Fol Posatif ve Fol Nejatif: Sosyal Medyada Iraklık Açısı — Işık Barış Fidaner

🎭♟️🕹️ Kukla Rejimi 🎭♟️🕹️

Sosyal medyanın esprisi elinizin altında olmayanların sesini ve bakışını elinizin altına getirmesidir, yani özetle:

— Orası orada olmayanların geçit yeridir.

Fakat insanlar ekranlarından geçen ses ve bakış objelerine anlam yükleyebilmek maksadıyla aynı cümleyi şöyle okumayı seçerler:

— Orası orada olamayanların geçit törenidir.

Olamama bahanesinin geçer akçe olup olmamasına göre bu okuma ikiye ayrılır:

— Orası meşgullerin (mühimlerin) geçit törenidir.
— Orası müşküllerin (mağdurların) geçit törenidir.

Orada olmamanın en uç hali ölüm olduğuna göre bunların uç noktaları şöyledir:

— Orası şehitlerin geçit törenidir.
— Orası kurbanların geçit törenidir.

Şehitler parti siyasetini, kurbanlar kimlik siyasetini körüklediğine göre bu uçların kavramsal tercümesi şöyledir:

— Orası siyasi partilerin geçit törenidir.
— Orası siyasi kimliklerin geçit törenidir.

Ve nihayet iki öğe sanal bir düzlemde yeniden bütünleşerek sosyal medyanın anlamını netleştirir:

— Orası siyasilerin geçit törenidir.

Saydığım bütün bu anlamlar ilk iki cümleyi örtüştüren ‘orada ol(a)mayanlar’ tabirindeki (a) öğesinden türemiştir [1].

Sosyal medyada seçilen örneklemlere istatistik kavramları uygulanabilir:
1) Birinci tip hata, örneklemde olup gerçekte karşılık bulamayan öğelerdir.
2) İkinci tip hata, gerçekte olup örneklemde karşılık bulamayan öğelerdir.

(a)‘nın sanallığına tutunan siyaset bir tıkaç gibi sosyal medyanın kör noktasına gelip yerleşir, birinci tip hatalar göz doldurarak ikinci tip hataları gözden kaçırır:

1) Birinci tip hata (fol pozitif): Orada olamayanların geçit töreni (tıkaç).
2) İkinci tip hata (fol negatif): Orada olmayanların geçit yeri (kör nokta).

Bu ikilemede müspet siyasi öğeler gelip noksanlıkların menfiyetini perdelemiştir, fakat aslında göz dolduran müspetimsi öğelerin tamamen suyu alınmış ve sadece posası kalmıştır. O halde müspetsilere posatif, menfilere nejatif diyebiliriz:

1) Birinci tip hata (fol posatif): Orası şehit ve kurbanların geçit törenidir.
2) İkinci tip hata (fol nejatif): Orası ölüleri kuklalaştıranların geçit yeridir.

İşte bu da sosyal medyanın iki veçhesini ayıran ıraklık açısıdır (parallax) [2].

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] O da elbette Lacancı küçük a nesnesidir.

[2] Bkz “Iraklık Açısı: Yaklaşımsal Yamultunun Hakikati” Slavoj Žižek, “Iraklık Açısı: Yukarı Winnebago, Aşağı Winnebago” Slavoj Žižek

‘poziyi’tif (‘posa’tif) psikoloji