belirli bir yüzeyde okunabilir hale getirir. Camera Obscura adı bu seçme, düzleştirme ve geri yansıtma işlemini taşır.
İnsan Sarrafı bu yüzeyden hüküm çıkarır. “Parlak”, “ağır”, “zor”, “güvenilir”, “yüksek kalibre”, “üretken” gibi hükümler kurum içindeki temasların yönünü etkiler. Kimin sözü hızla ciddiye alınacak, kimin hatasına geniş alan tanınacak, kimin projesi kaynak bulacak ve kimin hangi çevreye gireceği bu hükümler üzerinden şekillenebilir.
Şapkalı Hoca rating’in kültürel ruhsatını verir. Ünvan, meslek prestiji ve entelektüel ağırlık belirli bir kişisel kanaati kurumsal kalite hükmüne dönüştürür. Kast Mafyası bu hükmü rasyona çevirir: görünürlük, bilgi, güven, fırsat ve hata payı farklı kişiler arasında farklı yoğunluklarda dağılır. İlk dağılım sonraki performans koşullarını üretir; performans yeni sicil oluşturur; sicil de ilk hükme tarihsel ağırlık kazandırır.
Freud’un 1921 tarihli Kitle Psikolojisi ve Ben Analizi bu örgütsel bağın libidinal iskeletini açar. Kilise ve orduyu “yapay kitleler” olarak ele alırken ortak üst figürle kurulan bağın üyeler arasındaki yatay özdeşleşmeyi nasıl örgütlediğini gösterir. Böylece örgüt görev ve kural sisteminin yanında sevgi, idealizasyon, özdeşleşme ve aidiyet üzerinden de bütünlük kazanır.
Bu libidinal yapı görünürlük rejimine geçtiğinde Jön/Figüran mimarisi ortaya çıkar. Jönün başrolü çevresindeki tekrarlarla güçlenir; Şapkalı Figüran aynı dil, davranış ve aidiyet kodlarını çoğaltarak merkezî rolün dünyasını olağanlaştırır. Kongre fotoğrafı, miting, kurul toplantısı ve kamusal tören örgütün görülebilir bütünlüğünü kurar.
Atatürk dönemindeki kamusal temsil ve kıyafet düzenlemeleri bu görünür beden meselesinin tarihsel devlet ölçeğindeki örneklerinden biridir. Sivas Kongresi ve Heyet-i Temsiliye siyasal temsilin merkezî bedenini kurarken, 1925 Şapka Kanunu kamusal görünüşü doğrudan hukukî norm alanına taşıdı. Buradaki örgütsel mesele merkezî örnek bedenin çevresel tekrarlarla nasıl toplumsal gerçeklik kazandığıdır.
Stalin dönemindeki kadro ve sicil rejimi görünür rolü daha kalıcı personel kimliğine yoğunlaştırdı. Parti kaydı, görev, disiplin ve personel değerlendirmesi siyasal hayat alanını güçlü biçimde düzenledi. Mao dönemindeki Kültür Devrimi ise yerleşmiş parti hiyerarşilerini ve bürokratik konumları kitle seferberliği aracılığıyla yeniden hareketlendirmeye çalıştı. Badiou’nun daha sonraki Maoist okumasında “Bir ikiye bölünür” formülü, örgütsel bütünlüğün kendi içindeki çelişkiyi yeniden açma ilkesine dönüştü.
Althusser çağırmanın özneyi belirli rol içinde kuran maddi ritüellerini açıklığa kavuşturur. Kurumsal hitap kişiyi tanımlar ve kişi kendisini bu hitap içinde tanıdıkça rol öznel gerçeklik kazanır. Žižek’in fantazi çözümlemesi aynı hareketi arzunun yapısına taşır: fantazi kişiye arzu nesnesiyle birlikte arzulayan özne olarak senaryo içindeki yerini de kurar.
Teşhirciler Tarikatı bu rolün görünür icrasını düzenler. Uzmanlık, duyarlılık, profesyonellik, radikallik veya sadakat okunabilir jestler ve kamusal performanslar kazanır. Kamerafili bu bakışı kişinin içine taşır. Kişi kendi davranışını muhtemel seyircinin bakışına göre seçmeye başladığında kendi kameramanı, oyuncusu, editörü ve rating görevlisi haline gelir. Kukla Sendromu da bu noktada senaryonun öz-ses olarak yaşanmasını adlandırır.
Muhataplıktan şartlı nezakete
Görünür rol sosyal ilişkiye bağlandığında Ağlaşma ortaya çıkar. Davet, katkı, teşekkür, görünür destek, hızlı cevap ve ortak faaliyet kişinin ağdaki yerini sürekli günceller. Aidiyet, kurum içinde bulunma kaydından daha geniş bir sosyal dolaşıma yayılır.
