Yahuda ve Hamas — Işık Barış Fidaner

İncil’e göre Şeytan’ın ayarttığı Yahuda İsa’ya ihanet ederek onu idama götürür. İsa’nın Son Ayartısı‘na (1988) göreyse Şeytan’ın ayarttığı İsa idamdan kaçarak Yahuda’ya ihanet eder, zira Yahuda’yı ihanetle görevlendiren kişi bizzat İsa’dır. Filmin zarafeti İsa’nın Sevfelek’ini yerine getirme işini Yahuda’ya yüklemesidir.

İsa’nın Sevfelek’i Çarmıh’ta kurbanlaşarak tüm kan davalarını sona erdirmektir. Filmdeki Şeytan İsa’yı kaçırınca kurbanlaşma sıradanlaşır ve kan davaları sürer. Yahuda’nın ihaneti kurbanlaşmayı Çarmıh’ta tecrit ederek nötrleştirmek içindir. İsa’nın ihaneti ise Çarmıh’tan kaçarak kurbanlaşmayı insanlığa geri yaymasıdır.

Şeytan’ın ayartısıyla Çarmıh’tan kaçan İsa namevt (undead) bir lanete dönüşür. Şeytan’ın ilk işi İsa’yı Mecdelli Meryem’le evlendirmektir ama “Tek kadın var” demesine bakılırsa İsa’yı Nasıralı Meryem’le de evlendirdiği ima edilmektedir. Şeytan’a göre bütün kadınlar aynıdır ve “annen/annen değil” ikileminden gelir.

Bir yılan veya kız suretinde beliren Şeytan İsa’yı namevt lanetin taşıyıcısı kılar. Freudyen bir özetle: Ölüm görevinden kaçan İsa cinsellik lanetine tutulmuştur. Filmin sonuna doğru elleri/gözleri kanlı Yahuda İsa’ya ölüm görevini hatırlatır. “Tek kadın var” diyen Şeytan aslında bitirilemeyen kan davalarını temsil eder.

Filmin son sahnesinde İsa zamanı geri alıp Çarmıh’taki ölüm görevini ifa eder. Bu final olmasaydı eli kanlı Yahuda kadın düşmanı bir İslamcıya dönüşebilirdi. Unutmayın: Filmin başında Çarmıh yapan İsa zaten kendi kendinin celladıydı. Yani “İsa’nın Son Ayartısı” aslında reel Hristiyanlığın medyatik medeniyetidir.

Kendine Çarmıh yapan İsa ve Yahuda karakterleri de proto-İslamcı figürlerdir. Filmin kendisi medyatik medeniyete ait olduğundan finalinde tatlıya bağlanır. Ama gerçekçi bir açıdan okunursa Yahuda’nın İsa’nın ayartılışına hınçlanması Supernova festivalinde katliam yapan Hamas teröristlerinin mazeretine benzer.

(İngilizcesi)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Bkz “Festival Baskınında Kontr-Ödipal Dürtü”, “Amor fati: Sevfelek aşkım olsun bundan böyle!” Friedrich Nietzsche, “Niçe hakikatle varoluşu Dayanısoslamak, Sevfelek budur işte!” Friedrich Nietzsche, “René Girard: Simetrik Kırma ve Simetriyi Kırma”, “Nasıralı Meryem ve Mecdelli Meryem: Nasıloralı Mücelladonna’dan Nahsıralayan Mücellat’a”

Yazıyı gözden geçiren Fatoş İrem’e teşekkürler.