Category Archives: Bilim

Mikorizalar bitkilerinizin beslenmesine yardım eder — Greg Quinn

Greg Quinn — finegardening.com

041096082-01_xlg

Toprağınızda olabilecek en değerli organizmalardan birisi Yunanca’da “mantar kök” anlamına gelen mikoriza adıyla bilinen mantardır. Mantarın tam adı gelecek kokteyl partinizde iyi bir izlenim verecektir: vesiküler-arbüsküler mikoriza (VAM), her bahçıvanın yakından tanıması gereken bu mantarın süslü adı.

Mikorizalar çoğu bitki köküyle incelikli eşyaşam ilişkileri kuran mantarlardır. Sebze, çiçek, funda ve ağaçların köklerini işgal eder; onları birbirlerine bağlar; ve hyphae denen ipliklerini kolonize ettikleri köklerden 200 kat daha uzak topraklara gönderir. Mikorizanın bu daha geniş alanda daha iyi su ve besin (özellikle de fosfor) toplayıp köklere geri götürme yeteneği vardır. Bitki bu hizmet karşılığında mantarın gereksindiği glukoz ile ödeme yapar.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Etkileşimlerde Enformasyon Karmaşıklığı — Dr. Işık Barış Fidaner

Teknolojiyle olan her etkileşimde en belirgin yönlerden birisi enformasyon karmaşıklığıdır, ki etkileşimin süjesi [subject] o teknolojiyle aşırı yüklendiğinde [overwhelmed] bu yön belirginleşir (süjeye ‘kullanıcı’ [user] demiyorum çünkü ‘kullanıcı’ terimi teknolojinin her zaman işlevini yerine getirdiğini örtükçe öne sürer: öznenin etkileşimle asla aşırı yüklenemeyeceğini gizlice varsayar). Bir süjenin etkileşiminin enformasyon karmaşıklığı ayrıca o süjenin gerçek dünya ve çevresinin algılanan karmaşıklığının bir yönüdür. Çocuğun bir aynayla ilk karşılaşmasından, dışsal algıların en sofistike örgütlenmesine kadar, çeşitli düzeylerde enformasyon karmaşıklığı gösteren etkileşimler tüm insanların (ve tüm diğer canlıların da) benlik örgütlenmesinde rol alırlar. Eğer belirli teknolojik etkileşimlerin enformasyon karmaşıklığı nicelenir ve görselleştirilirse, (1) süjenin etkileşimli çevresinde algıladığı karmaşıklık tespit edilebilir ve (2) nerede ve ne zaman etkileşimin süjeye aşırı yüklendiği anlaşılabilir.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Bitkiler Mantarlarla Eşyaşam İçinde Olduğunda Daha Dayanıklı Oluyor

152383_web-1

Bu çeviriyi de Jineolojî Dergisi için yapıyorum.

IBF

Mantarlarla eşyaşam ilişkisi geliştiren bitkiler, hastalıklara karşı daha dayanıklı oluyor, bu da sürdürülebilir tarım pratiklerine yapılacak katkılara yardım edebilir. Göteburg Üniversitesi’nde yapılan yeni bir çalışmanın sonucu bu.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Law of Excluded Middle is an Invalid Logical Basis for Hierarchization — Dr. Işık Barış Fidaner

Law of Excluded Middle (LoEM) states that “There is no Third”. What does this mean? How is it motivated? Is it valid?

I

What are the First and the Second? Apparently they are P and ~P, but in which order?

Okumaya devam et →

Yorum bırakın

Filed under Bilim

Law of Excluded Middle is invalid

P and ~P are inherently associated by a logical difference and neither of the two can be dismissed without dismissing the other one.

Law of Excluded Middle (LoEM) states that for any proposition P either that proposition P is true, or its negation ~P is true.

In other words, LoEM holds that either (1) P is true which means that ~P is dismissible, or (2) ~P is true and P is dismissible.

As such, LoEM postulates an absolute difference between a proposition “P” and its negation “not P”.

Okumaya devam et →

Yorum bırakın

Filed under Bilim

Efsanelerin ve Halk Masallarının Dönüştürücü Gücü — Sharon Blackie

rolleston_thecurseofmacha_1857_1920

Sharon Blackie — 5 Mayıs 2016 — folklorethursday.com

Efsaneler ve halk masalları kadim bir mirastır: İnsanların bize hayat veren toprakla ve bizimle birlikte toprağı işgal eden insan olmayan başkalarıyla binlerce yıllık etkileşiminin mirasıdır. Bu öyküler kendilerini kalplerimize derinden eker ve orada kalır, çoğu zaman da arketipleri –kişisel olanla evrensel olanı köprüleyen imgeleri– anımsattıkları için. Arketipler anahtar gibidir, sahip olduğumuzu belki de asla bilmeyeceğimiz kadim, derin, büyülü bir bilgeliğin kilidini açar. Ama bir öykünün vasıtası ile, arketipler salt imge olmanın ötesine geçer: Enerji olur, hayatın karmaşıklıkları boyunca bize rehberlik eden ve bize ne olabileceğimizi –ya da dünyanın gelişimine nasıl katılabileceğimizi– gösteren yönergelerle yüklenir. Efsanebilimci Joseph Campbell’in sözleriyle onlarda ‘insan ruhunu ileriye taşıyacak’ güç vardır. İşte bu yüzden, bireyler ve gruplarla terapi çalışmamda en derinden dönüştürücü tekniklerin, her zaman (efsane ve halk masallarıyla yaratıcı çalışmadan temellenen) anlatı teknikleri olduğunu buldum.

