Saikbilim Nedir? — Işık Barış Fidaner

Psikoloji İngilizcede ‘Psychology=Saikoloji’ diye okunabilir, işte Saikbilim budur.

Saikbilim disiplininin konusu ‘Saik = insanı bir eyleme sevkeden güdü’ demektir.

İnsanları suç eylemlerine sevketmiş saikler ceza hukuku kararlarında kıstas olur.

‘Sevketmiş’ ifadesini ‘Sevgi ketlenmeymiş’ diye açarsanız da ruhsal ikilem belirir:

Psikanaliz insanı ruhsal ketlenmelerden kurtarıp ‘özgürce sevmeye’ mi sevkeder?

Yoksa yoğuşup yerdeğiştiren ketlenmeleri ‘sözlü deva’ yoluyla katlanılır mı kılar?

Saiklerin hukuki bağlamı ‘Yüce Saikler vs. Aşağılık Saikler’ ikilemini akla getirir.

‘İdealleştirme’ ideolojiktir, Aşağılık Saikleri öteleyerek başkalarına yansıtacaktır.

‘Yüceltim’se yüceliğin aşağılığa temas ettiği sınırhattında gerçekliği sınayacaktır.

Bu çağrışım nedeniyle Saikbilim idealleştirme yerine yüceltime daha uygundur.

Yersiz Şeyler sitemde yaptığım Psikanaliz çevirilerini Saikbilim altında topladım.

Sadece bir altkümesini tabi çünkü hepsini bir sayfaya sığdırmak mümkün değil.

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Bkz “Dürtü: İtim, Amaç, Nesne, Kaynak” Sigmund Freud, ekşisözlük entry