Hepimiz sınıf ayrımlarına esip gürleriz ama sahiden onları kaldırmak isteyenlerimiz çok azdır. Eninde sonunda anlarsınız ki her devrimci görüş kuvvetinin bir bölümünü aslında hiçbirşeyin değişmeyeceğini kabullenmiş gizli bir kanaatten alıyordur… (George Orwell, Wigan İskelesi Yolu)
‘Devrimci değişim şart!’ diyen radikaller aslında bunun tam tersini amaçlayan bir batıl inanca tutunmaktadır: Dile getirmekle o değişimin fiiliyata geçmesini önlediklerine inanırlar. Mesela kapitalist kültürel emperyalizmi eleştiren her çağdaş akademik Solcunun aslında kendi çalışma sahası çökecek diye içi ürperiyordur.
Tabi Orwell’in yaklaşımı bir yere kadar geçerlidir. Kenter Solculardan bazen devrimciler de çıkabilir: Kanaatlerine sahip çıkacak kadar cesur olanları da vardır, (Robespierre’in tabiriyle) ‘devrimsiz devrimle’ yetinmeyecek olanlar da vardır, Jakobenler ve Bolşevikler böyleydi.
Devrimcilerin çıkış noktası pekâlâ kenter Solculuk olabilir. Önce radikalimsi taslamalar yapsalar da eğer zamanla kendi kazdıkları kuyuya düşerlerse daha sonra kendi öznel konumlarını da çekinmeden sorgulayabilirler.
Lacan’ın ‘söyleniş öznesi’ ve ‘söyleyiş öznesi’ arasında yaptığı ayrımın hakkını verebilen daha sağlam bir politik örnek bulmak zordur:
1) Düz yadsıma: Önce ‘dünyayı değiştirmek’ istersiniz ama o değişime güç yetirebilmek için kendi sığındığınız öznel konumu tehikeye atamazsınız.
2) Yadsımanın yadsıması: Sonra değişimi sahneleyen özne onun öznel bedelini de ödemeye razı gelir ve kendisi de değişmeye cüret eder. Gandhi’nin hoş formülüyle: bizzat dünyada görmek istediği değişimin kendisi olmaya cüret eder.
Evrensel İstisna’dan
Türkçesi: Işık Barış Fidaner
Bkz “Yurttaşlar yoksa siz acaba?” Maximilien Robespierre
Geri bildirim: Görcül — çeviri derlemesi | YERSİZ ŞEYLER