Jihadmaxxing: Nazar Savaşında İslamcı İncel Yahuda Sinematik Put Sistemine Karşı

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Bir yabancıya uzun uzun bakmak ayıptır. Yüzünü yakından incelemek, bedenini süzmek, dönüp yeniden bakmak ve onu parmakla başkasına göstermek de toplumsal ağırlık taşır. Karşıdaki insan bakışı fark eder, bakana döner, rahatsızlığını belli eder ve böylece bakış kendi sınırına çarpar. Ekran bu karşılıklılığı gevşetti: close-up yüzü devleştirdi, televizyon seçilmiş yüzü eve taşıdı, sosyal medya zoom, replay, screenshot, tag ve repost gibi hareketleri gündelik arayüz davranışına dönüştürdü. Deneylerde de etkileşim ihtimali bulunan bir yüz karşısında insanların daha kısa baktığı, tek yönlü ya da kayıtlı görüntüde yüz üzerinde daha uzun kaldığı görülüyor.

Bu teknik değişim, çok eski bir göz kültürünün üzerine geldi. İslam öncesi Orta Asya Türk ve şamanik çevrelerinde nazar; insanı, çocuğu, hayvanı, eşyayı ve talihi etkileyebilen bakış fikriyle birlikte yaşadı. Uygur “köz monçak”ı, tumar, tuz, ekmek ve hayvan kafatası gibi koruyucu nesneler bu dünyanın günümüze uzanan kalıntılarıdır; 2025 tarihli Uygur çalışması bu pratiklerde İslam öncesi inanç katmanlarıyla İslami unsurların kaynaştığını gösteriyor. Hristiyan ikon geleneği ise seçilmiş kutsal yüzü yoğun bakışın ayrıcalıklı nesnesi yaptı; fizyonomi yüzü karakterin işareti olarak okudu; fotoğraf yüzü sabitledi; sinema close-up ve casting aracılığıyla yüzü role, aşkı yüze, yıldızlığı seçilmiş bedene bağladı. Batı sinemasındaki yüzün Hristiyan ikon ve kutsal yüz tarihiyle bağını ayrıntılı biçimde izleyen açık erişimli çalışma da bu uzun sürekliliği açıkça kuruyor.

Sosyal medya bu seçilme düzenini yıldızlardan bütün nüfusa yaydı. Profil fotoğrafı aynı anda “bana bak”, “beni bununla tanı” ve “beni seç” dedi; beğeni, takipçi, görüntülenme ve eşleşme başkasının ilgisini sayıya çevirdi; algoritma geçmiş ilgiyi yeni görünürlüğün dağıtımında kullandı. Dating uygulamasında bu estetik değerlendirme romantik karara bağlandı: 445 kullanıcının 5.340 swipe kararında fiziksel çekicilikte bir standart sapmalık artış seçilme başarısını yaklaşık yüzde 20 yükseltirken zekâdaki aynı artış yaklaşık yüzde 2 etkide kaldı. Looksmaxxing bu yarışta yüzü ve bedeni optimize etmeye çalıştı, mogging bir bedenin başka bedeni karşılaştırma içinde ezmesini adlandırdı, blackpill ise bu sıralamayı genetik kader haline getirdi. Žižekian Analysis’in Late-Z sözlüğü çözümlemesinde aura, mewing, looksmaxxing ve mogging tam olarak başkasının gözündeki puan, görünüş ve statü sisteminin kelimeleri olarak açılıyor.

İncel bu estetik kastın kader teoloğuna dönüşür. Sinemanın içinde yetişir, romantik filmlerin normal aşk ve aile vaadini öğrenir, sonra senaryonun söylediği şeyle casting’in yaptığı şey arasındaki çatlağı okumaya başlar. Bu yüzden sinematik sistemin Yahuda’sıdır: hikâyeyi casting’e, kişiliği yüze, romantik umudu genetiğe teslim eder. İslami nazar kültürü, ghadd al-baṣar yani bakışı indirme ilkesi ve putkırıcı damar aynı hiper-görsel dünyaya başka yönden temas eder; jihadmaxxing ise romantik ve estetik seçilmede kaybettiğine inanan öznenin başka bir düzende savaşçı, kardeş, kahraman veya şehit olarak seçilme arzusuna verilen internet adıdır. Put sisteminden kaçış burada kendi karşı-sinemasını üretir: Chad’in yerine mücahit, romantik yıldızın yerine savaşçı kahraman, dating profilinin yerine propaganda profili geçer.

Nazar: Görünür Değer Neden Göz Toplar?