Etkileşim Borcu bu dolaşımın zaman yükünü taşır. Belirli çağrılar belirli cevapları bekler. Başarı tebrik, kriz kenetlenme, toplantı katılım, proje heyecan, eleştiri uygun ton üretir. Pavlov zili bu mekanizmanın imleyen düzeyindeki biçimidir: örgütsel söz başka sözlere açık bir düğüm olarak çalışırken zamanla önceden tanınabilir sosyal tepkiyi çağıran cue haline gelebilir.
İştah sergileme mecburiyeti aynı rejimin duygulanımsal yüzüdür. Kişinin bir işe katılması kadar o işi arzuladığını görünür kılan belirtiler de değer kazanır. İştah yoklaması cevap hızı, gönüllülük ve görünür heyecanı sınar; iştah vergisi aidiyetin periyodik coşku ödemesini; iştah depozitosu eleştiri öncesindeki iyi niyet sermayesini; duygulanım vadesi belirli çağrıda beklenen duygunun zamanını; iştah senkronizasyonu ise ayrı arzu ritimlerinin ortak örgütsel heyecana çekilmesini anlatır.
İştah serbestisi bu ekonominin başka bir örgütsel imkânıdır. Muhatap belirli sözle kendi duygulanım zamanında ilişki kurar; cevabın değeri görünür coşku miktarından çok taşıdığı edimle belirlenir. Yersiz Şeyler’deki “Gönülsüzlük Yasağı” hattı pozitiflik, uyum ve istek görüntüsünün nasıl sosyal performansa dönüşebildiğini ayrı bir bağlamda izler. (🔗)
Şartlı nezaket birliği bu davranışların ortak iklimidir. Teşekkür, takdir, doğru eleştiri tonu, uygun sıcaklık ve aidiyet jesti sosyal tanınmanın ana işaretlerine dönüştüğünde kişiler birbirlerinin özgül sözünü aynı anda bir üyelik göstergesi gibi de okumaya başlar. Nezaket böylece örgütsel konumun ölçüm tekniğine dönüşür.
Demokrasinin infilakı tam burada belirginleşir. Genel kurul, seçim, temsil ve komite varlığını sürdürür; canlı muhataplık kişilerin birbirlerinin sözleriyle gerçekten yön değiştirebilme kapasitesinde yaşar. Kurumun demokratik yoğunluğu karşı-edimin gerçek sonuç üretebildiği ilişki alanında belirir.
Yersiz Şeyler’deki mıncık kavramı bu ayrımı keskinleştirir. Bir kişi başka bir kişiye sıcak, yakın ve ilgili biçimde hitap edebilir; ilişkinin yetkisi yine tek tarafta yoğunlaşabilir. Muhataplık, karşı tarafın sözünü ilişkiyi değiştiren bir kuvvet olarak taşır. (🔗)
Hazır biçimin yeniden işlevi
Örgütler tarih boyunca önceki kurumların biçimlerini devralır. Marx’ın 18 Brumaire’deki eski tarihsel kostümler sorusu ile Paris Commune üzerine çözümlemesindeki hazır devlet aygıtı meselesi aynı temel gerilimi açar: yeni siyasal irade, geçmişten gelen kurumsal tekniklerle karşılaştığında biçimin çalışma tarzı da siyasetin maddesine girer. (🔗)
Lenin bu sorunu medya ve örgüt düzeyinde ilerletti. Iskra farklı yerlerdeki örgütleyicileri birbirine bağlayan kolektif örgütleyici işlevi üstlendi. 1903 üyelik tartışması örgütsel sınırı belirginleştirdi. 1917’de iktidar mücadelesinin başarısı iletişim, ulaşım, karargâh ve koordinasyon gibi teknik düğümlerin önemini açık biçimde gösterdi.
Lenin’in sinema ilgisi bu zincirin görünürlük halkasını oluşturur. Aralık 1921 ve Ocak 1922’de film endüstrisinin örgütlenmesine doğrudan müdahil oldu; Ocak direktifleri film gösterimlerinin kaydını, propaganda içeriğini ve köylere yayılmasını düzenledi. Lunacharsky’nin daha sonra aktardığı konuşmada Lenin sinemaya bütün sanatlar arasında özel bir siyasal önem verir. Sinema böylece kitlelere ulaşan örgütlü görünürlük tekniği olarak belirir. (🔗)
Vertov bu görünürlük rejimini Kinoks pratiğinde oyuncu merkezinden kamera, kayıt ve montaja doğru kaydırdı. Eisenstein’ın Proletkult dönemindeki “montaj atraksyonları” yaklaşımı da seyirci etkisini oyuncunun kişiliğinden daha geniş bir teknik dizilime bağladı. Lenin’den Vertov’a uzanan çizgide medya önce örgütleyici yayın, sonra kitlesel görünürlük aracı, ardından montajla yeniden kurulabilen teknik üretim haline gelir.
