Düyek Asrın Afetengiz No Fütur Çağında Felsefe Güneşi Slavoj Žižek’in Yeni Filmi Yolda: Sapkın Kılavuz Ütopyalar

Venedik FF/TIFF: Sophie Fiennes imzalı Sapkın Kılavuz Ütopyalar

Geçen asrın bitişi ‘tarihin sonu’ sayılmıştı, ütopyaların da… Berlin Duvarı yıkılınca nihayet liberal-demokratik kapitalizm bütün sosyopolitik sistemlerin gönlünü fethetmişti. 1990’larda bir gayretle çırpınan ‘son şans ütopyaları’ da Düyek Asrın (21’inci yüzyıl) ilk yarısında toz oldu gitti.

Üst üste musibetler gündeme bomba gibi düşüyor: Küresel ısınma nereye varacak? Yeni savaşlarda nükleer silahlara tamah edilirse ne olur? 11 Eylül cephesine ne oldu? Ekonomik çöküş dönüşsüz mü? Dijital denetimle iptal olan özgürlüklerimize ne oldu? Ve elbette gitgide derinleşen alaycılık-çıkarcılık-fırsatçılıktan beslenen siyasi popülizm akımları demokrasinin istikrarsız tabiatını açığa vurmadı mı?

Çağdaş dünyanın ‘felsefe güneşi’ sayılabilecek Slavoj Žižek, Sophie Fiennes yönetiminde halen hazırlıkları süren üçüncü belgeseli Sapkın Kılavuz Ütopyalar ile ekranlara geri döneceğini bildirdi.

Klasik filmleri, popüler filmleri, bağımsız kült filmleri, televizyon (ve dijital platform) dizilerini, müzik kliplerini, politik ve güncel olaylar bağlamında benzersiz tarzıyla çözümleyen Slavoj Žižek bu afetengiz ‘No Fütur’ çağında gerek duyduğumuz bilişsel haritayı bizlere sunacaktır:

Tehditler çoğaldıkça ütopyaların yerini alan distopyalar uzundur süregiden afetengiz eğilimleri belli bir serencama ulaştırdıkça film endüstrisi de şu veya bu küresel kıyamet versiyonunu müteakip yaşanacak sersefil hayatları fena halde kafasına takmıştır.

Fakat kıyamet sonrası yeni toplumlar betimlemeye çalışan medyacılar tehlikeli bir ayartıya kapıldılar: ‘Sahici toplumların’ kişisel samimiyet bağlarına dayanmak hasebiyle yabancılaştırıcı devlet kurumlarından muaf olabileceğini zan ve farzettiler.

Birilerinin distopyası başkalarının ütopyası olabilir. Yeni popülist sağcılar cinsiyetçiliğin ve ırkçılığın yasaklanacağı toplumları fazlaca baskıcı ve totaliter sayıyorlar.

Cinselliğe güncel yaklaşımda bir yanda yeni muhafazakar düzenleme ütopyaları, öbür yanda ise ‘ikilemeyen’ (non-binary) yeni mümkünatlar vardır. Ütopik anarşistlere kalsa devlet otoritesini kaldırınca yeni bir küresel dayanışma şahlanacaktır.

Žižekçi fikirler matrisinin Fiennesyan görüntü yönetmenliğiyle buluşması hepimizi güldürürken düşündürecektir. Sapkın Kılavuz Ütopyalar ne basit çözümler sunar ne de kesin dogmalar dayatır: Her izleyenin kendi seçimini yapmasına müsaade eder, tabi önce onları o seçimlerin asıl içerimlerine aydırarak.

(kaynak)

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Slavoj Žižek: Sapkın Kılavuz Sinema”, “Zuhal Mevcedar Döngüleri: Žižek ve Badiou”, “Zuhal Mevcedar: Satürn-Neptün”, “Fütursuz Çağa Karşı Sütur”, “Asır düyek kafa şizik freni” King Crimson, “Doksanların rüyası Portland’da hayatta!”, “To hell with atomic physics, to hell with professorship” Kadir İnanır, “Žižek and Robespierre” ChatGPT