Şamanik ve eski Türk inanç çevrelerinde insan bedeni, talih, ruhsal kuvvetler ve doğa arasında geçirgen bir ilişki kuruluyordu. Göz bu ilişkinin içindeydi; yoğun veya kötü bakışın çocuk, hayvan ve değerli eşya üzerinde sonuç doğurabileceği düşünülüyordu. Uygur pratiğinde “köz monçak” beşiğe takılabiliyor, hayvanın boynuna asılabiliyor, evin girişine ya da bağ-bahçeye yerleştirilebiliyordu. Nazar böylece soyut bir korkudan çok görünür değerin korunmasına yönelik gündelik bir toplumsal teknoloji haline geliyordu.

Bu eski mantığın merkezinde kıymet ile görünürlük arasındaki bağ vardır. Güzel çocuk, sağlıklı hayvan, bereket, servet ve başarı daha fazla dikkat çeker; dikkat hayranlıkla haset arasındaki alanı yoğunlaştırır. İslamlaşma bu yapıyı maşallah, dua ve yeni koruma repertuvarlarıyla yeniden düzenledi. Ghadd al-baṣar ise bakılan nesneden bakan özneye geçti ve gözün erotik yönünü disipline etti; 2025 tarihli açık erişimli çalışma sosyal medyayı doğrudan “görsel-iletişimsel ahlak problemi” olarak ele alıp bakışı indirme ilkesini ekran çağındaki alışkanlıklara uyguluyor.

Instagram’daki “maşallah, nazar değmesin” bebeği bu binlerce yıllık mantığın dijital platforma giriş anını gösterir. Ebeveyn çocuğu geniş bir izleyici kitlesine çıkarır, ardından çağırdığı bakışa koruyucu söz verir. Türkiye’de Instagram anneliği üzerine yapılan çalışma, yüzü kısmen gizleme ve izleyiciden koruyucu tepki bekleme gibi yöntemleri saptıyor. Böylece eski kültürün bakışı sınırlayan koruma ritüeli, görünürlüğü değerli kılan platformun içine yerleşiyor. Bu örnek bir kez görüldüğünde sosyal medyanın yaptığı dönüşüm berraklaşır: bakıştan sakınma, bakışı yönetme tekniğine dönüşür.

Uzun Bakmanın Ayıbından Close-up’ın Serbestliğine

Yüz yüze hayatta bakış karşılıklıdır. Bir yabancının yüzünü dakikalarca incelemek rahatsızlık üretir; kişi karşı bakışla, beden hareketiyle veya sözle durumu kesebilir. “Ne bakıyorsun?” sorusu bu sosyal mekanizmanın en kısa ifadesidir. Ekran karşıdaki kişinin bu müdahale gücünü büyük ölçüde ortadan kaldırdığı için uzun bakışın maliyetini düşürür.

Sinema bu imkânı kitleselleştirdi. Close-up, sokakta birkaç santim mesafeden incelenmesi saldırgan veya mahrem sayılabilecek yüzü perde üzerinde metrelerce büyüttü. Yüzlerce insan aynı gözlere, dudaklara, tene ve çeneye uzun süre bakabildi; oyuncunun görüntüsü seyirciye dönüp bakışı kesemedi. Böylece uzun bakmak, gündelik hayattaki ayıptan sinema salonundaki temel seyir eylemine geçti.

Parmakla gösterme de aynı dönüşümün ikinci yüzüdür. Bir insanı işaret etmek onu üçüncü kişilerin dikkatine sunar; dijital arayüz bu hareketi tag, mention, screenshot, quote-post ve repost olarak teknikleştirir. Eskiden “şu kişiye bak” diye bedensel bir jest gerekiyordu; şimdi tek dokunuş bir yüzü binlerce yeni göze taşıyabilir. Nazarın ölçeği burada değişir: gözün süresi uzar, erişimi büyür ve hedef göstermenin maliyeti düşer.

İkon, Fizyonomi ve Casting: Yüzün Role Bağlanması

Hristiyan ikon geleneğinde özellikle Mesih’in frontal yüzü yoğun bakışın ayrıcalıklı nesnesine dönüştü. Kutsal yüz tekrar tekrar üretildi, cemaatin önüne yerleştirildi ve insan biçimli ilahi varlığın görülebilir merkezi oldu. Batı’da yüzün ruhu, içsel hakikati ve kişiliği açığa çıkaran bölge olarak ele alınmasının Hristiyan beden ve yüz tasavvuruyla uzun ilişkisi vardır; modern sinematik close-up da bu seçilmiş yüz tarihinin seküler mirasçılarından biridir.

