Ulrike Marie Meinhof — Elfriede Jelinek

Ulrike Meinhof tarihsel bir bilmecedir, muammalı bir kadındır, o da başkaları gibi ancak kendi çağı bağlamında anlaşılabilir. Tarihsel bir an yakaladı, bulduğu mümkünatlara tutundu, savaş-sonrası-Almanya’nın keskin çelişkilerine düştü, Almanya’nın kısmen bastırdığı Nazi geçmişiyle hesaplaşma sürecine dahil oldu, 1968 öğrenci hareketi kapsamında Almanya’nın yeniden bütünleşmesine katkı yaptı, bizzat tanık olamadığı bu neticeyi Meinhof muhtemelen tahayyül dahi edemezdi.

Tarihsel bir an olarak Kızıl Ordu Fraksiyonu ve gösterdiği etkilerin tamamı bana kalırsa henüz iyice anlaşılabilmiş değil, bu örgüt onca insanın bilinçli yaşantısına nüfuz etmiştir ama her birine başka türlü tesir etmiştir. Sol kanat konkret okur grubunu ayrı tutarsak Almanların çoğu zaten Ulrike Meinhof’un metinlerini daha en baştan reddettiler; sonuçta bu tarihsel an geride kalınca halkın bilmek istememe tavrı genel tecrit hissiyatını daha da derinleştirdiği için savaş-sonrası-Almanya kendi tarihsel bağlamına varamamış oldu. Aynı nedenle Meinhof’un kendisi de giderek sertleşti ve hırçınlaştı.

Onun dışlananları dert edinen metinlerini okumak trajiktir (özellikle çocukların kurumlara kapatılmasından endişeliydi): Eserlerinde duyulan ses tonu giderek keskinleşir, ısrar dozu yükseldikçe kendini erdem timsali saymaya yönelen bu ton nihayet ayakta ne kaldıysa herşeyi devirmeye başlar, olası bütün itirazları en baştan yadsımaktadır, belki yazdığı metinler halka nüfuz edemediği için umutsuzluğa kapılmıştır, belki de bu gidişat hususi nedenlere bağlıdır; her halükarda amansız ve buyurgan bir ses devreye girmiştir, sonraki illegal dönemde yazdığı kıyıcı hoyrat emirleri okursanız tam da onu iğrendiren karanlık devrin yankılarını duyarsınız.

Bu sahiden trajedidir. Meinhof’un hem içten içe hem de katılıp ömrünü adadığı grup tarafından imha olması/edilmesi, içine düştüğü o durumda kendini asarak intihar etmekten başka hiçbir çıkış yolu görmemesi – bunu hiç anlayamadım, hiçbir intiharı anlayamadım. Ürkütücü ve trajiktir Ulrike Meinhof ama kaçırılan bir fırsattır da: Henüz daha söyleyeceği sözler varken toplum bu kadından bir şeyler öğrenebilirdi, eğer isteseydi.

“Herkes havadan sudan konuşur… biz hariç” kitabından

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

1 Yorum

Filed under Çeviri

One response to “Ulrike Marie Meinhof — Elfriede Jelinek”

  1. Geri bildirim: Müştemilat — derleme | YERSİZ ŞEYLER