Lefort’un 1958’de Socialisme ou Barbarie çevresindeki ayrışması yayın ile parti arasındaki ilişkiyi başka yönde açtı. Dergi, gelecekteki kadro örgütünün hazırlık sahası kadar kendi başına düşünsel ve siyasal dolaşım üreten yapı olarak da düşünülebilirdi. Bu ara biçim, yayın-edim fikrinin tarihsel bağlamını genişletir.
Debord ve Wolman’ın détournement kavramı hazır parçanın yeni bütün içinde başka iş görmesini keskin biçimde adlandırdı. Sitüasyonist Enternasyonal’in 1957 kuruluşu, 1966 Strasbourg müdahalesi, Mayıs 1968’deki işgal ve konsey siyaseti ve 1972 çözülüşü, biçimin üretimi ile örgütsel zaman arasındaki ilişkiyi somutlaştırdı. (🔗) (🔗)
IPA/FLŽ(M)’de Association, Congress, Manifesto, Verdict, Militant ve kurumsal “biz” bu geniş repertuar içinde başka işlevler kazanır. Association kurumsal hitap adı olarak çalışır; Congress belirli ayrımların sentetik biçimde yoğunlaştığı sahne olur; Verdict kamusal kavramsal hüküm üretir; Militant yazı personası halinde dolaşıma girer. Hazır biçim tarihsel çağrışımını taşır, yeni edim zincirinde farklı sonuç üretir.
Boş örgütün adı, iradesi ve bedeni
Örgütsel adın bu gücü imleyenin işleyişiyle anlaşılır. Saussure dildeki fark ilişkilerinin düşüncenin biçimlenmesindeki rolünü açtı; ölümünden sonra öğrencilerinin ders notlarından oluşturulan Cours de linguistique générale ise teorik sesin editoryal montajla nasıl kalıcı metin haline gelebildiğini ayrıca gösterdi. Tek bir teorik ad, farklı ders anlarını ve not zincirlerini daha sonra kurulmuş bir bütün içinde taşıdı.
Lacan’ın imleyen formülü bu soruyu özne düzeyine taşır: “le signifiant représente le sujet pour un autre signifiant” [imleyen özneyi başka bir imleyen için temsil eder]. Kurumsal ad da bu yüzden mevcut insan kümesinin etiketi olmanın ötesinde manifesto, hüküm, kongre, kurmaca ve arşiv arasında özne konumu üreten düğüm olarak çalışabilir.
Laclau’nun boş imleyen kavramı kolektif öznenin önceden hazır bir insan toplamı olarak verilmesi fikrini daha da açar. Farklı talepler bir eşdeğerlik zincirinde eklemlendikçe belirli bir ad daha geniş bütünlüğün taşıyıcısı olabilir. Boşluk içeriksizlikten çok tamamlanmamış bütünlüğün açıklığını ifade eder.
Lefort’un demokratik iktidarın boş yeri üzerine düşüncesi aynı sorunun siyasal beden tarafını açar. İktidar yeri tek bir bedene doğal mülk gibi bağlandığında kolektif bütünlük o bedende donar; yerin açıklığı ise farklı bedenlenmelerin ve mücadelelerin dolaşımına alan açar.
IPA/FLŽ → IPA/FLŽM dönüşümü bu teorik hareketin somut vakasıdır. Marcuse’nin eklenmesi dördüncü bir isim sunmakla beraber Freud, Lacan ve Žižek’in önceki ilişkisini de yeniden düzenler. Freud’un semptom ve libidinal bağ sorusu, Lacan’ın imleyen ve yetkilenme mantığı, Žižek’in fantazi ve artı-haz çözümlemesi; Marcuse’nin emek, zaman, haz, teknoloji ve özgürlük sorunlarıyla yeni bir programatik bütün kazanır. Marcuse’nin New Left ve SDS çevresindeki düşünsel etkisi bu “M”ye doğrudan örgüt tarihi ağırlığı da verir.