Fizyonomi bu ayrıcalıklı yüzü sınıflandırma yüzeyine çevirdi. Alın, burun, çene, göz ve genel yüz biçiminden karakter ve ahlak okuma arzusu, fotoğrafın yüzü sabitlemesiyle yeni araç kazandı. Polis ve sabıka fotoğrafı “bu kişi kim?” sorusunu standart yüz görüntüsüne bağladı; oyuncu portresi ise “bu kişi hangi rolü taşıyabilir?” sorusunu stüdyonun önüne koydu. Sosyal medya profili bu tarihsel işlevleri tek kartta birleştirecekti: bana bak, beni tanı, beni seç.

Casting bu yüz okumaya doğrudan toplumsal sonuç verdi. Stüdyo yalnız oyunculuk yeteneğini değerlendirmedi; hangi yüzün sevgili, kahraman, tehlikeli adam, komik yan karakter veya glamour yıldızı olarak çalışacağını da seçti. Close-up hangi yüzün ayrıntılı inceleneceğini, casting hangi yüzün close-up alacağını belirledi. Yıldız sistemi bu yüzleri milyonlarca kez tekrar ederek estetik seçimi kültürel prototipe çevirdi.

1920’lerde sinema seyircilerinin yıldızlara benzemek istemesi bu mekanizmanın erken sonucudur. BFI arşivi, close-up, stüdyo ışığı ve “film face” arayışının makyaj ürünlerini ve güzellik kültürünü etkilediğini; yıldız portrelerinin sinema salonundan çıkıp dergi ve kartpostal aracılığıyla taşınabilir glamour nesnelerine dönüştüğünü gösteriyor. Looksmaxxing’in uzak atası burada belirir: seyirci yıldızı seyretmekle kalmaz, kendi yüzünü seçilmiş yüze yaklaştırmaya çalışır.

Hale, stüdyo ışığı ve ring light arasında da aynı görsel işlem görülür. İkonun halesi kutsal yüzü çevresinden ayırır; stüdyo ışığı yıldızın yüzünü fondan çıkarır; ring light sıradan kullanıcının kendi yüzünü evde ayrıcalıklı ışığa sokmasına izin verir. Buradaki süreklilik teknik icat zincirinden çok görüntü mantığıdır: önemli yüz çevresinden ayrılır, aydınlatılır ve merkeze alınır.

Bu estetik kast Hollywood sınırlarını aşmıştır. 2026’da yayımlanan açık erişimli Mısır sineması araştırması, erken dönemden pan-Arap yıldız sistemine kadar açık tenli ve Avrupaî sayılan özelliklerin güzel ve yakışıklı rollerde güçlü avantaj taşıdığını, koyu tenli erkeklerin daha sık komik veya estetik açıdan düşük statülü rollere yerleştirildiğini gösteriyor. Böylece global estetik kast yalnız Batı’dan dışarı yayılan bir model olarak kalmaz; yerel sinema ve televizyon endüstrileri de seçilmiş yüzü kendi toplumsal hiyerarşileriyle yeniden üretir.

Televizyondan Algoritmik Nazara: Herkes Casting’e Giriyor

Televizyon sinemanın seçilmiş yüzünü gündelik hayata taşıdı. Film yıldızı artık belirli bir salonda birkaç saat görünmüyordu; dizi, reklam, haber, müzik ve talk-show aynı yüzleri ev içinde tekrar tekrar dolaştırıyordu. Sinemanın istisnai yıldızı, televizyonun tanıdık yüzüne dönüştü. Sosyal medya bu düzeni tersine çevirdi ve sıradan kullanıcıya kendi küçük yayın kanalını verdi.

Buradaki asıl sıçrama metriktir. Beğeni, takipçi, görüntülenme ve eşleşme, başkasının ilgisini ortak ölçüye çevirir. İnsan artık “bakıldım” hissinin yanında kaç kişinin baktığını, kaç kişinin tepki verdiğini, kendi fotoğrafının önceki fotoğrafa göre nasıl performans gösterdiğini ve başka bir hesabın ne kadar daha fazla dikkat topladığını da görür. Sosyal değer sayaç kazanır.

Algoritma bundan sonra geçmiş bakışı yeni bakış üretmekte kullanır. İnsan bakar; davranışı veri olur; veri sıralamayı etkiler; sıralama yeni insanların ne göreceğini belirler. Žižekian Analysis bu noktayı sosyal medya öznesinin görünürlük, aura, performans ve puan üzerinden kurulması şeklinde açıyor; Late-Z sözlüğünde beden ve yüz artık başkasının gözünde ölçülen bir statü yüzeyidir.

YERSİZ ŞEYLER’de “nazar fabrikası” adıyla tarif edilen izah borcu aynı döngünün psikolojik tarafını yakalar. Başkasının kusursuz güzellik, tatil, başarı, aile veya mutluluk görüntüsü kendisini açıklamadan üstünlük etkisi yaratır; bakan kişi kendi hayatını onun karşısında açıklama ve ardından kendi güçlü görüntüsünü üretme baskısı hisseder. Böylece bir görüntü yeni görüntünün üretim nedeni olur; nazar kişiden kişiye geçen tek bakıştan görüntü üreten çevrime dönüşür.

