Harfiyetin sahiliği sahil şerididir — Jacques Lacan

Bir şey önereceğim, harfiyet üzerine kör gözüm parmağına bir hafriyat olacak. Diyelim ki harfiyetin sahiliği sahil üzerine kurulmuş olmasından kaynaklanmaz mı (literal, littoral)? Sahil cepheden farklı bir şeydir. Bunların karışmadığını fark etmişsinizdir. Sahil bir sahayı kondurur, bu saha ile başka bir saha arasında oluşan cepheden söz edilebilir ama ikisi arasında kesinlikle ne bir ortak özellik ne de karşılıklı ilişki vardır. Harfiyet aslında böyle bir sahil şeridi değil midir? Bilgideki oyuğun kenarı değil midir, harfiyetle uğraşan psikanaliz tam olarak bu kıyı şeridine işaret etmez mi?

Psikanalizin yine de kendi hareketi yüzünden harfin harfiyen (à la lettre) söylediği anlamı tanıyamaz hale düştüğünü görmek komiktir, unutmayın ki psikanalitik yorumların hepsi keyfiyet ile özetlenebilir. Harfiyet belki de keyfiyet ile bilgi arasındaki sahil şerididir.

Bütün bunlar önceden dediğim gibi bilinçdışının yerinde kalmasına ve önceliğini korumasına engel değildir, aksi halde yaptığım önerilerin hiçbir anlamı kalmazdı. Bilinçdışı kendi yapısının gerekli ve yeterli olduğunu varsaydığı için bir dil etkisidir ve onun harfiyet işlevini nasıl yönettiğini bilmemiz gerekiyor.

Seminer 18’den

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

ç.n. “sahi/sahil” harfiyet bağını vurgulamak için “harfin harfiliği” yerine “harfiyetin sahiliği” dedim, burada sahilik hakikat değildir, vérité değil vraie vérité’dir. Bkz “Sahi Sahiliğin Anlamsız İmletimi”, “Harfiyet/Hafriyat” Slavoj Žižek