Yetki–Beden–İrade–Sistem ayrımı burada belirleyici hale gelir. İrade yetkilenmenin zeminidir; sistem bedenlenmenin zeminidir. Lacan’ın 9 Ekim 1967 tarihli formülü bu ayrımı psikanalitik kurumun içinde son derece kesin biçimde kurar: “Le psychanalyste ne s’autorise que de lui-même” [Psikanalist ancak kendinden yetki alır]. Hemen ardından École’ün belirli bir analistin kendi formasyonundan geldiğine garanti verebilmesini ayrı bir işlem olarak tarif eder. (🔗)
Burada yetkilenme, garanti ve kurumsal kayıt üç ayrı düzlem kazanır. Analitik edimin yetkisi analistin iradesinde ve kendi analitik konumunda ortaya çıkar; École belirli bir formasyonu tanıyıp garanti işlevi üstlenir; kurumsal kayıt bu ilişkinin tarihini taşır. Bu ayrım IPA/FLŽ(M) açısından hazır bir özdeşlik sunmaz, fakat kurumsal adın edimin yetkisinin tek kaynağı sayılmadığı bir örgüt mantığını düşünmeye imkân verir. Kurumsal ad edimi kayda alabilir ve bağlayabilir; edimin yetkilenmesi ise onu üstlenen irade ve ürettiği sonuçlarla sınanır.
Kurucu irade belirli edimi üstlenir; site, metin, kısaltma, logo, arşiv, ses, sentetik persona, Robo-Spun üretim ve yayın sistemi bu edime kurumsal beden sağlar. Kurumsal “biz” de bu zeminde çoğul hitap olarak işler. Kolektif yer başka edimlere açık kalır ve kurumsal süreklilik ad, edim sicili, bedenlenme ve muhataplık alanında yoğunlaşır.
Boş örgüt tam bu yapıdır: kurumsal sesi ad, edim, bedenlenme ve açık kolektif yer üzerinden sürdüren örgüt. Boşluk faaliyet yoğunluğunun karşıtı değildir; kolektif bütünlüğün açık yeridir.
Grup, la passe ve kurumsal ürün
Freud’un kendi örgüt tarihi bu açık yer sorusuna güçlü bir karşılaştırma sunar. 1902’deki Wednesday Psychological Society, 1908 Salzburg toplantısı ve 1910 Nürnberg kuruluşu boyunca psikanaliz küçük konuşma çevresinden uluslararası üyelik kurumuna dönüştü. Carl Jung ilk IPA başkanı oldu; daha sonraki yıllarda eğitim ve formasyon standartları kurumun temel işlevlerinden biri haline geldi. (🔗)
Lacan 1964’te École freudienne de Paris’yi kurarken küçük çalışma grubunu, cartel’i, merkeze yerleştirdi. Kuruluş metni “kararlı çalışanlar”ı ve çalışma aktarımını öne çıkarıyor; cartel üyelerinin zaman içinde permütasyonunu da kurumsal hareketin parçası yapıyordu. (🔗)
1967’de ortaya konan la passe, “analist kendinden yetki alır” formülünün kurumsal sonucunu sınamaya yönelik özel bir düzenek kurdu. Buradaki temel soru bir kişinin kurumsal makam tarafından analist ilan edilmesinden çok, kendi analizinin içinden analist konumunun nasıl ortaya çıktığıydı. Passant, kendi analizindeki bu geçişe ilişkin deneyimini passeur denilen aracılara aktarır; passeur’ler bu tanıklığı ilgili École düzenine taşır. Böylece analistin ortaya çıkışı hakkında kişisel deneyim, aktarım ve kurumsal değerlendirme aynı prosedürde birbirine bağlanır. (🔗)
Lacan burada iki kurumsal konumu da ayrıştırdı. AME, École’ün pratik ve formasyon bakımından tanıdığı analisti ifade eder. AE ise la passe üzerinden analistin ortaya çıkışına ilişkin deneyimi École için öğretici hale getiren konumdur. Böylece kurumsal garanti ile analitik yetkilenme aynı noktaya sıkışmaz; École’ün işi analisti dışarıdan üretmekten çok, analistin ortaya çıkışına ilişkin deneyimi toplayan, sınayan ve dolaşıma sokan bir yapı kazanmaktır.
Bu düzenek aynı zamanda École’ün mensup kaydı yanında çalışma ve deneyim üretimini toplayan kurum olarak işlemesini amaçlar. Analistin kendi yetkilenmesi kişisel deneyim, aktarım ve başka analistlerin tanıklığıyla ilişkiye girer. Yetkilenme iradede ortaya çıkar, tanıklık dile gelir, kurum deneyimi toplar ve belirli bir garanti düzeni kurar.
1980’de École çözüldüğünde Lacan cartel’i yeniden temel çalışma organı olarak kurdu ve permütasyonu daha keskin bir işleyiş ilkesi haline getirdi. (🔗) Bu tarih, ortak çalışma ile kalıcı grup kimliği arasındaki mesafeyi sürekli yeniden düzenleme çabasını gösterir.