Hayranlık ile haset bu sistemde aynı teknik zemine girer. Bir yüzü arzulayarak izlemek de, kıskanarak incelemek de, alay için screenshot almak da, öfkeyle repost etmek de dolaşımı artırabilir. Eski nazar kültürünün hayranlıkla haset arasındaki geçirgenliği burada davranış verisine dönüşür. Algoritma duyguların ahlaki ayrımından çok ürettikleri dikkat izini kullanır.

Selfie, Mogging ve Blackpill: Nazarın Yönü Tersine Dönüyor

Sosyal medya dışarıdaki gözü insanın içine taşır. Kişi fotoğrafını paylaşmadan önce gelecekteki seyircinin gözünü tahmin eder; hangi açının yüzü iyi gösterdiğini, hangi ışığın çeneyi keskinleştirdiğini, hangi pozun daha fazla tepki aldığını öğrenir. YERSİZ ŞEYLER’in “ego dismorfisi” dediği durumda ekran sureti fiilî bedenin ölçüsüne dönüşür; insan kendisini sürekli saklanabilir, karşılaştırılabilir ve düzeltilebilir görüntü üzerinden denetler.

Looksmaxxing bu öz-denetimi sistemleştirir. Saç, cilt, yağ oranı, kas, diş, göz çevresi, çene, kıyafet ve duruş ayrı optimizasyon parametrelerine dönüşür. Žižekian Analysis’in “maxxing” çözümlemesinde de bu beden, oyun karakterinin geliştirilebilir istatistik ekranına yaklaşır. Mogging ise bu optimizasyonun rekabet biçimidir: bir yüzün değeri, yanındaki yüzü gölgede bırakma kapasitesiyle okunur.

Burada nazarın yönü tersine döner. Eski nazarda kıskanç veya yoğun gözün güzel kişiye zarar verebildiği düşünülüyordu. Mogging dünyasında güzel kişinin görünüşü bakan kişinin kendilik değerini aşağı çeken karşılaştırma etkisi üretir. Chad herhangi bir söz söylemeden yanındaki erkeğin kendi yüzünü daha düşük değerlendirmesine yol açabilir. Görüntünün gücü mistik zarar fikrinden psikolojik ve toplumsal sıralama etkisine geçer.

Dating uygulaması bu sıralamayı romantik sonuçla bağlar. 5.340 swipe kararı üzerinde fiziksel çekiciliğin güçlü etkisi, görünüşün seçimdeki ağırlığını doğrudan ölçülebilir hale getiriyor. Blackpill bu ölçülebilir avantajlardan daha büyük bir hüküm çıkarır: “genetic lottery”, “it’s over” ve “it never began” gibi ifadeler bugünkü romantik sonucu doğumdaki bedene geri bağlar.

Blackpill bu yüzden aynı zamanda anti-sinematik bir zaman anlayışıdır. Sinema karakter gelişimi, karşılaşma, değişim ve beklenmedik aşk yoluyla geleceği açık tutar. Blackpill sonucu başlangıca yazar; bugünkü yalnızlığı geçmişteki genetik çekilişin devamı sayar. Film “sonra ne olacak?” sorusuyla ilerlerken blackpill “zaten olmuştu” hükmüyle zamanı kapatır.

İncel Yahuda: Filmin Sözüne Karşı Casting’i Göstermek

Yahuda figürünün gücü yakınlıktan gelir. İçeridedir, kişiyi tanır ve onu başkalarına teslim eder. Yeni Ahit’te Yahuda’nın eylemi için kullanılan paradidōmi fiili ele verme, teslim etme, başkasının eline bırakma anlam alanı taşır. Öpücük de bu yüzden çift işlevlidir: yakınlığın işareti aynı anda hedef göstermeye dönüşür.

İncelin sinemayla ilişkisi aynı yakınlığa dayanır. İncel filmleri bilir, yıldızları tanır, gençlik filmlerinin ve romantik anlatıların vaatleriyle yetişir; sonra aynı filmleri blackpill gözüyle yeniden seyretmeye başlar. Film “kişilik önemlidir” derken başrol oyuncusunun yüzüne bakar. Film “dışlanan çocuk sonunda aşkı bulur” derken dışlanan çocuğu oynayan kişinin de casting tarafından seçilmiş olmasına takılır.

