Hemseslenme (equivocation) — Jacques Lacan

Anlamın açığa çıkışı öznenin zaten onu duymaya hazır olmasını gereksinir, yani özne zaten onu bulmuş değilse onu bekliyor olamaz. Ama eğer öznenin kavrayışı sözünüzün yankısını gereksiniyorsa, onun alması gereken mesaj zaten size hitap eden ve size ait olan bir sözde teşkil edilmiş olmaz mı? Bu söz eylemi o halde iletişim kurmaktan ziyade esaslı bir duyuruyla özneleri temellendirmeye benzer. Bu kurucu eylem analisti kendi eyleminin doruğunda titreten hemseslenmede (equivocation) kusursuzca tanınabilir, bunu sorumluluğun etimolojik anlamına bağlamıştık (sor+um; responsibility: yanıtlayabilme): Şimdi memnuniyetle bu düğümün asıl Gordion halkasını göstereceğiz, orada her filozof birbiri ardısıra özgürlüğü gerekliliğe lehimlemeyi denemiştir. Zira elbette doğru olan tek bir yorum vardır, fakat önceden olmayan bu yeninin belirmesi ve gerçek olması, hakikat denen yerde verili oluşuna bağlıdır…

Burada önemli olan mesajın harfiyetidir. Onu yakalamak için sözlerin temel hemsesli karakterinde bir an için durmalısınız: Harfiyetin işlevi örtmek olduğu kadar açmaktır da. Ama harfiyetin bildirdiği şeyin ötesine hiç geçmeseniz bile, harfiyeti birçok düzeyde okumanızı bildiren çağrışımlar içinde o şeyi yalıtmanıza dilin doğası izin vermez. Dildeki muğlaklığın bu bünyevi bölüntüsü, sözün sırrına ermenin birçok yolu olmasını açıklayan yegane öğedir. Sözün hem ne dediğinin hem ne demediğinin aynı anda okunabileceği tek bir metin olduğu bakidir ve semptomlar bu metne bağlıdır, aynı bir bilmecenin onu soran cümleye bağlı olması gibi.

Jacques Lacan (1953) Roma Söylemi’ne giriş metninden

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Yorumlama ancak hemseslenme ile işleyebilir” Jacques Lacan