Dişil can taşkınlığı — Slavoj Žižek

En kötüsü de kadının ölçüsüz arzusu ve şehvetidir. [1]

İnsanlığın asıl karakterini yoğuşturan tekinsiz can taşkınlığı (psikanalizin konusu budur) cinsiyetsiz değildir, dişildir. Cinsel fark son kertede insanlığın iki cinsi olan erkek ile kadın arasındaki fark değildir, cins olan adam (insanoğlu) ile onun (dişil) taşkınlığı arasındaki farktır. Bu yüzden dişilliğin kötülenmesini kadim anaerkil düzenden (hakim ilahların dişil olduğu düzenden) yeni ataerkil düzene geçişin ifadesi gibi okuma ayartısına direnmek şarttır. Eskiden yüceltilen dişil figür günümüzde eril özneyi yutmakla tehdit eden dişil taşkınlığa dönüşmüş değildir: Dişilliği yükseltme ve alçaltmanın aynı madalyonun iki yüzü olduğunda, yani dişil taşkınlıkla hesaplaşma stratejisinin iki taktiği olduğunda kesinlikle ısrarcı olmalıyız. Aksine tarih dediğimiz şeyin kendisi, Dişilliğin katlanılmaz “ezeli” çatışkısı ile hesaplaşmak için zamansal yerdeğiştirmelere başvuran girişimler dizisi olarak kavranmalıdır.

[1] ç.n. Aeschylus’un Oresteia’sında geçen “En kötüsü de kadının haince komplosudur” ifadesini Christa Wolf Cassandra kitabında böyle aksettirmiş. Slavoj Žižek de “Wolf’un çevirisine güvenecek olursak” şerhiyle bu alıntıya yer vermiş.

(Operanın İkinci Ölümü’nden)

Simgeleme öncesi ezeli dişillik, ataerkinin kendi geçmişine yansıttığı bir düşlemdir. Fallus’un egemenliğini temellendiren istisna noktasıdır. Antropolojide bahsedilen kökensel anaerkil cennet mefhumu da böyledir. Bana göre kökende anaerkil bir cennet olduğu ve zamanla yerini ataerkiye bıraktığına dair düşlem inşası kesinlikle ataerkil bir efsanedir. Bana göre tam anlamıyla radikal bir feminizmin ilk jesti bu efsaneyi terk etmek olmalıdır, bu efsane en başından beri geçmişe atıfla erkek egemenliğini meşrulaştıran bir dayanak görevi görmüştür.

(Gerçeği Sorgulamak’tan)

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Fallik Kadın Dini: Penis Olmazsa Çocuk Olmazsa Başarı Olmazsa Kimlik Verelim”, “Ben De: Kadınlar Erkekler İçin Feda Olmayı Reddediyor”