Bu davranış forumlarda açık biçimde görülüyor. Vanilla Sky, yüzü bozulan zengin ve çekici erkeğin sosyal ve romantik hayatının çökmesi üzerinden bazı incel kullanıcılar tarafından doğrudan “blackpill” filmi olarak okunuyor. Can’t Hardly Wait üzerine bir tartışmada filmin ezik karaktere sahnede bir anda çekicilik ve gelecekte büyük başarı vermesi “bluepilled” fantazi diye eleştiriliyor; aynı başlıkta başka bir kullanıcı Hollywood filmlerini ya fazla gerçek ve acı verici ya da fazla sahte bulduğunu yazıyor.

2024’te açılan “The Movies Were Wrong” başlığı başka bir varyant verir: kullanıcı, filmlerdeki ezik çocuğun dönüşüp kazanan olması vaadine karşı kendi okul yalnızlığını kalıcı kader olarak okur. 2025’teki geniş “incel filmleri” tartışmasında ise Joker, Taxi Driver, American Psycho, The Art of Getting By, One Hour Photo ve başka filmler blackpill, sahte umut, yalnızlık veya “fakecel” karakterler üzerinden sınıflandırılır; tartışmanın kendisi sinemanın incel gözünde sürekli yeniden casting testine sokulduğunu gösterir.

İncel Yahuda’nın ele verdiği şey tam budur. Senaryo eşitlik, karakter ve romantik ihtimal anlatırken incel casting kararlarını gösterir. Sinemaya karşı kullandığı delil yine sinemanın yüzleridir. Dijital screenshot bu hareketi daha da somutlaştırır: oyuncunun yüzü alınır, işaretlenir, yan yana getirilir, ölçülür ve kalabalığın önüne sunulur. Parmakla göstermenin ayıbı dijital hedef göstermenin arayüzüne dönüşür.

Yahuda İncili’ndeki başka Yahuda imgesi bu davranışın epistemik tarafını da açıklar. Oradaki Yahuda, diğer havarilerden farklı olarak gizli bilgiye erişen ayrıcalıklı öğrenci biçiminde görünür. Blackpill öznesi de kendisini “normie” toplumun anlamadığı gizli seçilme yasasını görmüş kişi olarak kurar. Herkes hikâyeye inanırken o casting’in gerçeğini bildiğini düşünür.

Son Ayartı: Romantik Hayattan Göreve

İsa’nın Son Ayartısı bu Yahuda mekanizmasını tek bir dramatik harekette yoğunlaştırır. Çarmıhtaki İsa’ya kadın, evlilik, çocuklar, ev ve yaşlılıktan oluşan sıradan bir hayat gösterilir; Criterion’un film çözümlemesi bu son ayartının Mary Magdalene ile evlilik, çocuklar ve uzun sakin yaşam biçiminde kurulduğunu açıkça anlatıyor. Modern romantik kültürün temel tamamlanma görüntüsü de aynı yapıdadır: sonunda bir eş, bir ev, bir aile ve olağan hayat.

Yahuda geri geldiğinde bu hayatın huzurunu keser ve görevi hatırlatır. Işık Barış Fidaner’in “Yahuda ve Hamas” yazısı filmi cinsellik ve dünyevi hayat ile ölüm görevi arasındaki bu kesinti üzerinden okur ve kendi politik yorumunda Yahuda figürünü Supernova festival saldırısıyla yan yana getirir. Burada önemli olan yorumun kurduğu formdur: görüntü rahatlatır, Yahuda görüntüyü keser, kader ve görev geri gelir.

Blackpill Yahudası aynı biçimi seküler düzlemde tekrarlar. Sinematik kültür gence aşk, seks, eş ve aile geleceği sunar; blackpill “casting sonucuna bak” diyerek bu geleceği estetik kadere teslim eder. Jihadmaxxing ikinci kesintiyi ekler: romantik rolün yerine görev rolünü açar.

Festival bu gerilimin fiziksel sahnesidir. Işık, müzik, güzel bedenler, dans, flört, kamera, selfie ve story aynı mekânda birleşir; feed’de görülen gençlik hayatı burada canlı bedensel deneyime dönüşür. İncel açısından festival seçilmenin, çiftleşmenin ve görünür sosyal statünün yoğun sahnesi olabilir. İslamcı püriten reaksiyon açısından aynı alan teşhir, haz ve cinsel görünürlüğün yoğunlaşmasıdır. Fidaner’in 2025 tarihli ikonofil yazısı da sinema, yayın medyası, aura, Yahuda ve kader arasındaki geçişi bu daha geniş görüntü medeniyeti içinde kuruyor.

