Category Archives: Çeviri

Küçük Adam — Anonim

Hayvan otlatma şarkısı, Eva Eriksson, Gästrikland, İsveç

Çamlı bayırda küçük adamın
İki tane kızı vardı
Sattı deri pantolonunu
Kızlara altın kurdele aldı

Keçi mutlu, çorap kaçık
Keçim ve ben kendim
Gezer ormanda keçilerim
Kemirir ağaç kabuklarını

İyi yürünen dağın doğusunda
İyi çocuk otlakları yetişir
Keçilerle dışarı çıkarsak
Biz de o tarafa gideriz

Çamlı bayırda küçük adam
Dumanlı Olle kemancı
Krep geri çarpar
Tatlı peynir gelir

Selam, düzeltsene keçi pantalonunu

Örgü şapkaya üç kilo
Bir kırmızı bir mavi
Bir tanesi tam kafanın üstüne

Keçilerim fasulye sıçarlar
Komşu kızları onları toplarlar
Kendilerine fasulye lapası yaparlar
Ve lezzetli olduğunu söylerler!

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Şarkı

“Brocken Hayaleti” Moher uçurumunda gözlendi

tmp_3796-cropped_Brochen-Spectre--Sean-Tomkins-856409104

 28 Mart 2017 — IrishCentral

Yukarıdaki resmi bir okurumuz, Sean Tomkins, Clare ilinde Moher uçurumunda çekti. Uçurumun doğal güzelliğinin yanısıra resimde “Brocken Hayaleti” denen ender görsel tabiat olayı görülüyor.

Oxford sözlüğünde “güneş alçakken yüksek dağ bölgesinde bir gözlemcinin bir bulut grubu üstüne düşen büyütülmüş ve genelde gökkuşağı gibi şeritlerle sarılmış gölgesi” diye tanımlanmış.

Ne güzel.

Türkçesi: Işık Barış Fidaner

5 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Ben bir Arktik araştırmacısıyım. Donald Trump benim atıflarımı siliyor — Victoria Herrmann

tmp_24288-5453-856409104

Victoria Herrmann — 28 Mart 2017 — theguardian.com

Siyaseten güdülenmiş bu veri silmeler Arktik’in [kuzey kutbu] küresel ortalamanın iki katı hızında ısındığı bir zamanda yapılıyor

Arktik araştırmacısı olarak verilerde gedikler olmasına alışkınım. Çağdaş standartlara göre BE Arktik sularının sadece %1’i tetkik edilmiştir. Aslında bugün kullandığımız haritalardan bazıları ikinci dünya savaşından beri güncellenmemiştir. Bilinmez sularda gezinmek zor gelebilir, ama dünyanın bu kadar uzak bir yerinde çalışmanın başka yolu yoktur.

Gerçi geçtiğimiz iki aydır daha başka türden bir bilinmez bölgede geziniyorum: elimizdeki azıcık verinin Trump idaresince silinmesiyle açılan gediklerde.

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Büyük Patlama — Cursive

Önümüzü göremezken tutunmaya çabaladık
Tartışma doğdu, grev hattı çizildi
Büyük patlama olmuş vaktiyle
Şimdi başparmak kullanmayı öğreniyoruz

Hayata bir maksat gerek, hayatta kalma rehberi
Nereden geldiğimize dair bize izahatlar gerek
Büyük patlama olmuş vaktiyle
Şimdi kendi ayaklarımız üstünde duruyoruz
Büyük patlama olmuş vaktiyle
Dişlerimizi keskinleştiriyoruz

Derler ki büyük patlama olmuş vaktiyle
Ama ruhbanlar kabul etmez, olamaz!
Büyük patlama olmuş vaktiyle
Ama o iş Adem’le Havva’ya uymaz
İlk günah, huzurlu bahçe
Konuşan yılan elma dağıtıyor
Ne derdi o yılan görseydi şimdiki hâlimizi?
Ha ha ha!

Büyük patlama olmuş vaktiyle
Biz de boşlukları dolduracakmışız
Büyük patlama olmuş vaktiyle
Şimdi uzayda boş boş süzülüyoruz
Akılcı düşünce için bize izahat gerek
Aydınlanma ve kalplerimizin ağırlığı
Entropili bir dünyada sadece oluversek ne olur sanki?
Sen hiç uydurma, akıllı tasarım

Büyük patlama olmuş vaktiyle
Neden gene diz çökmüşüz öyleyse, ha?

