Devrimci politik eylemin bünyevi kıstası sahnelenen ütopyadır — Slavoj Žižek

Politik eylemin kıstası nedir? Başarıya ulaşmanın kıstas olamayacağı kesindir, başarıyı Merleau-Ponty gibi diyalektik yoldan tanımlasak bile, yani şimdiki korkunç eylemlerimizin gelecekte geriye dönük olarak temize çıkacağını iddia etsek bile (Merleau-Ponty’nin Hümanizm ve Terör‘de sunduğu zekice gerekçeye göre Stalincilik sonunda sahiden özgürlüğe varırsa şimdiki terör geriye dönük olarak meşrulaşacaktı). Bazı soyut-evrensel etik normlara atıfla da politik kıstas tanımlanamaz.

Tek kıstas mutlak anlamda bünyevi olandır: Sahnelenen ütopya kıstasıdır. Hakkını veren bir devrimci atılımda ütopik gelecek basit ve tam anlamıyla şimdide gerçekleşmiş değildir, ama şimdiki şiddete gerekçe olsun diye ima edilen uzak bir vaat de değildir – daha ziyade adeta, faniliğin eşsiz bir gecikmesinde, şimdi ile yarının kısa devresinde, bizler –sanki kutsanmış gibi– ütopik gelecek bir süreliğine adeta (henüz tam gelmemiş de olsa) eli kulağındaymış, uzansak tutacakmışız gibi davranabiliriz.

Devrim, gelecek nesillerin mutluluğu ve özgürlüğü için şu anda katlanmamız gereken bir zorluk gibi yaşanmaz, çünkü şu anki zorluğun üstüne gelecekteki mutluluk ve özgürlüğün berigölgesi (foreshadow) düşmüştür – özgürlük kavgasında şimdiden özgür oluruz, mutluluk kavgasında şimdiden mutlu oluruz, şartlar ne kadar zor olursa olsun.

Devrim Merleau-Pontyci bir kumar değildir, “olmuş olacak”ta (futur anterieur) askıya alınmış ve şimdiki eylemlerin uzun vadeli sonucuyla meşrulaşabilecek bir eylem değildir; daha ziyade bu eylem kendi kendisinin ontolojik ispatıdır, kendi sahiliğinin dolaysız bir endeksidir.

Slavoj Žižek (2001) Lenin’i Yinelemek

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Not: ‘bünyevi’ kelimesini Yonca Gökalp’in Žižek Versus Kapitalizm kitabından aldım.

bünyevi kıstas = inherent criteria = critteria