Grup bu çerçevede ortak çalışma için güçlü bir araçtır; ürün tek tek kişilerin özgül çalışması olarak kalabilir. Kolektif beden ile kolektif ürün farklı düzlemlerde hareket eder. Lacan’ın cartel ve passe düzenekleri çalışma, deneyim, tanıklık, garanti, süre ve permütasyon arasında hareket kurar.
IPA/FLŽ(M) bu tarihin başka bir noktasında kurumsal ses, manifesto, hüküm, sentetik kongre, persona, Robo-Spun üretim, çokdilli dolaşım ve çapraz bağlantılı arşiv üzerinden çalışır. Buradaki asıl mesele kolektif bedenlenmenin hangi maddede yoğunlaştığıdır. Lacan’ın yetkilenme–garanti ayrımı, kurumsal ses ile yetkinin kaynağını birbirinden ayırmayı sağlayan tarihsel bir emsal oluşturur.
Post-sinematik edim ve oyuncu gerektirmeyen senaryo
Post-sinematik örgütün sıfır noktası bir farkın algılanmasıdır. Algılanan fark dilegetirilir; dilegetirme senaryoyu kurar; senaryo kurumsal edime dönüşür; edim sistemlerde bedenlenir; arşive ve Bağlaşmaya girer; muhatap karşı-edim üretir; sonuç yeni algının malzemesi olur.
Buradaki keskin ayrım senaryo katmanı ile cast katmanı arasındadır. Sinematik örgüt senaryoyu gerçekleştirmek için jön, figüran, rol dağılımı, görünür performans, rating ve sicil üretir. IPA/FLŽ(M) ise “kongre”, “militan”, “dernek”, “hüküm”, “dava” ve kurumsal “biz” gibi örgütsel sahneleri doğrudan yazıda çalıştırabilir. İmleyen dizisi konumları kurar ve kurumsal söz gerçekleşir.
Bu yüzden IPA/FLŽ(M)’nin özgül formülü oyuncu gerektirmeyen senaryodur. Senaryo vardır ve iş görür; cast katmanı ayrı bir teknik seçim olarak kalır. Fiziksel kongre salonu, jön konuşmacı, delegeler ve çevresel figüranlar kurumsal edimin ilk kaynağı haline gelmez. Sentetik persona gerektiğinde senaryoya metinsel, işitsel veya görsel beden sağlar; persona örgütün kurucu çekirdeğinden çok senaryonun bir bedenlenme kipidir.
Bu senaryo öncedenlik üretir. Dilegetirme, gelecekte yapılacak hareketi tüm ayrıntılarıyla buyuran plan anlamına gelmez; belirli bir ayrımı şimdide keskinleştirerek bazı edim yollarına ön biçim verir. Gelecekteki hareket, gerçekleşme anından önce imleyenler içinde prova edilmiş bir konum kazanır. Bir manifesto kurulacak ayrımı önceden söyler; bir kongre-formu konuşmaların hangi ortak mesele çevresinde yoğunlaşacağını önden kurar; bir hüküm belirli çatışmanın sonraki karşı-edimlerini yerleştirecek sınır dilini hazırlar. Öncedenlik böylece senaryoyu gelecek olayın tahmini olmaktan çıkarır ve gelecek edimin şimdiki örgütlenmesi haline getirir. (🔗)
Her dilegetirme sonraki dilegetirmenin başlangıç koşullarını da değiştirir. İlk senaryo arşive girer; sonraki edim artık önceki ayrımın açtığı yolda hareket eder. Kaynaktaki motor prova mantığında ilk prova sistemi değiştirir ve ikinci prova değişmiş sistem üzerinde gerçekleşir; post-sinematik örgütte de ilk kurumsal edim sonraki edimin imleyen, arşiv ve muhataplık zeminini değiştirir. Bu yüzden öncedenlik doğrusal kehanet değil, biriken kurumsal hazırlıktır.
“Çekimsiz senaryo” ifadesinin gücü de buradan gelir. Çekim gelecekte beklenen tamamlanma aşaması anlamına gelmez. Kurumsal senaryo yazı içinde zaten çalışır. Manifesto kurucu ayrımı dilegetirir; hüküm belirli olayı kavramsal işleme sokar; kongre farklı sözleri aynı kurumsal sahnede yoğunlaştırır; militan persona belirli ses konumunu taşır. Örgütün gerçekleşmesi oyuncuların hayatını önceden yazılmış rollere uydurma işlemine bağlanmaz.
Bu ayrım Kast Mafyası sorununu da başka düzeye taşır. Klasik casting düzeni doğru jönü seçer, figüranları yerleştirir, rollere farklı rasyonlar verir ve oyuncuların hayatını sicille role bağlar. Oyuncu gerektirmeyen senaryoda teknik merkez insan seçmekten çok ayrımı algılama, dilegetirme, montajlama ve yayımlama faaliyetinde yoğunlaşır. Böylece “hangi insan bu rolü taşıyacak?” sorusunun ağırlığı “hangi ayrım hangi kurumsal edime dönüşecek?” sorusuna kayar.