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri, Şarkı

Dünya’ya yaptığımızın 66 milyon yıldır hiç benzeri yaşanmamış diyor bilimciler — Chris Mooney

Chris Mooney — 21 Mart 2017 — washingtonpost.com

tmp_2929-imrs.php-1685148068

Christian tufanıyla yürütülen dalgalar Kuzey Denizi yakınlarında Elbe halicinde belirmiş, Brunsbuettel suları, kuzey Almanya. (EPA/Christian Charisius)

Dünya’nın iklim değişimi arşivlerine yeterince dalarsanız, Paleosen-Eosen Azamî Sıcaklık, yani PEAS’ın bahsini işitirsiniz (Palaeocene-Eocene Thermal Maximum: PETM). O da sizi korkutur.

O zaman, 56 milyon yıl önce, gizemli bir olay —ne olduğu hakkında fikirler var— atmosferdeki karbondioksit derişimlerinin aniden yükselmesine, bugünkünden çok daha yüksek seviyelere çıkmasına sebep olmuş. [*] Olayı müteakip gezegen süratle ısınmış, en azından jeolojik ölçekte süratle ısınmış, ve akabinde okyanusların şiddetle asitleşmesi nedeniyle kimi deniz organizmaları kitleler halinde telef olmuş.

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri

Bilim Yürüyüşü Neden Halk’a Dayanamaz? — IBF

Bilim halka itimat etmez. Bilim halktan yetki ve onay almaz. Bilim halk tarafından geçerlenmez. Bilimi pratiği halka ait değildir. Bilimi sürdüren halk değildir. Bilime halk güvenmez bile.

Ve halk bilime güvenmemekte haklıdır çünkü bilim dendiğinde bilimsel kavrayış ve pratiğe ilişkin birbiriyle uyumsuz çok sayıda yorumlanış anlaşılır. Thomas Kuhn bunlara “bilimsel paradigmalar” demiştir. Bilimin “halk”tan daha başka belirlenimleri vardır.

Türkiye Bilim Yürüyüşü adına @BarisFidaner yazdı.

İlham veren Çarliston Bilim Yürüyüşü’ne teşekkürler.

1 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Mikorize Paylaşım Ağlarının Ne Olduklarını Öğreniniz — IBF

Değerli okuyucular,
Bu blogdaki çeviriler kafanızda canlandırıp sonra kimseye söylemeyip kendinize saklayasınız diye yapılmadı. Şahsi aksesuarlar gibi üzerinizde gezdiresiniz diye de yapılmadı. Kendi kendinize okuyup rüyanızda göresiniz diye de yapılmadı. Tabi ki geceleri iyi uyumanız ve güzel rüyalar görmeniz herkesin ortak temennisidir, yine de rüya görmekle kendinizi var etmiş olmazsınız.

Yersiz Şeyler’in Yersiz olmaları, yok olmaları, hiç olmaları demek değildir. Yersizlik demek, sabitlenememek demek, sicimle, halatla, çiviyle, bantla tutturulamamak demektir. Bu yersizliğin ne anlama geldiğini Mikorize Paylaşım Ağları örnekliyor:

Mantarlar ve bitkiler aynı bizim bu İnternetimiz gibi iletim ve haberleşme ağlarıyla birbirlerine bağlanmışlardır. Aslında bunları daha ilkokulda öğrenmiş olmalıydınız ama eğitim sisteminin hâli malum.

Birlikte Hep Daha İyiye derlemesinin 60’ıncı sayfasından 70’inci sayfasına kadarki iki yazı (biri Wikipedia makalesi, diğeri bilim haberi) mikorizal ağları anlatıyor. 70’inci sayfadaki şekil, mantarlar aracılığıyla etkileşen bazı bitki türlerini gösteriyor. Doktora tezimde formülleştirdiğim kuramsal araçlarla bu şekli ve benzerlerini ürettim. Twitter’da açtığım Türkiye Bilim Yürüyüşü hesabında zaman zaman bu şekillere yer veriyorum.

Mikorize Paylaşım Ağı bir modeldir. Deleuze ve Guattari’nin kendi felsefî konumlarını betimlemek için müracaat ettikleri “Rhizome / Köksap” gibi bir modeldir. Ama bu iki model birbirlerinden çok farklıdır:

  • Köksap modeli “Anti-Ödip” ve “şizoanaliz” terimleriyle Sigmund Freud’u karşısına almıştır. Deleuze ve Guattari “Psikanalitik üçgenlemeye karşıyız” demişlerdir.
  • Mikorizal model ise Para-Ödip’tir. Freudcu parapraksis kavramını temel alır. Hegelci diyalektiği de temel alır. Sigmund Freud’u karşısına almaz, aksine onu savunur. Mikoriza Freud’un Düşlerin Yorumu‘nda kullandığı bir benzetmedir.

Hegel ile Freud’un nasıl sentezleneceğinin ana hatlarını tarif ettiğim metne, henüz Türkçesi olmayan 37’nci Yersiz Kitap Sosyoteknik Bilişe Giriş‘te “Nörobilim diyalektik bir sosyoteknik biliş felsefesi geliştirebilir” başlığıyla yer verdim (Türkçesi).

