Hayalet, Hayal, Tin ve Din — Işık Barış Fidaner

Birinin hayal gücünü veya görüsünü yetersiz buluyoruz diyelim; yani eğer ufkunu genişletip öngörü yapamazsa yürümeye kalkınca bir şeylere takılıp düşeceğinden eminiz. Önce ona dümdüz sesleniriz:

— Hayal et!

Emredince karşıda tepki uyandığını fark edince aynı şeyi nazikçe söylemeyi deneriz:

— Hayal eder misin?

Ricamız duyulmuş olsa bile orantılı bir karşılık aldığından emin olmak için teyit edilmesi gerekir:

— Hayal ettin mi?

Onay alabilirseniz hayal kurma işini kalıcılaştırma ihtiyacı gündeme gelir. En baştaki emrin yayılarak hafiflemiş bir “hatırlatma dozu” (booster dose) bu işi görecektir:

— Hayal edin…

Bu süreç sonunda hayal etme vazifesi benimsendiği ölçüde bir ideoloji teşkil edilmiş olur.

Şimdi kaseti başa sarıp dört adımı yeniden gözden geçirelim:

1) En baştaki emir, insanı dürtüp rahatsız eden, “Etrafınız sarıldı!” diyerek onu muhat kılan bir hayalettir:

Hayal et! → Hayalet! → Muhat

2) Nezaketin amacı bu hayaleti sözden anlayan evcil bir hayale çevirerek muhatap alınmasını sağlamaktır:

Hayal eder misin? → Hayale der misin? → Muhatap

3) Fakat evcil hayaller kimseye hiçbir konuda onay veremez. Onay alacaksanız baştaki tekinsiz hayaleti farklı bir adla geri çağırmak zorundasınız. Hayalete yeni adını veren kişi/taraf/parti Tin’e sahip çıkan muhatip olur; o artık başkasına araç olan yalın bir muhatap değildir, muhataplaşmayı örgütleyen bileşik aracıdır, onay alma noktasıdır:

Hayal ettin mi? → Hayalet Tin mi? → Muhatip

4) Hayalet Tin olduktan sonra onaylı hayalleri onaysız hayallerden ayırt edebilirsiniz. Onaylı hayaller Din olur, onu mahut kılar, yani bildirir ve algılatır:

Hayal edin → Hayale Din → Mahut

Din yoluyla mahut kılınan o, Tanrı’nın dildeki yerini işaretler. Orası küçük o’nun karşısındaki büyük O’dur, yani omikron’un karşısındaki Omega’dır; objet petit a‘nın karşısındaki Esas-İmleyen’dir.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

Bkz “İman ve İmam: İma edilen şey-tanrıdır”, “Hayal gücü hayaletin hayaletidir”, “Başka(sı)nın hayali ve Fallokristal”, “Rutinsellik: Mahut Muhat Modem”, “Muhataplık ve Dört Söylem”, “Koronavirüsü Kapsayarak Aşı”, Sütur-Südur (derleme)

Hayal edeniz → Hayale Deniz → Mahmut

Geist(Alter) ~ Gestalter
spirit(elder) ~ former/shaper/designer
e/spritüel(kadim) ~ şekillendiren/tasarlayan

Şehitler huzurunda teknik hatalar yapamayız.

(Fatoş İrem’e teşekkürler)