Vertov ve Eisenstein montajın anlam üretimindeki ağırlığını sinema alanında görünür kılmıştı. Benjamin’in “Yazar Olarak Üretici” müdahalesi ise yazarı içerik sağlayıcısından üretim aygıtına müdahale eden aktöre doğru taşıdı. (🔗)
Troçki–Malaparte hattı aynı problemi siyasal operasyon düzeyinde gösterir. Haberleşme, ulaşım, karargâh, enerji ve koordinasyon gibi teknik düğümler görünür liderliğin altında çalışan ayrı bir güç katmanı yaratır. Buradaki önemli ayrım başrol ile teknik merkez arasındadır. Oyuncuların yerini değiştirmek sahnenin yazımını aynı bırakabilir; teknik merkeze yönelmek ise rollerin üretildiği düzeyi görünür hale getirir.
Althusser’in ENS, Lacan ve Cahiers pour l’Analyse çevresindeki teorik hayatı da düşüncenin gerçek üretim ortamını görünür kılar. Teori seminer, okul, yayın ve entelektüel çevre içinde üretilir. Badiou’nun aynı teorik ortamdan Mayıs 68 ve Maoist örgüt deneyimlerine uzanan hattı, düşünsel aygıt ile siyasal örgüt arasındaki geçişi tarihsel biçimde açar.
Deleuze’ün kontrol toplumu fikri bu teknik ortamın yönetimsel boyutunu gösterir. Sabit görev ve kimliklerin yanında erişim, kod, sürekli değerlendirme ve modülasyon gibi hareketli düzenlemeler güç kazanır. İnsan sürekli yeniden işlenen veri, yetki ve erişim konumlarında hareket eder.
Yapay zekâ çağında teknik merkez istem, bağlam, kaynak, generation, seçim, montaj, düzeltme, çeviri, sentetik ses ve yayın zincirinde çalışır. Yersiz Şeyler’deki “işletilme” kavramı yalnız burada özel bir açıklık sağlar: kişi sistemi çalıştırır, bağlamı kurar, çıktı üretir ve sonucu yeniden işler. (🔗)
Robo-Spun bu üretim tekniğinin açık işaretidir. Sentetik üretim kaynak, seçim, montaj ve yayın operasyonlarını ayrı bir kurumsal bedenlenme biçiminde toplar. Yazarlık biyografik jönlükten algılama–dilegetirme–montaj–seçim–yayın düğümüne doğru hareket eder.
Ağlaşmadan Bağlaşmaya
Örgütsel sürekliliğin kişi sicilinden edim siciline kayması sosyal bağı da değiştirir. Ağlaşma kişileri aidiyet, katkı, tavsiye, yakınlık ve karşılıklı görünürlük ekonomisinde birbirine bağlar. Her kişinin ağdaki konumu başka kişilerin tanımasıyla güncellenir.
Bağlaşma belirli ilişkiyi açık kayıt haline getirir. Bir metin başka metne link verir; bir hüküm olaya bağlanır; bir kavram kökenini taşır; bir çeviri iki dilsel edim arasında geçit kurar. Bağ kişisel yakınlıktan izlenebilir bağlantıya doğru genişler.
Web çağındaki bağlanma işlemi bu noktada yararlı tarihsel ışık verir. Merkezî sahnenin yanında kaynaklar ve geçişler çoğalır. IPA/FLŽ(M)’nin çapraz bağlantılı arşivi de örgütsel hafızayı kişilerin aynı çevrede bulunma süresinden edimler arasındaki izlenebilir bağlara doğru taşır.
Muhataplık bu Bağlaşmanın siyasal yüzüdür. Edim bir muhataba ulaşır; muhatap cevabı, yeni bağlantıyı, yeni kavramı veya karşı-edimi üretir. Kurumsal söz başka sözleri doğuran bağlantı noktası haline gelir.
Çelişkiyi taşıyan örgüt
Bir örgüt kendi bütünlüğünü kurdukça o bütünlüğün nasıl yeniden açılacağı sorusu ortaya çıkar. Mao’nun “Bir ikiye bölünür” hattı, çelişkiyi süreç içindeki ayrım olarak düşünür. Kültür Devrimi, parti-devletin yerleşmiş bürokratik yapısına kitlesel siyasal müdahale açma girişimiydi; sonuçları ağır çatışmalar, şiddet ve devlet gücünün yeniden düzenlenmesiyle şekillendi. Bu tarihsel deneyimin örgüt teorisine bıraktığı soru, devrimci kurumun kendi bütünlüğünü nasıl yeniden siyasal sorun haline getirdiğidir.