Bunları anlatmamın esas sebebi Yersiz Şeyler okurlarının okudukları her şeyi kendilerine sakladıklarını görmemdir. Lütfen okuduklarınızı kendinize saklamayınız. Başkaları ile paylaşmanın yollarını bulunuz.

Paylaşma kavramınızı Twitter’da RT yapmakla ve Facebook’ta Share yapmakla kısıtlamayınız. Başka paylaşım yolları, başka formüller, başka denklemler bulunuz.

Ne yapabilirsiniz? En basitinden DM’den sevdiklerinize gönderebilirsiniz. WhatsApp’tan küçük ya da büyük ailelerin küçük ya da büyük bireylerine gönderebilirsiniz. Müzik grubunuz varsa Türkçeye çevrilmiş şarkı sözlerini provalarınızda seslendirebilirsiniz. Radyo programınız varsa metinler seçip okuyabilirsiniz. Yersiz Kitapları gözden geçirirseniz hiç eskimeyecek onlarca metin bulursunuz.

Bu yazılar sizin için hazırlanmış ayaklardır, sihirli ayakkabılardır. Onlarla yürüyünüz. Onlar sizi hiç gitmediğiniz yerlere götürecek.

Uzamsal olandan çıkıp ve Bileşimsel olana geliniz.

İyi günler,

IBF

4 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Entropi — Kelly Osbourne

İşte tespit edilecek o tabiat kuvveti
Sosyal türden çeşitli denklemlerde
Soluna baktığında, sağına döndüğünde
Afallatır her seferinde ısı yükselince, yükselince, yükselince
Yükselince, yükselince, yükselince

Ve kimse söylemez sana, kimse söylemez sana
Hiçkimse söylemez sana, kimse söylemez sana

Düzensizlik ölçüsüdür
An meselesidir
Entropide yaşarız

Düzensizlik ölçüsüdür
An meselesidir
Entropide yaşarız

İşte rastgele tepkimedir öfkeyle bölünmüş
Tek başına duvarlar örme gayretidir
Temizlenir gürültü kitleler evrildikçe
Bilgiler kaybedilir mesaj solup gittikçe, gittikçe, gittikçe
Solup gittikçe, gittikçe, gittikçe

Ve kimse söylemez sana, kimse söylemez sana
Hiçkimse söylemez sana, kimse söylemez sana

Düzensizlik ölçüsüdür
An meselesidir
Entropide yaşarız

Düzensizlik ölçüsüdür
An meselesidir
Entropide yaşarız

Yükselince
Ve kimse söylemez sana
Yükselince
Hiçkimse söylemez sana
Yükselince
Ve kimse söylemez sana
Yükselince

Düzensizlik ölçüsüdür
An meselesidir
Entropide yaşarız

Düzensizlik ölçüsüdür
An meselesidir
Entropide yaşarız

Düzensizlik ölçüsüdür
An meselesidir
Entropide yaşarız

Düzensizlik ölçüsüdür
An meselesidir
Entropide yaşarız

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri, Şarkı

Let’s say — Metin & Kemal Kahraman

To live with you among the colors
Let’s say on the blue
Let’s say on the blue
On the line where the sky meets the sea

To live with them among the songs
Let’s say at the whirl
Let’s say at the whirl
At the moment instruments begin to whirl

To live with you among the deaths
Let’s say in Sivas
Let’s say in Sivas
At the moment the light faces the fire

Okumaya devam et →

3 Yorum

Filed under Çeviri, Robot şarkı, Şarkı

Pippi Uzunçorap

Çilli burnuyla
Didıl didıl di
Bir kız geldi bir gün
Kasabaya atıyla
Didıl didıl
Görmeye değerdi

Pippi Uzunçoraptır o ho ho he hi ha ha
Pippi Uzunçoraptır onun gibisi yok

En mutlu hâliyle
Didıl didıl
Pippi öyküler anlatır
Beklesen görürsün
Tra la la la la
Çok iyi kızdır

Onun bir evi var
Eski tuhaf bir evi var
Maymunuyla atı var
Bir de altınla dolu valizi var
Ve asla ama asla bulamazsın
Hem bu kadar güçlü hem de
Her zaman cömert ve nazik bir kızı

Pippi’nin dünyası hoştur
Didıl didıl di
Çocukları sevindirir
Şaşırtabilir oyunları
Didıl didıl
Kasabamızdaki yetişkinleri
Pippi eşsiz birisidir
Didıl didıl
Çok güzel gülümser
Nasıl da yaramazdır
Tra la la la la
Sen de seveceksin

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Çeviri, Robot şarkı, Şarkı