Hermes’in Arı Hanımları, Petek Petek Varken Balı — Işık Barış Fidaner

Punctum’da Cem İleri’nin küratör Selen Ansen ile yaptığı söyleşide arı ve bal imgeleri öne çıkar [1]:
1) Yazı arıları muhatap alan bir esere bağlanarak neticelenir: Çağrı (Arılara).
2) Küratör turistik ballar toplamayı sever ve bu tutkusuna sanatsal bir anlam yüklemek ister.
3) Söyleşideki tek hiperlink arı kovanı kafalı bir kadın heykeline işaret eder: Untilled (İşlenmemiş).

O halde biz de söyleşen taraflara yardımcı olalım ve aradıkları efsaneyi onlara altın tepside sunalım:

Doğduktan hemen sonra Apollon’un inek sürüsünü kaçıran Hermes tosbağa kabuğundan yaptığı liriyle türküler söyleyip Apollon’un gönlünü alır. Apollon duyduğu türkülerden o kadar duygulanır ki Hermes’e şu sözlerle Arı Hanımları hediye eder [2]:

Ha bu arada, ihtişamlı Maya ile kalkanlı Zeus’un hayırlı evladı talihsiz ilah Hermes, sana diyeceğim bir şey daha var:

Üç zat-ı muhterem kızkardeş vardır, sırtındaki çevik kanatlardan sevinç duyan bu üç kızın kafasına ak unlar saçılmıştır. Parnassos dağının engebeli oyuklarında barınırlar, onlar benim çocukluğumda çobanlık ederken öğrendiğim kehanet sanatının özel hocalarıdır (o öğreti gelinde babam yoktu).

İşte o kızlar aynen şimdi oradan oraya uçuştukları gibi oralardan çıkıp bal peteklerini tararlar ve herşeyi tek tek belirlerler. Solgun balları yiyip hızlandıkları günlerde hakikatli konuşmaya hazır ve istekli olurlar, tanrıların tatlı gıdasını terk ettikleri günlerde ise birbirlerini yoldan çıkarmaya uğraşırlar.

İşte bu üç hanımı al senin olsun, hayrını gör. Onlara isabetli sorular sorarsan aklın şaşar ve fani bir adama öğreti verirsen muhtemelen sahip olduğun bildirgelere kulak kabartır, becerebilirse tabi.

(Hermes’e Homerik İlahi)

Pervane gibi fırıl fırıl dönen sanat sepet muhabbetlerinin çiçek arayan bir arı gibi etrafında dönüp durduğu efsane işte bu olmasın? (Wikipedia’da “Thriae”)

Aynı Arı Hanımlar gibi küratörler de bal peteklerini tararlar ve herşeyi tek tek belirlerler; onlara isabetli sorular sorarsanız aklınız şaşar ve sanatseverlere bu öğretileri verirseniz muhtemelen sahip olduğunuz bildirgelere kulak kabartırlar, becerebilirlerse tabi.

Arı Hanım bir nevi cin olduğuna ve imalar hitabet içerdiğine göre yazıyı neticelendiren eserin adı da şöyle okunabilir:

Çağrı (Arılara): İma cin’e! Imagine! Farzet! [3]

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Güncel Sanat ile Edebiyat Arasında Seçilmiş Yakınlıklar: Selen Ansen ile Söyleşi” Cem İleri

[2] Bkz “Hermes’in Lir Çalıp Apollon’u Tavlaması” ~ Hermes’e Homerik İlahi, “Apollon Arı Hanımları Hermes’e verirken” ~ Hermes’e Homerik İlahi

[3] Bkz “Farzet” John Lennon