Stalker: Her Meyve Kendi Sapına Dönmeyi Arzular — Işık Barış Fidaner

Kadim bir atasözümüz şöyle der:

Destursuz bağa gireni sopa ile kovarlar.

Üzüm salkımı “grape stalk” olduğuna göre sopayla kovalanan bu ihlalciye Stalker diyelim.

Stalker iki anlamı birleştirir:
1) Salkımcı: Onun derdi üzümü yemek değil salkımları koparmaktır.
2) Sarkımcı: Üstüne vazife olmadan ve destursuzca bağa girmiştir.

“Üzüm salkımı” deyince üzümlerle dolu salkım anlaşılır; “grape stalk” ise üzümler yenince geride kalan şeydir, “armudun sapı üzümün çöpü”dür, bunları kusur zanneden insana göre.

Meyveleri ağaçtan koparıp yiyen insanın bakış açısına göre sap meyvenin lüzumsuz bir çıkıntısıdır, meyveden artan bir çöptür, koparıp atmak içindir. Oysa meyveyi veren ağacın bakış açısına göre sap meyvenin kaynağıdır, onu çıkaran yerdir, onu doğuran rahimdir (Freud: “annem değil diyorsa annesidir”).

Bir benzetme yaparsak, meyvenin sapının insanda tekabül ettiği şey, yenidoğan bebeği göbekbağıyla annesine bağlayan plasentadır. Nasıl ki insanlar ana rahmine dönüp eriyip gitmeyi arzuluyorsa, meyveler de ağaç dalında çıktıkları saplara geri dönüp eriyip gitmeyi arzuluyor olabilirler.

Sonuçta Stalker’ın iki anlamı birbirine bağlanır:
1) Salkımcı: Onun derdi meyveyi yemek değildir, ağaçta o meyveyi doğuran dal-sap sistemine hakim olmaktır.
2) Sarkımcı: Meyvenin gizlice kendi sapına geri dönme arzusunu destursuzca açığa vurmak Stalker’ın haddine değildir.

Üzümü “özüm” bağı “bağlam” yaparak diğer atasözlerini de uyarlayıp yazıyı bitirelim:

Özümü gör de bağlamını sorma!

Onun maksadı özümü görmek değil ki kendi bağlamına dönmek!

Özüm özünü özleye özleye / stalk ede ede kararır!

Destursuz bağlama gireni sapma ile kovarlar! (sapma: dérive/drift/yanlama)

Baba oğluna bir bağlam vermiş, oğul babaya bir salkım öz vermemiş.

Bağlama bak, özün olsun, görmeye gözün olsun.

Bakarsan bağlam olur, bakmazsan dağdağa olur.

Dağdağa kavuşur insanım sanan kavuşmaz.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

İçeri girdiğimde üzüm üzüm üzülüyordu.