🦋🤖 YERSİZ ŞEYLER

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Giriş: Tommiks Nedir, Nereden Gelir

Tommiks, Türkiye’de özellikle 1960’lardan itibaren yayılan macera çizgi roman kültürünün en tanınan kahramanlarından biridir. Kökeni İtalya’daki “Capitan Miki” serisine dayanır; Türkiye’deki adı, kapağı, çeviri dili ve yayın ritmiyle bambaşka bir “yerli alışkanlık” kazanmıştır. Bu alışkanlık, tek tek hikâyelerin konusundan çok, aynı dünyanın tekrar tekrar kurulmasına dayanır: sert ama sade bir Batı coğrafyası, güvenli bir merkez, onu çevreleyen puslu sınır çizgileri ve o sınırda sürekli yeniden başlayan bir tehdit döngüsü. Tommiks hakkında temel biyografik çerçeve için kısa bir giriş kaynağı olarak şu sayfa yeterli bir başlangıç sağlar (🔗).

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

🎵 Obeliks’in İstirhâmı 🎵

Asteriks adı, çoğu insanın zihninde basit bir resimle belirir: Roma İmparatorluğu’nun ortasında, her yere boyun eğmeyen küçücük bir Galya köyü. Bu resim doğrudur ama eksiktir. Çünkü Asteriks’in gücü, yalnızca “zayıfın güçlüye karşı direnişi” gibi iyi hissettiren bir masal olmamasından gelir; daha rahatsız edici, daha açıklayıcı bir şeyi açığa çıkarır: Düzen dediğimiz şey, çoğu zaman kaba kuvvetten çok, insanların gündelik hayatı nasıl “normal” saydığıyla ayakta kalır. Asteriks’in komedisi, bu “normal”in nasıl üretildiğini görünür kılar; üstelik bunu, ciddi bir ders anlatır gibi değil, herkesin anlayacağı kadar somut durumlar üzerinden yapar.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Tenten’in dünyası, dışarıdan bakıldığında “çocuklara macera” gibi görünen ama yakından bakınca modernliğin temel düzeneklerini görünür kılan bir anlatı sistemidir. Gazeteci kimliğiyle yola çıkan genç bir kahraman, yanında bir köpek, zamanla etrafında oluşan küçük bir çevre ve her albümde başka bir coğrafyaya uzanan olay örgüleriyle, 20. yüzyılın siyasetini, teknolojisini, medyasını ve gündelik hayatını aynı çerçevede toplayan bir model kurulur. Bu modelin gücü, karakterlerin “derin psikoloji” taşımasından değil, her birinin toplumsal düzende bir işlevi temsil etmesinden gelir. Bu yüzden Tenten evreni, tek tek maceraları aşan bir bütünlük duygusu üretir.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

🎵 Yalnız bir kovboy 🎵

Vahşi Batı denilen o uçsuz buçaksız coğrafya aslında topografik bir mekandan ziyade arzunun ve yasanın karşı karşıya geldiği simgesel bir sınır hattıdır. Bu sınırda adaleti tesis eden Red Kit figürü, sadece bir kahraman değil, kendi varlığını simgesel düzenin yarıkları üzerinden kuran bir öznedir. Onun en meşhur vasfı olan gölgesinden hızlı ateş etmesi, öznenin kendi imgesiyle girdiği o kaçınılmaz yarışın en sarih dışavurumudur. İmleyenler dünyasında her özne kendisini temsil edecek bir imleyene ihtiyaç duyar ancak bu temsil her zaman bir gecikmeyle maluldür. Red Kit gölgesine ateş ederek bu gecikmeyi, yani öznenin kendi yarıklanmışlığını aşmaya çalışır. Gölge burada öznenin imgesel bütünlüğünü temsil ederken, ateş etmek ise o imgeyi her an yeniden kuran ve bozan simgesel müdahaledir. Bu durum bizi “fol” olan bir bütünlük algısından “sahi” bir özneleşme sürecine taşır (🔗).

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Estetizm çoğu zaman yanlış yerden anlaşılır. Sanki mesele yalnızca güzellik düşkünlüğüymüş, süs merakıymış, biçim takıntısıymış gibi konuşulur. Oysa asıl mesele burada değildir. Asıl mesele, estetizmin belirli tarihsel koşullarda bir savunma tekniğine dönüşebilmesidir. Daha açık söylemek gerekir: insan her zaman duygularını bastırarak savunma kurmaz; çok sık olarak tam tersini yapar, düşünmeyi bloke edecek şekilde duygulanımı örgütler. Duygu burada bastırılan değil, bastırmayı kolaylaştıran araç haline gelir.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi, Almancası)