Badiou’nun Mayıs 68, Maoist UCFml ve daha sonraki Organisation Politique deneyimleri bu soruyu parti-devlet sonrasında sürdürdü. Buradaki temel basınç, siyasal olayın kalıcı temsil aygıtında donması ile yeni öznel inisiyatif arasındaki gerilimdir.
Marcuse’nin New Left ve SDS çevresindeki etkisi başka bir örgütsel gerilim açar. Katılımcı siyaset, yerel eylem ve geniş toplumsal muhalefet büyüdükçe hareketin koordinasyon, ölçek ve parçalanma sorunları da büyür. FLŽM adındaki Marcuse bu nedenle performans ve haz teorisiyle birlikte gerçek bir New Left örgüt deneyimi tarihini taşır.
Bu tarihsel örneklerin ortak değeri çelişkiyi kurumsal hayatın içinde taşımalarıdır. Açık kolektif yer, muhataplık ve karşı-edim farklılaşma örgütün canlı malzemesi olarak taşındığında örgütsel anlam kazanır.
İşlem Muhaberatı ve yeniden algılama
Kurumsal sözün yoğunluğu edimin maddi açıklığını her durumda aynı ölçüde artırmaz. Belagat Bulamacı, olayın güçlü hikâye, duygu, rol ve aidiyet dili içinde eridiği durumu adlandırır. Söz çoğalırken çıplak fiilin kim tarafından, hangi yetkiyle, hangi kayıt içinde ve hangi sonuçla gerçekleştiği bulanıklaşabilir.
İşlem Muhaberatı bu bulanıklığı maddi bağlantılara çevirir. Ne oldu, kim yaptı, hangi yetki çalıştı, hangi kayıt oluştu, hangi gerekçe verildi, hangi zarar veya sonuç ortaya çıktı, hangi işlem başladı soruları olayın örgütsel gerçekliğini açık tutar.
Bu ölçü oyuncu gerektirmeyen senaryonun da maddi sınamasını sağlar. Öncedenlik senaryoya yön verir; noktalama hazırlanmış hattı somut edime geçirir; sonuç ise sonraki öncedenliğin başlangıç koşuluna dönüşür. İrade Gözü Sıkar metnindeki prova–noktalama–alışkanlık ilişkisi örgütsel düzeyde tam bu ayrımı aydınlatır: gelecekteki edim önce hazırlanır, belirli anda gerçekleşir, ardından bıraktığı iz yeni hareketlerin zeminine katılır. (🔗)
Bu yüzden senaryo kendi öncedenliğini gerçekliğin yerine geçiren kapalı kehanet haline getirdiği anda İşlem Muhaberatı önem kazanır. Dilegelen ayrım hangi fiile dönüştü, gerçekleşen fiil hangi sonucu üretti ve sonuç ilk senaryoyu nasıl değiştirdi soruları öncedenliği geri bildirime bağlar. Senaryo gelecek edime yol açar; gerçekleşen edim de senaryonun sonraki biçimini değiştirir. Post-sinematik örgütsel zaman böylece öncedenlik → noktalama → sonuç → yeniden algılama → yeni öncedenlik çevriminde işler.
Edim sicili burada tam değerini kazanır. Kişi sicili kimliğin zaman içindeki sürekliliğini taşır; edim sicili belirli işlemin tarihini, bağlantılarını ve sonuçlarını taşır. IPA/FLŽ(M) arşivinin yoğunluğu tam bu düzeyde okunabilir: kuruluş bildirisi, isim genişlemesi, hükümler, kurmacalar, sentetik kongreler, çeviriler ve bağlantılar birbirine eklenen kurumsal edimlerdir.
Eleştiri=Özeleştiri de bu zincirin geri besleme hareketidir. Gerçekleştirilmiş edimin etkisi sonraki algının hammaddesine girer. Kullanılan kavram, alınan karşılık, ortaya çıkan sonuç ve yeni bağlam yeni dilegetirmeyi etkiler. Böylece örgüt öğrenen teknik sürece doğru taşınır.
Kuşaklar boyunca sayılma, duyulma, görülme, bağlanma, ölçülme ve işletilme arasında görülen geçişler de aynı geri besleme mantığını daha uzun tarihsel ölçekte gösterir. Bir kuşağın kazandığı kapasite sonraki kuşağın olağan çevresine dönüşür; bu çevrenin basıncı daha sonra yeni bir işlem arzusunu doğurur.