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Araştırmacıların Dediğine Göre Halen Dünya Çapında 8 Bin Sahte Bilim ‘Dergisi’ Var — Bryson Masse

Bryson Masse — 6 Eylül 2017 — motherboard.vice.com

1504712234905-10692878336_7f15c1c18e_k

Laboratuvarda bir araştırmacı. Fotoğraf: Oregon Devlet Üniversitesi/Flickr

Yüksek profilli kuruluşlardan araştırmacılar bu dolaplara kanıyorlar

“Avcı yayıncı” terimi on yıl önce pek bilinmiyordu, ama bugün dolap çeviren bilim dergileri büyüyen bir sorun. Özetle, bu sahtekâr yayınlar bilimcileri araştırmalarını göndermeye ikna ediyorlar, çoğu zaman spam e-posta yağdırarak. Fakat yayın hiçbir editörlük ya da akran değerlendirmesi yürütmüyor, ve makale yayınlandıktan sonra (ya da en azından internete konduktan sonra) çoğu zaman fahiş “yayın ücretleri” istiyorlar.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Yurttaş Bilimi ve Bilgi Oyunları — Sande Chen

Sande Chen — 8 Eylül 2017 — gamedesignaspect.blogspot.com

Oyun tasarımcısı Sande Chen yurttaş bilimi kavramını ve oyun tasarımcılarınca nasıl sahiplenilebileceğini tartışıyor

21 Ağustos 2017 Pazartesi günü hemhudut Birleşik Eyaletler sakinleri 1979 yılından beri ilk defa tam bir güneş tutulmasına tanık oldular. 2024’e kadar ABE’de bir daha olmayacak bu olayın enderliğinden dolayı, yüzlerce kişi seyretmek için özel tutulma gözlükleri satın aldı, kimi kamuoyu mensupları ise, yurttaş bilimciler olarak, NASA’ya sıcaklık verisi göndererek ya da iNaturalist gibi bir yurttaş bilimi uygulaması ile hayvan davranışlarını kaydederek bilimsel araştırmaya yardımcı oldular. Amatör fotoğrafçılar tutulmanın hızlı çekim bir fotoğraf albümüne katkı yaptılar. Araştırmacılarla kamuoyunun bileşik çabaları yoluyla tam güneş tutulması hakkında bol miktarda veri toparlanabildi.

256px-total_solar_eclipse_august_2017

Tam güneş tutulması Ağustos 2017

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim, Oyun

Nörobilim diyalektik bir sosyoteknik biliş felsefesi geliştirebilir — Dr. Işık Barış Fidaner

Bu metin CRB’den Kathinka Evers’i muhatap alıyordu ve Uppsala Üniversitesi’nde araştırmacı olmak için yazılmış bir cover letter‘ın parçasıydı. I regret to inform you that Kathinka Evers’in kendisini muhatap alan bu mektup hakkında söyleyecek hiçbir şeyi yoktu.

Tam metnin İngilizcesi

Introduction to Sociotechnical Cognition

IBF

Temel Hegelci ve Freudcu içgörülerle, dilbilime geçiş & teknik sahanın aşılmasıyla, olması gereken & olmayan arasındaki mantıksal bağı çözümlendiren, insan okuryazarlığına dönük epigenetik bir yaklaşıma doğru

Bu bölümde, özellikle CRB’nin beynin işlevsel mimarîlerini anlamakta bağlamların ve kültürel şablonların rolünü araştırma Görevinde, ama ayrıca bilişsel süreçleri in silica modellemenin felsefî ve etik zorluklarıyla ilgili olarak, “Epigenetik anlamda proaktif olabilir miyiz?”in [0] sonunda ifade verilen normlar vs. olgular hakkındaki soruyu ele alıyorum.

Olması gereken’in olan’dan normatifçe yüklenmiş farkı, olmayan’ın olan’dan olgusal farkından hareketle türetilir; zira her normatif ‘X olmalı!’ beyanı kendi ahlakî kuvvetini talihsizce algılanan bir ‘X değil…’ olgusundan alır. Bu “olması gereken ama olmayan” ta Hegel’in Kant’ın eleştirel felsefesine yaptığı müdahalenin konusuydu:

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

İstatistiksel Belirginlik ve P-Değerleri Hakkında Beyan — Amerikan İstatistik Birliği

9 Haziran 2016

1. Giriş

Bilimsel araştırmanın nicelik bakımından artması ve büyük, karmaşık veri kümelerinin çoğalması, son yıllarda istatistiksel yöntemlerin uygulama kapsamını genişletmiştir. Bilimsel ilerleme için böylece yeni yollar açılmıştır, ama araştırma verilerinden çıkarılan sonuçlar hakkında kaygılar da ortaya çıkmaktadır. Bilimsel sonuçların geçerliliği, yeniden üretilebilirliği de dahil, sadece istatistiksel yöntemlerin kendisine bağlı değildir. Uygun şekilde seçilmiş teknikler, düzgünce icra edilmiş analizler ve istatistiksel sonuçların doğru yorumlanması da sonuçların geçerli olduğunun ve onları saran belirsizliğin düzgünce temsil edildiğinin emniyet altına alınmasında kilit rol oynar.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri, Bildiri, Bilim, Şey