Hızlıca kurtulma: Nazarın dışkıdan hazzetmemesi, Memenin nazarı ayıplaması, Sedanın memeyi adlandırması — Işık Barış Fidaner

🏛️🧠💫 Geistesfront 🏛️🧠💫

Utku Özmakas ve Yasin Karaman’ın Radyo Punctum’daki Studium no.00 programında gündeme gelen hızlıca kurtulma kavramını biraz açalım [1].

Lacan’a göre arzuya sebep olan dört temel nesne vardır: meme, dışkı, nazar, seda [2].

Bu listeye beşinci öğe olarak eklenen hiçlik veya fallus da diğer dört nesne arasında geçişkenlik sağlar ve hepsini imlenme (dilde atıf yapılma) ortak paydasında buluşturur.

Şimdi hızlıca kurtulma çeşitlerini birer birer ele alalım:

1) Nazarın dışkıdan hazzetmemesi

Hızlıca kurtulunacak ilk nesne elbette dışkıdır, bu itkinin nedeni de nazarın dışkıdan hiç hazzetmemesidir.

Mesela bir güvenlik kontrol noktasından geçirdiğiniz çantanızda X huzmeleriyle tespit edilen bir bıçak, nazarın hazzetmediği dışkıdır [3].

Nazarın hazzetmediği şeylerden hızlıca kurtulma itkisini belki bir süreliğine memnun edebilirsiniz ama eninde sonunda ister istemez nazar bizzat sizi dışkı yerine koyacaktır, çünkü her özne bir muammadır, dizginlenemez ve denetlenemez.

Mesela tipinizden huylanıp “benimle gelin” diyen kolluk kuvveti sizi dışkı yerine koyan nazardır.

Sizden kurtulmaya çalışan nazardan asıl sizin kurtulmanız gerektiğini gündeme getiren o anda imdadınıza yetişen nesne meme/mamilla olacaktır [4].

2) Memenin nazarı ayıplaması

Nazarın hiçleştirici bakışı karşısında çok mühim ve önemli ihtiyaçlara cevap veren yeri doldurulmaz eşi benzeri olmayan bir zat-ı muhterem olduğunuzu savladığınız anda kendinizi meme/mamilla yerine koyup nazarı ayıplamış olursunuz. Bu tavrın tercümesi şöyledir [5]:

Ey nazar şimdi benden hazzetmiyorsun ama bugüne dek hazmettiğin sütleri hangi memeden emdiğini zannediyorsun bre cahil/gafil?!

Mesela tipinden huylanıp “benimle gelin” diyen güvenlik görevlisine “sen benim kim olduğumu biliyor musun?” diyen kişi, nazarı ayıplayan memedir.

Nazarı ayıplayan meme (üretkenlik, verim, bolluk bereket) rolünü erkek-kadın ilişkilerinde özel hayatta daha çok kadınlar oynarken kamusal hayatta daha çok erkekler oynar. Otoriter kamuoyu nazarında kadınların dışkılaştırılmasına tepki olarak feminist mücadele nazarı ayıplayan kadın memesini kamusal alana yaymış ve eril toplumsallığı (fallokristali [6]) aşındırmıştır.

Nazarı ayıplayan memeyle ilgili temel sıkıntı fallus/statü hasetiyle güdülenmesi hasebiyle toplumsal örgütlenmeye (fallokristalleşmeye) uygun olmamasıdır.

3) Sedanın memeyi adlandırması

Memeden/mamilladan gelen süt, malumat fazlasıdır (surplus-information), henüz işlenip bilgiye dönüşmemiştir, hamdır, bilmezliktir. Histerik Doğurganlık budur [7].

Histeri evet çok yaratıcıdır ama kendi haline bırakırsanız boğuculaşır ve sizi nefes alamaz hale getirir. Ortada bir toplum olacaksa Eril Fallokristalden vazgeçilemez [8].

İşte bu yüzden, nasıl ki bir önceki adımda “Hayır ben dışkı değil memeyim!” diyen kadınlar eril toplumsallaşmaya itiraz ettiyse, mevcut adımda da “Hayır ben nazar değil sedayım!” diyen erkekler histerik doğurganlığa müdahale etmelidir.

“Hayır ben nazar değil sedayım!” demek yerine suskun suskun olduğu yerde duran bir erillik ya karşısındaki memeye bön bön bakıyor ya da ona emzik gibi yapışmış sorumsuzca emiyor demektir ve memenin onu ayıplamasını sonuna kadar hak eder.

Yapılacak iş çok basittir, sizi besleyen memenin adını koymanız gerekir, yakınlaşan bir çiftin “Biz şimdi ne yaşıyoruz? Bunun adını koyalım” demesindeki gibi.

“Benimle gelin” diyen güvenlik görevlisinin “sen benim kim olduğumu biliyor musun?” diyen zat-ı muhtereme hitaben “evet biliyorum, X’siniz; sizi şöyle alalım” demesi budur.

(İngilizcesi ve Almancası)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Studium no.00” Utku Özmakas / Yasin Karaman

[2] Bkz “Nesneler” Jacques Lacan

[3] Bkz “Çantanın dışarması meselesi”, “Geri saçılan X huzmesi”

[4] Bkz “Efesli Artemis: Mamilla Hasetine Kapılarak Sanal Ağa’nın Veri Memesi Olmak”

[5] Bkz “Hazım İlkesinin Ötesi: Hazım Hazindir”

[6] Bkz “Ruhsal iklim değişimi ve fallus”, “Başka(sı)nın hayali ve Fallokristal”, “Evrende Kızıllaşma ve Morlaşma: Marksizm ve Feminizm: Fallokristalden Başkası Değildir”

[7] Bkz “Politik Doğurucunun Doğurultusu”

[8] Bkz “Gelin Artık Şu Erillik Yasağını Kaldıralım”