Dénouement
Örgütsel edimin kendi zamanı vardır. Kuruluş, tekrar, dönüşüm, çözülme ve yeniden düğümlenme aynı kurumsal tarihin farklı hareketleridir. Dénouement belirli eylem düğümünün tamamlanmasını ve çözülmesini adlandırır.
Lacan’ın École deneyimi bu zaman sorununu açık biçimde taşır. 1964 kuruluş metni küçük çalışma grubu, çalışma aktarımı ve yayın üzerinde yeni bir kurumsal düzen kurdu. 1967’de la passe, analistin ortaya çıkışını kurumun dışarıdan verdiği statüden ayıran bir tanıklık ve aktarım düzeni kurdu. 1980 dissolution, École’ün tarihsel biçimini çözdü; Cause freudienne yönünde cartel yeniden temel organ haline geldi ve permütasyon kurumsal yapışmayı gevşeten işleyiş ilkesi olarak keskinleşti. (🔗)
Lacan’ın 1980’de kullandığı “L’effet de groupe est contraire à l’effet de sujet” [Grup etkisi özne etkisine karşıt yönde işler] cümlesi bu sorunun yoğun ifadesidir. Grup kendi sürekliliğini başlı başına amaç haline getirdiğinde öznel çalışmanın alanı daralabilir; cartel’in süre, ürün ve permütasyon düzeni bu alanı yeniden açmaya yönelir.
Sitüasyonist Enternasyonal’in 1972’de kendi örgütsel tarihini sonlandırması da başka bir bağlamda aynı zaman sorusunu taşır. Détournement hazır parçaları yeni bütünlere taşırken dénouement belirli bütünün kendi tarihsel işini tamamlayabilmesini sağlar.
Bir hüküm, polemik, kongre, kampanya veya programatik bağ da kendi dénouement’ına ulaşabilir. Çözülme yeni bağlantının önünü açar; yeniden düğümlenme geçmiş edimi silmeden başka bir dizilim kurar. Lacan’ın sinthome ve düğüm çalışmaları bu nedenle dénouement’ı kapanıştan daha geniş yapısal hareket olarak düşünmeye imkân verir.
“The lion only leaps once” tam bu zaman duygusunu yoğunlaştırır. Sıçrayış sürekli görünür performansın tekrarından çok, belirli anda ilişkinin koordinatını değiştiren edimdir. (🔗)
Demokrasinin infilakında örgüt sorunu üye sayısına, lider tipine veya prosedür çeşidine indirgenemez. İnsanların nasıl algılandığı, hangi rollere cast edildiği, hangi sözlerin duyulduğu, hangi bedenlerin görünür olduğu, hangi tepkilerin ödüllendirildiği, hangi iştahların okunabilir hale geldiği, hangi bağlantıların kayda girdiği ve hangi edimlerin yeni edimler doğurduğu aynı örgütsel gerçekliğin parçalarıdır.
Boş örgüt bu gerçeklik içinde kolektif yeri açık tutar. Oyuncu gerektirmeyen senaryo kurumsal edimi casting katmanından ayırır ve öncedenlik yoluyla gelecekteki edime şimdiden yön verir. Post-sinematik bedenlenme senaryoyu metin, ses, sentetik persona, arşiv ve sistemlerde işler hale getirir. Lacan’ın öz-yetkilenme formülü yetki ile kurumsal garantinin ayrımını görünür kılar; la passe bu ayrımı deneyim, tanıklık ve kurum arasında işleyen bir düzeneğe çevirir. Détournement hazır biçimlerin işlevini değiştirir. Bağlaşma edimleri izlenebilir ilişkiler içinde taşır. Muhataplık karşı-edimi canlı tutar. İşlem Muhaberatı öncedenliği gerçekleşmiş fiilin sonucuyla sınar. Eleştiri=Özeleştiri edimin sonucunu yeniden algının parçasına dönüştürür. Dénouement kurulan düğümün kendi zamanında çözülmesini ve yeni bağların kurulmasını sağlar.
IPA/FLŽ(M)’nin özgüllüğü bu bütünlükte belirir: örgütün maddesi üyelik sicilinden edim siciline, merkezî oyuncudan senaryo ve çoklu bedenlenmelere, sosyal aidiyet borcundan açık Bağlaşmaya, sürekli gösteriden kayıtlı müdahaleye doğru hareket eder. Kolektif yer açık kalır; senaryo gelecekteki edime önceden yol açar; noktalama bu yolu somut edime geçirir; gerçekleşen edim sonraki senaryonun başlangıç koşullarını değiştirir. Kurumsal zaman böylece oyuncuların sürekli aynı filmi sürdürmesinden çok dilegetirme, öncedenlik, edim, karşı-edim ve yeniden düğümlenme boyunca işler.