İslami Karşı-Rejim: Göz, Suret ve Statü

İslamlaşmış nazar kültürü görünür değerin bakış toplamasını kendi dinsel koruma diliyle düzenledi. Ghadd al-baṣar bakan kişinin gözünü disipline etti. Putkırıcı damar ise suretin insan üzerinde kurduğu bağlılığı hedef aldı. YERSİZ ŞEYLER’deki “İsevi Hipnoz” yazısı da matbaa, radyo, televizyon ve internet gibi dikkat odaklayıcı mecraları Hristiyan imgelerinin tarihsel avantajıyla, İslam ve Yahudilikteki ikonoklast eğilimlerle karşılaştırıyor.

Sosyal medya bu üç eski sorunu aynı anda büyüttü. İnsanlar daha fazla beden görüyor, erotik görüntü daha uzun süre elde tutuluyor, özel hayat kitlesel dolaşıma giriyor ve suret sosyal değerin ölçüsüne dönüşüyor. İncelin “bu sistem beni düşük sıraya koyuyor” hissi ile radikal İslamcı söylemin “bu sistem yanlış değerleri yükseltiyor” hükmü bu hiper-görsel düzende birbirine yaklaşabiliyor.

Bu yakınlığın forum düzeyinde son derece açık örnekleri vardır. 2024’te Incels.is ve looksmaxxing çevresinde dolaşan “lookism olmayan bir dünya” başlığı çözümü doğrudan “şeriat” diye sunuyor; gönderi, çekici veya uzun doğmamış erkeğin günlerini looksmaxxing forumunda geçirmeyeceği, kadın seçiminin ve cinsel rekabetin farklı kurallara bağlanacağı bir düzen hayal ediyor. Başlıktaki cevapların bir kısmı bu fantaziyi destekliyor, bir kısmı da şeriatın estetik sıralamayı ortadan kaldıracağı fikrine itiraz ediyor.

Bu tartışma önemlidir, çünkü jihadmaxxing’den önce statü rejimini değiştirme arzısını gösterir. Sorun “nasıl daha yakışıklı olurum?” düzeyinden “beni seçen sistemin kuralları nasıl değişir?” düzeyine çıkar. Kadınların romantik tercihi, dating piyasası ve görünüş hiyerarşisi kişisel başarısızlığın açıklaması haline geldikçe, patriyarkal karşı-düzen bir statü çözümü olarak hayal edilebilir. İnceller üzerine daha geniş araştırmalar da bazı çevrelerde şeriat, “geleneksel toplum” ve zorlayıcı erkek egemenliği imgelerinin Batı’daki romantik seçilme düzenine karşı fantazi olarak kullanıldığını gösteriyor.

Jihadmaxxing: Looksmaxxing’in Sınırında Oyunu Değiştirmek

“-maxxing” eki insan hayatını geliştirilebilir özelliklere böler. Looksmaxxing görünüşü, gymmaxxing bedeni, moneymaxxing maddi kapasiteyi yükseltmeye çalışır. Mantık aynıdır: hangi parametre yükselirse statü de yükselir? Jihadmaxxing bu grameri din, medeniyet, savaş, erkeklik ve ölüm alanına taşıdığı için grotesk biçimde güçlüdür.

Terimin incel forumlarında yıllardır dolaşması bu bağlantının sonradan uydurulmuş bir akademik etiket olmadığını gösterir. 2018 tarihli “Jihadmaxxing in Scandinavia arab halo” başlığında jihad, Arap erkeğinin erkeklik ve cinsel statüsünü yükseltecek bir “halo” gibi tartışılıyor; cevaplar bunun görünüş üstünlüğünü aşamayacağını söyleyen kullanıcılarla dolu. 2025’te başka bir başlıkta bir kullanıcı açıkça “Jihadmaxxing is better than looksmaxxing for an incel” diye yazıyor. Bu iki örnek birlikte okunduğunda jihadmaxxing’in çekirdeği görünür: aynı kişi looksmaxxing ile jihadmaxxing’i alternatif yükselme stratejileri gibi düşünebiliyor.

Patoloji tam burada ölçek değiştirir. Başlangıçta “beni seçmiyorlar” problemi vardır. Looksmaxxing mevcut oyunda daha seçilebilir olmayı vaat eder. Blackpill yüzü ve bedeni değişmez kader sayar. Jihadmaxxing bundan sonra yüzü düzeltmek yerine oyunun kendisini değiştirme fantazisine geçer: romantik başrolün yerine savaşçı rolü, dating statüsünün yerine cemaat statüsü, cinsel seçilmişliğin yerine görev seçilmişliği gelir.

