İhtizazın İhtisarı: İhtişaman Tırtılı ve Kelebeği: İhtiyaratılış ve İhtiyaçılış — Işık Barış Fidaner

(öncesi: Tezahürriayet: İhtizaz ve İhtisar)

Bu yazıda ihtizazı ihtisar ediyoruz, yani yankılaşımı geri sarıyoruz.

Şu anda ihtiyaç vardır, yani maddi/manevi açlık vardır:

ihtar + aç = ihtiyaç

Ama şu an ihtiyaçılacaksa geçmişe doğru geri sarılmalıdır.

Sarılacağınız uzak geçmiş ister istemez (kültürel) atalarınızdır:

ihtar + yâr/yar = ihtiyar

Atalar sizi atarlar, ama dostlar meclisine de atayabilirler (yâr), uçuruma da atabilirler (yar), ikisini birden de yapabilirler (o yar benim: oyar beni) [1].

Babanın-Adı işlevi (büyüklerimiz) ve ona eşlik eden efsanevi desteklerden (ak sakallı dede) oluşan kültürel gelenekleri duygusal yatırımlarla benimsememiz, yâr/yar muğlaklığını biraz olsun zaptetmemize yarar. Bu da ihtiyattır:

ihtar + yat = ihtiyat

İhtiyat payı şu iki terimi ayırt eder:

İhtiyaratılış: ihtar-yaratılış-ihtiyar-yâr-yar-yara-atılış
İhtiyaçılış: ihtar-ihtiyat-yat-ihtiyaç-aç-acı-açıl-çalış-alış

Bunların tercümesi şöyledir:

İhtiyaratılış:
— Dikkat dikkat! Yaşantınız/yaşlantınız dost sandığınız uçurumlara atılmaktır.

İhtiyaçılış:
— Dikkat dikkat! Yine de lüzumları özenle çalışarak kimi açılımlar yapabilirsiniz.

Bu yazıda ihtizazı ihtisar etmekteki asıl amacımız ihtirasın ihtisasının ihtiva edemediği ihtişamı yakalamak olduğuna göre gelin ihtiyat payıyla ayırt edilen bu iki terimi Şaman Tırtılı (Saturniidae) denen olağanüstü canlıyla simgeleyelim (yukarıda görülüyor).

İhtiyaratılış: İhtişaman Tırtılı
İhtiyaçılış: İhtişaman Kelebeği

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “O Yar Benim Yahut Oyar Beni”, “Brecht ve Yar-atılış: Eski Köye Yeni Adet” Erika Hughes

ihtiras?
ihtarı as!

ana ihtarı as
anahtarı as
ana ihtiras
anahtiras

anahtar: an nah!
babahtar: bah bah!
amahtar: ama… ah!
anamtar: an nam