Bulamaç, Susamaç, Konuşak, Tutuşak — Işık Barış Fidaner

Punctum’da Cana Bostan’ın gündeme getirdiği “Açıl susam açıl!” veya “Kapan susam kapan!” büyüsünden yola çıkarak dört terimli bir sistem kuracağız [1].

Dört terim özetle şöyledir:

1) Bulamaç: Başlangıçta kargaşa vardır.
2) Susamaç: Ansızın bir kapı açılır.
3) Konuşak: Çeşitli müzakereler yapılır.
4) Tutuşak: Etkileşim ve tepkileşim sahnelenir.

Terimlerin birinci okunuşları istek kipindedir:

1) Bulam aç: Hep telaşla anahtar aranır ama…
2) Susam aç: Sonuçta kapıyı açan sükut olur.
3) Konuş ak: Münasip teoriler irdelenir.
4) Tutuş ak: Alakalı pratikler sahnelenir.

Terimlerin ikinci okunuşları emir kipindedir:

1) Bul amaç: İnsanlar birer ülkü peşindedir.
2) Sus amaç: İnsanlar bütün ülkülere karşıdır.
3) Kon uşak: İnsanlara sistemde yerler verilir.
4) Tut uşak: İnsanlar komutları yerine getirir.

Terimlerin üçüncü ve dördüncü okunuşlarının temeli şudur: Piyasa hem rekabet (“iş”) hem eşleşme (“aşk”) anlamında bir maçtır; bir oyundur, tak diye karar verip şak diye hamle yapılır.

Terimlerin üçüncü okunuşları piyasanın görünüşüdür:

1) Bula maç: Varlık göstermek için hep daha değişik piyasalar aranıyormuş gibidir.
2) Susa maç: Piyasadaki aktörlerin (sanal) kazanç iştahı durmaksızın kendi kendini şişirir.
3) Konu şak: Piyasada her gündem “reklam kuşağı” gibi kontrol dışı ve gelip geçicidir.
4) Tutu şak: Müşteri kaçmasın diye varlığınızı rehin bırakmaya itilirsiniz [2].

Terimlerin dördüncü okunuşları piyasanın hakikatidir:

1) Bu la maç: Aslında tek ve ortak “dünya” piyasasının şartları hepimize dayatılmıştır.
2) Sus .. aç: Piyasanın fahiş iştahı (fahiştah?) insanları fuhuşa kadar sürükleyebilir (örnek: Onlyfans).
3) Ko nu şak: Piyasa bütün perdeleri kaldırıp en çıplak (nü) ve yeni (neu) gerçeği sergileme iddiasını besler.
4) Tu tu şak: Piyasa aleminin kralları Nah-ı Pir (“nah yap da görelim!”) ve öz-tatmindir [3].

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Bkz “Ruskin Okuru Proust” Cana Bostan, “Yol Değirmenleri: Bilimsel, Dini, Büyülü, Psikanalitik”

[2] Tutu “pawn: rehin bırakılan nesne” demektir ama balerin eteği de olabilir çünkü rehin düşen kişi dans etmeye başlar.

[3] Bkz “Babanın Adı, Babanın Hayrı: Nam-ı Pir, Nah-ı Pir”, “Mavi Hap ya da Kızıl hap: Masturbate ya da Master-bait, Asılıyom ya da Asıl-yem”