Asıl devirici Kopernik’ten ziyade Kepler’dir — Jacques Lacan

[Dünya’nın Güneş etrafında] “dönüyor” olması bütün değerini taşımayı sürdürür, saiki bakımından son kertede dünyanın dönüyor olmasına indirgense de, sanki dönen şey o gökcismiymiş gibi gelse de bize…

O sahiden dönmeye devam eder ve o dönüşlerin çeşit çeşit etkisi olur, sonuç olarak kaç yaşında olduğunuzu yıllarla sayarsınız.

Şayet bir yerlerde bir şeyler devrildiyse, dönen şeyin dönüş noktasını değiştirmekle devrilmemiştir [jeosantrizm → heliosantrizm], “dönüyor” yerine “düşüyor” diyebilince devrilmiştir.

Asıl devirici, kimilerinin farkına vardığı üzere, Kopernik’ten ziyade Kepler’dir, çünkü onun teorisinde dönüş şekli daha farklıdır, gökcisimleri elips/oval şeklinde döner [tek merkezli çember yerine iki odaklı elips/oval]. Merkezin işlevini sorgulayıp düzeltmeye yeltenen saik onunkidir.

Elipste/ovalde gökcisminin düştüğü yer odak denen bir noktadır. Simetrik karşı odakta ise hiçbirşey yoktur. Merkezlik imajının tam da özüne yönelik bir düzeltmedir bu kesinlikle.

Ama “düşüyor”un asıl ağırlığını koyması –devirici ağırlığını koyması, böyle diyelim– merkezin merkezliğini değiştirirken, dönüşü sonsuza dek hep kendine geri döndürürken, sadece ve sadece şuna yol açmasıyla olur:

m ve m’ denen iki kütleyi ayıran mesafeyle tanımlanan kuvvet, bütün kütlelerin yetkin olduğu kuvvet ve onunla kazandıkları ivme; işte hepsi bu yazıdadır, avuç içine sığacak bu beş minik harfe indirgenmiştir: yerçekimi aradaki mesafenin karesiyle ters orantılıdır.

İşte haksızca Kopernik’e atfedilen devrim buradadır, bu yazının etkisinden oluşur: O devrim/devriliş bizi dönüyor olmanın –gerçeklerle temellenmiş olsa da– imgesel/hayali işlevinden koparır.

Bu elbette bir hatırlatma, ayrıca girizgah… Asıl mesele bu yeni söylemin ifadesinden üreyen şeyin, beliren bu analitik söylemden üreyen şeyin ne olduğunu vurgulamaktır, o da şudur:

Esas temel, çıkış noktası, imleyenin yol açtığı etkilerdir.

Seminer 20’den

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Kut, Aykut, Aykent: Bengi Dönüş Bengi Düşüş’tür”