İmletici Yabancılaşma ve Kapitalist Yabancılaşma — Slavoj Žižek

Öznenin simgesel düzende yabancılaşması ile işçinin kapitalist toplumsal ilişkilerde yabancılaşması arasında temel bir fark vardır.

İki yabancılaşmanın benzeşikliğinde ısrar edince beliren karşıt ve simetrik iki tuzaktan kaçınmalıyız:

1) Öznellik imletici yabancılaşma altında kurulduğuna göre kapitalist toplumsal yabancılaşmanın da indirgenemez olması gerektiği düşüncesi

2) Kapitalist yabancılaşmanın aşılmasını Marx nasıl hayal ettiyse aynı şekilde imletici yabancılaşmanın da ortadan kaldırılabileceği düşüncesi

Kapitalist yabancılaşma ortadan kalksa dahi imletici yabancılaşma –daha temel olmak hasebiyle– direşecektir ama mesele bundan ibaret değildir, daha inceliklidir:

İmletici yabancılaşmayı aşarak simgesel evrene hakim olacak –yani artık simgesel cevhere gömülü kalmayacak– özgür failler tarzında tahayyül edilen özneler ancak kapitalist yabancılaşma uzamında belirebilir, özgür bireylerin etkileştiği uzamlarda belirebilir.

Özgürlük: Devasız Bir Hastalık kitabından

Türkçesi: Işık Barış Fidaner