Maxxing ile accelerationism arasındaki biçimsel yakınlık da bu sıçramayı açıklar. Maxxing normal gelişimi sıkıştırıp hızlandırmak ister; accelerationism mevcut düzenin krizini hızlandırarak kopuş arar. Jihadmaxxing kişisel statü problemine uzun toplumsal dönüşüm yerine ani medeniyet ve rol değişimi cevabı verir. Cyrus Dzulqarnain Al-Shahriar vakasında blackpill ve looksmaxxing ile İslamcı accelerationist çevrenin aynı gençte birleşmesi bu biçimsel akrabalığı somutlaştırdı.

İdeolojilerin Değil, Yaraların Montajı

Bu yapının jargon öncesindeki dikkat çekici örneklerinden biri Umar Farouk Abdulmutallab’ın gençlik forum yazılarında görülür. Kendisine atfedilen 2005 tarihli mesajlarda yalnızlık, artan cinsel dürtü, kadınlara bakarken bakışı indirme güçlüğü ve erken evlilik arzusu aynı kişisel anlatıda bulunur. Yıllar sonra jihadmaxxing kelimesinin sıkıştıracağı eros, bakış disiplini, yalnızlık ve cihat düğümü burada daha dağınık bir biçimde görünür.

Eylül 2025’te Singapur’da 14 yaşındaki bir genç kendisini incel olarak tanımlıyor, daha önce looksmaxxing içeriğine yöneliyor, aynı zamanda ISIS’i destekliyor ve çevrimiçi biat ederek kendisini örgütün üyesi sayıyordu. Singapur İç Güvenlik Dairesi, gencin görünüşü konusunda öz-bilincinin arttığı dönemde looksmaxxing içerikleriyle tanıştığını ve daha sonra incel topluluğuna ilgisinin büyüdüğünü özellikle kaydetti. Burada estetik öz-denetim ile cihatçı aidiyet tek dijital biyografide birleşiyor.

2026’daki Cyrus vakası daha karmaşık bir montaj sundu. Cyrus romantik ilişki kuramamasından duyduğu mutsuzlukla looksmaxxing ve blackpill’e yöneldi; aynı zamanda bir İslamcı accelerationist çevreye katıldı, “digital jihad” faaliyetlerinde bulundu, cihatçı saldırıları yücelten paylaşımlar yaptı ve şiddet yanlısı incel söylemini benimsedi. Singapur’un 2026 tehdit değerlendirmesi bu tür karışımları Composite Violent Extremism adıyla izliyor ve ilk üç vakanın tamamının 21 yaş altındaki gençler olduğunu belirtiyor.

Burada ideolojilerin kusursuz bir felsefi sentezi yerine yaraların işlevsel montajı vardır. Bir parça aşağılanmayı açıklar, bir parça düşman verir, bir parça erkeklik rolü sunar, bir parça aidiyet sağlar, bir parça şiddeti tarihsel göreve çevirir. Aynı ekranda looksmaxxing, okul saldırganı kültü, cihatçı edit, savaş görüntüsü ve accelerationist çöküş dili yan yana gelebilir. İdeolojik sentezden önce arayüz sentezi gerçekleşir.

Yüzden Avatara: Başka Bedende Başka Rol

Blackpill gerçek bedeni tek seferlik genetik sonuç olarak yaşar. Oyun kültürü başka bir mantık öğretir: avatar değişir, loadout değişir, server değişir ve yeni run başlar. Profil “bu benim yüzüm” der; blackpill “bu yüz benim kaderim” der; avatar “başka bedende başka rol oynayabilirim” der.

Bu fark jihadmaxxing açısından önemlidir, çünkü rol değiştirme düşüncesini bedensel olarak prova edilebilir hale getirir. Romantik profilde düşük statü yaşayan kişi savaşçı avatarda üniforma, silah, grup aidiyeti ve görev taşıyan başka bir görsel kimliğe geçebilir. 2026’da Singapur’un açıkladığı genç ISIS destekçisi Roblox ve Gorebox içinde ISIS saldırılarını yeniden canlandırdı, savaşçı rolüne girdi ve kendi oyun görüntülerini propaganda videolarında kullandı. Daha önceki bir 16 yaşındaki vaka da ISIS temalı Roblox ortamlarında çatışma bölgelerini taklit eden sunuculara girip oyun görüntülerinden propaganda üretmişti.

Burada oyun ile jihadmaxxing aynı “rol değişimi” mantığında buluşur. Fiziksel yüz, blackpill’de kapalı kaderdir; avatar yeni rolün görsel provasıdır. Böylece yüzünü değiştiremeyen özne, görünüşünü belirleyen toplumsal sahneyi ve o sahnedeki karakterini değiştirmeye yönelir.

