Naman-ı Pir: Kanman İptir, Anlam: Al Nam! (les noms du père: les non-dupes errent) — Jacques Lacan

Baştan başlıyorum. Baştan başlıyorum çünkü bitirebildiğimi farzettim. Geçiş (passe) demiştim buna bir yerde: Geçmiş olduğunu farzettim. Ama işte geldiniz yine: “Geçmiş olduğunu farzettim”deki farzediş bana bir şeyi fark etme şansı verdi. Geçiş dediğim iş zaten böyledir. Ansızın size o ana dek geldiğiniz yeri görüp rahatlama şansı verir (relief: rölyef). İşte bu rölyef bu yılki seminer başlığımda dile getirilmiştir, ilandan okuyabildiniz ya?

1) les non-dupes errent
2) kanmayan dolanır/yanılır
3) kanmayan ipsizdir
4) kanman iptir
5) naman-ı pir (…kötü)
6) babanın adları (…beter)
7) les noms du père (…ou pire)

[anlam geçişleri: 1-2-3-4, 5-6-7; ses geçişleri: 4-5, 7-1]

Değişik tınlamıyor mu? O kadar da havam oluversin. Ya da erre’ciğim olsun diyelim – e, iki r, e. Bu erre’in anlamını bilir misiniz? Hız kazanmış olmaktır. Ardındaki itici güç dursa da aldığı hızla bir şeyin yoluna devam etmesidir. İşte bakın “kanman iptir” sözü aynen “naman-ı pir” gibi tınlamaktadır [k-t ilavesiyle] ama artık o konuda hiç konuşmam dedim size. Böyle. Çünkü artık adlarını zikretmemin icap etmediği bazı kişiler benim planladığım naman-ı pir seminerine tam da Freud adına engel oldular. Öyle. Ben de artık konuşmam dedim çünkü naman-ı piri bastıran bu cahillerin benden öğrenecekleri namlarla teselli bulmalarını katiyen istemedim. Bu namlar onların işine yarayabilirdi. Benimle de alakası olmazdı. Her halükarda bu namları kendi başlarına bulamayacaklarını biliyorum, Freud’dan aldıkları hızla böyle giderlerse bulamayacakları çok belli. Psikanaliz toplulukları falan kurarak o namları bulamazlar. İşte böyle…

Bu iki söz “naman-ı pir” (les noms du père) ve “kanman iptir” (les non-dupes errent) aynı bilgiyi dile getirir. O ikisi. Aynı bilgi dediğim özneye kendini deşifre ettiren bilinçdışı bilgisidir. Şu anda özneyi tanımlıyorum, bilinçdışının teşkil ettiği özneyi. Bilinçdışının deşifre ettirdiği özne, konuşarak bu işe koyulmuştur, bir anlama varıncaya kadar da iteklenir. Ve işte orada durur çünkü… durmanız şarttır. Durmaktan başka hiçbir derdiniz yoktur hatta! Tek derdiniz durmaktır çünkü vaktiniz kısıtlıdır. Sonuçta özne bir anlamda durur ama aynı bilgiyi dile getiren bu iki söz/nam özneyi aynı anlama vardırmaz [anlam: al nam!].

Oldukça ilginçtir bu durum.

Anlarız ki ikisinin aynı anlama varmamasının tek nedeni yazılış farklarıdır [ç.n. tabi bizde k-t ilavesi de var]. Bu da bize bir ipucu verir. Önceki seminerlerimde yazı-dil ilişkisinden söz ederken değindiğim bir ipucu bu.

Meseleyi bilmece halinde bırakmama fazla şaşırmayın, zira bilmeceler anlamları doldurur [anlam: al nam! al sana bir bilmece!]. Ayrıca size sundum diye “naman-ı pir: kanman iptir” ses uyuşmasının sırrını çözmüş olduğumu zannetmeyin sakın, mesele de bu zaten.

Mesele bu işte, bir de şu: Bilmecenin sırrını çözmemiş olsanız da çözdüğünüzü farzetmeniz pek zor değildir. Bu farzediş demin bahsettiğim yolla özneyi aydınlatır ve size iş yaptırır. Tabi başınıza iş açmak yapabileceğim en ölümcül hamle ama ne yapayım benim de rolüm bu!

Seminer 21’den

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Babanın Adı, Babanın Hayrı: Nam-ı Pir, Nah-ı Pir”, “Çiçekleri Eleştirmek veya Çiçeksiz Meyve Olmaz”, “Filhakika, Bilinçdışı Fil Hafızasıdır: ‘O da’daki Fil Odadaki Fiili Unutmaz”, “Devridair Makinesi: Arzın Arzı Silsilesi ve Arzuhal, Farzedilen Farzın Sillesi ve Farzıhal”, “Feleğin Silsillesi: Gafiiliyat Arzımuhaldir, Bağfaaliyet Farzımuhaldir”, “Askıda inanmazlık (willing suspension of disbelief)” Griggs, Coleridge

Gaia kuyusuna naman ipiyle inilir, kanmayanlar inemez.