İnternetin belirli köşelerinde, sokak diyagramı özgüveniyle dolaşan kaba bir halk teorisi var. Modern yaşamın içinde, gizli bir ekolojiymiş gibi hareket eden üç “tür” olduğunu iddia ediyor: psikolar, normie’ler ve şizolar. Yıllardır yeniden paylaşılıp yeniden karıştırılan kısa bir metin, üçgeni birkaç acımasız cümleyle kuruyor ve sonra duruyor; sanki bu kadarı yeterliymiş gibi: psikolar hiyerarşilere tırmanır ve CEO olur, şizolar hiyerarşilerden düşer ve evsiz olur, normie’ler ise bunların arasında, habersiz çoğunluk olarak durur. Metnin vurucu noktası bir olgu iddiasından çok bir toplumsal duyumdur: apaçık ortada yırtıcı bir şeylerin olup bittiği hissi ve sıradan insanların bunu görememesi. Kanonik sürüm, toplama sitelerinde bir ekran görüntüsü-mizah olarak yaşar, sonra forum başlıklarında işyeri karizması, kurumsal başarısızlık ve bariz kötü aktörlerin tuhaf bir kolaylıkla durmadan kazanmaya devam etmesi için hazır açıklama olarak yeniden belirir (🔗) (🔗).

🦋🤖 Robo-Spun by Fİ+IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Ekmek Yerine Evren

‘Biz bir simülasyonda mıyız, bunlar reptilian mı’ diye diye bir toplumun sinir sistemini sürekli “üst gerçeklik” titreşiminde tutmak, günlük hayatı ufaltmanın en ucuz yoludur. Ekmek pahalıdır, ev pahalıdır, savaş vardır, istismar vardır; bunların hepsi isimleri olan, paranın izinin sürülebildiği, kurumların ve kişilerin sorumluluk taşıdığı şeylerdir. Tam da bu yüzden, bu düzleme basmamak gerekir. Bu düzleme basılınca hesap sorulur. Hesap sorulunca da “haz ilkesindeki uslanmaz hedonist elitizm” çıplaklaşır. Yani mesele, karmaşık bir metafizik değil; sıradan bir çıkar düzenidir. Onu sıradanlığıyla yakalamamak için, sıradanın üstüne erişilemez bir tavan örülür.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Sinema, en çıplak hâliyle, seyircinin dikkatini bir düzenekten geçirip belli bir sonuç duygusuna bağlayan bir anlatı teknolojisidir. Bu teknoloji, her dönemde aynı ham maddeleri kullanır: zaman baskısı, kayıp korkusu, umut vaatleri, merak, utanç, sorumluluk, adalet beklentisi. Fakat bu ham maddelerin hangi sırayla devreye sokulduğu ve hangi “son duygu”ya kilitlendiği, sinemayı üç ana çalışma tarzına ayırır. Birinci tarz, “önce eyvah sonra yaşasın” hattıyla krizi yöntem ve erdem üzerinden çözer; kahramanı takdir ettirir. İkinci tarz, “önce yaşasın sonra eyvah” hattıyla teselli beklentisini kurar, sonra onu kırıp algıyı keskinleştirir; ibreti kahraman alkışından değil, gündeliğin çıplak işleyişinden çıkarır. Üçüncü tarz ise biçimsel olarak “ibret” vaadi taşırken, pratikte popüler sinemanın en kolay motorunu kullanır: şokun, merakın ve utancın birlikte ürettiği yapışkan dikkat; üstelik bunu “prestij” kalkanıyla toplumsal normları aşındıran bir alışkanlığa çevirir.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Şeytan Figürünün Üç Katmanı: İmge, Metin, İç Mücadele

Şeytan denince çoğu zihin tek bir “varlık” hayal eder: bir yüz, bir isim, bir kötülük çekirdeği. Oysa şeytan çoğu bağlamda tek parça değil, farklı sahalarda farklı iş gören bir düzenektir. Bir yerde bir kelime gibi çalışır ve konuşmayı bir anda kilitler; başka bir yerde bir görüntü gibi çalışır ve tek kareyle niyet atfı üretir; başka bir yerde ise bir zincir gibi çalışır ve küçük halkaları “büyük kader” hissine dönüştürür. Bu üçlünün mekanik dili, ‘etiket–imge–zincir hissi’ çerçevesinde özellikle berraklaşır (🔗).

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Üç Cephede Aynı Etiket: Satanizm Kelimesinin Nasıl ‘Çalıştırıldığı’

“Satanizm” tek bir şey değil; farklı bağlamlarda farklı işlevler üstlenen bir etiket. Bir yanda kendini açıkça satanist diye adlandıran örgütlü akımların metinleri ve sembolleri var; örneğin Church of Satan’ın ‘Nine Satanic Statements’ metni (🔗) ve The Satanic Temple’ın ‘Seven Tenets’ çerçevesi (🔗). Öte yanda aynı kelime, aile içi kavgada “yasak” işaretine; gençler arasında “inadına” bayrağa; akran zorbalığında “farklı olanı” damgalayan bir sopa başına dönüşebiliyor. Daha yukarıda ise, hâkim sınıflara ilişkin anlatılarda “dokunulmazlık gösterisi”, “alaycı şok estetiği” ve “dosya/boşluk” üzerinden büyüyen zincir duygusunu taşıyan bir işaret gibi dolaşıyor. (Žižekian Analysis)