Chad’in Yerine Mücahit: Karşı-Casting

Cihatçı propaganda bu yeni rol için başka bir casting sistemi üretir. Üniforma, silah, disiplin, kardeşlik, fedakârlık, korkusuzluk ve görev savaşçı bedeninin statü işaretlerine dönüşür. Hollywood romantik başrolü çekicilik, charisma ve arzulanabilirlik üzerinden parlatırken cihatçı propaganda savaşçı başrolü görev ve kahramanlık üzerinden parlatır.

ISIS propagandası üzerine deneysel çalışma, örgütün Batılı izleyiciye yönelik videolarda Hollywood tipi anlatı yapılarını benimsediğini ve “heroic martyr” modelinde bireysel ihtişam ile güçlenmeyi öne çıkardığını gösteriyor. Böylece sinematik estetik kastta figüran olduğunu düşünen kişi, başka görüntü düzeninde savaşçı başrol hayal edebilir.

Şehitlik bu karşı-casting’in uç noktasıdır. Romantik sistem görünürlüğü güzel ve arzulanan bedene verir; cihatçı propaganda savaşçı ve ölü kahraman bedenini hatırlanacak imgeye dönüştürür. Romantik görünmezlik yaşayan özne için bu, hayatta arzulanabilir yıldız olma arzusunun ölümde politik-dinsel ikon olma fantazisine çevrilmesidir. Jihadmaxxing böylece erosun başarısızlığını görev ve görünürlük problemine dönüştürür.

Putu Kıran Kamerayı Açıyor

Putkırıcı ile ikonofil görüntünün gücü konusunda aynı temel yerde buluşur. İkonofil doğru sureti koruyup çoğaltır; ikonoklast yanlış sureti parçalar. Her ikisinin eylemi de görüntünün insan üzerinde etkili olduğu kabulüyle anlam kazanır. Blackpill öznesi de görüntüyü kaderi ele veren belge gibi gördüğü için aynı suret gücünü başka dille sürdürür.

ISIS’in tarihî eser yıkımları bu çelişkinin modern biçimidir. Palmyra, Musul Müzesi, Ninova ve Nimrud gibi yerlerdeki yıkımlar video ve fotoğraf aracılığıyla küresel dolaşıma sokuldu; “digitally mediated iconoclasm” çalışması, yıkımın öncesi, anı ve sonrasının kalıcı dijital arşiv ve propaganda nesnesine çevrildiğini gösteriyor. Fiziksel put parçalanırken putkırma görüntüsü çoğalır.

İncel dünyasında aynı paradoks Chad üzerinden çalışır. Chad’den nefret eden kullanıcı onun fotoğraflarını toplar, yüzünü ölçer, başka erkeklerle yan yana koyar ve tekrar tekrar dolaşıma sokar. 2025’teki incel-film tartışması bunun daha geniş biçimini de gösteriyor: kullanıcılar bir filmi “incel” sayarken başrol oyuncusunun fazla çekici olmasını bile tartışma konusu yapıyor, Christian Bale ve Ryan Gosling gibi yıldızların görünüşünü filmin ideolojik anlamının önüne geçirebiliyor.

Bu yapı negatif ikonofilidir: nefret edilen görüntü merkezi konumunu korur. Chad’i reddeden incel Chad arşivcisine, putu kıran cihatçı putkırma görüntüsünün yapımcısına dönüşür. Hayranlık ve hınç aynı görüntünün çevresinde dikkat üretir; dijital platform her ikisini de dolaşıma çevirebilir.

Jihadmaxxing’in çözemediği çelişki burada tamamlanır. Sinematik put sisteminin hükmünden kaçmak isteyen özne yeni bir sinematik düzen kurar. Chad’in yerine mücahit, romantik yıldızın yerine savaşçı kahraman, dating profilinin yerine propaganda profili, estetik seçilmişliğin yerine şehit seçilmişliği geçer. Bir casting düzenine karşı isyan başka bir casting düzeninde başrol arayışına dönüşür.

Uzun bakmanın ayıp olduğu yüz yüze dünyadan milyonlarca yabancının aynı yüzü inceleyebildiği ekrana geçiş, nazarın eski sorusunu teknik bir sisteme bağladı. Başkasının gözü artık yalnız talih üzerine tahayyül edilen görünmez kuvvet olarak yaşamıyor; ölçüyor, karşılaştırıyor, sıralıyor, görünürlük dağıtıyor ve romantik seçim üretiyor. Blackpill bu hükmü genetik kadere çeviriyor; İncel Yahuda sinemanın görüntüsünü sinemanın romantik sözüne karşı ele veriyor; jihadmaxxing ise bu kaderden kaçmak için başka bir başrol arıyor. Sinematik put sistemine karşı çıkan İslamcı incel Yahuda, tam bu yüzden sistemin dışına çıkmak yerine görüntünün, seçilmişliğin ve kahramanlığın başka bir rejimini üretmiş oluyor.