Zenon’un saçmantıkları: Trajik-asil bir konuyu vülger-alelade eşleniğiyle yüzleştirmek — Slavoj Žižek

Zenon’un saçmantıkları, geleneğimize katılmadan önce, trajik-asil bir konuyu vülger-alelade eşleniğiyle yüzleştiren tipik karnavalesk-bürlesk bir yordamla son hallerini almışlardır, bu bakımdan Rabelais’ın ileri evresine benzerler.

Zenon’un en iyi bilinen saçmantığını ele alalım: Aşil ve tosbağa. Birinci atıf noktası elbette Aşil’in Hektor’a zar zor yetiştiği İlyada’nın 22’nci kitabında 199-200’üncü satırlardır. Bu asil atıf noktası daha sonra kendi halkçı eşleniği olan Ezop’un ‘tavşan ile tosbağa’ fablıyla çiftlenmiştir.

Günümüzde herkesin ‘Aşil ve tosbağa’ adıyla bildiği saçmantık bu iki edebi modelin sonradan yoğuşturulmasından mürekkeptir.

Milner’in savı ilginçtir çünkü Zenon’un saçmantıklarının saf mantıkla akıl yürüten oyunlardan ibaret olmadığını, kesin olarak tanımlanmış bir edebi janra ait olduğunu ispatlar: Onlar asil bir modeli bayağı-komik eşleniğiyle yüzleştiren yerleşik edebi tekniğe başvurmaktadır.

Yan Bakmak’tan

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Bkz “Aşil ve Tosbağa: Delik Bayrak” (fıkra), “Erguvantasyon: Zenon paradoksları/saçmantıkları” Slavoj Žižek