Tag Archives: Hayalet-Tin

Simgesel düzeni bir arada tutan çıpalama/dikişleme/sütur noktasına Esas-İmleyen (Master-Signifier) denir. Fakat bir merkez tek başına ayakta duramaz ve onu çevresine bağlayan ara-birimlerin kavramsal dolayımına gerek duyar, bunlara Mastar-İmleyen diyelim. Okumaya devam et →

Birinin hayal gücünü veya görüsünü yetersiz buluyoruz diyelim; yani eğer ufkunu genişletip öngörü yapamazsa yürümeye kalkınca bir şeylere takılıp düşeceğinden eminiz. Önce ona dümdüz sesleniriz:

— Hayal et!

Emredince karşıda tepki uyandığını fark edince aynı şeyi nazikçe söylemeyi deneriz:

— Hayal eder misin?

Ricamız duyulmuş olsa bile orantılı bir karşılık aldığından emin olmak için teyit edilmesi gerekir:

— Hayal ettin mi?

Onay alabilirseniz hayal kurma işini kalıcılaştırma ihtiyacı gündeme gelir. En baştaki emrin yayılarak hafiflemiş bir “hatırlatma dozu” (booster dose) bu işi görecektir:

— Hayal edin…

Bu süreç sonunda hayal etme vazifesi benimsendiği ölçüde bir ideoloji teşkil edilmiş olur. Okumaya devam et →

Sağduyuya göre haset ve kin birbirini besleyerek kötülük sarmalına yol açtıkları için zehirli duygulardır, oysa ikisi arasında ciddi bir fark vardır.

Radikal politikanın her iki ucunda da kin değer görür: Sol kanatta “sınıf kini” kavramı vardır, sağ kanatta ise “Allah için kin tutmak” kavramı vardır, oysa “sınıf haseti”ne veya “Allah için hasetlenme”ye olumlu değer atfetmek kimsenin aklına gelmez. Bu ayrımı nasıl yorumlamalı? Okumaya devam et →

Şiddet ve Kutsal (1972) kitabında René Girard insan toplumlarında her an patlak verebilen şiddet sarmallarını durdurmaya yaradığı için dinsel feda/kurban ritüellerinin toplumsal yapıyı muhafaza eden akılcı bir taktik olduğunu anlatır. Ayırt ettiği iki boyut şunlardır:

1) Şiddet insanların karşılıklı birbirini kırmasıdır; bunun insanların aynılıkları üzerinden salgın hastalık gibi yayılan bir kir veya lanet olduğu hayal edilir. Buna simetrik kırma diyelim.

2) Feda/kurban ritüeli şiddetin hedefini şaşırtarak karşılıklılığı kırar; toplumda simgesel farklılaşma bu yolla kurulur. Buna da simetriyi kırma diyelim. Okumaya devam et →

Hegel’e göre kavramlar insanların tutkularını kullanarak tarihe katılırlar. O buna aklın kurnazlığı (cunning of reason) demişti. Tek tek insanlar tutkular peşinde ömür tüketip aklın dolandırıcılığına (conning of reason) kurban gitseler de onları yönlendiren tarihsel aklın nasıl bir kurnazlık izlediği sorusu güncelliğini korumaktadır [1].

Aklın kurnazlığı ikiye ayrılır: (şark ve garp değil ama) kur ve naz. Sevgi tutkusunun etkisi aklın kurudur, edilgisi aklın nazıdır. Okumaya devam et →