🦋🤖 YERSİZ ŞEYLER

Gelin Lacan’ın şemasındaki (Encore sayfa 90) üç terimi taş, kağıt, makasa benzeterek yorumlayalım:

Gerçekliğin sert bir taş etkisi vardır, sahilik boş bir sayfa kağıda benzer, suretler simgesel makas işlevi görürler, Lacan’ın örneğindeki imleyen çifti Bay/Bayan gibi anlamdışını keserler [1]. Taş/kağıt/makas oyunundaki kurallar burada da geçerlidir:

K1) Gerçekliğin taşı suretlerin makasını kırabilir.

K2) Sahiliğin kağıdı gerçekliğin taşını sarabilir.

K3) Suretlerin makası sahiliğin kağıdını kesebilir.

Okumaya devam et →

Saussure “işaret”i aşağıdaki resimle temsil eder, bu resim “ağaç” imleyeninin imlediği ağaca tayin edilmesini gösterir (Kaynak: “The Instance of the Letter in the Unconscious” Jacques Lacan):

Lacan bu temsile “sorunlu” ve “hatalı” der. Okumaya devam et →

Sahiliğin bir parçası her zaman gerçeklik uğrunda feda edilir; kaybedilen bu sahilik parçası, sahi sahiliktir [1]. Sahi sahiliğin kaybını suretler telafi eder. Suretlerin eril biçimi olan fallik imleyen, kaybedilen sahi sahiliğin anısına dikilmiş bir anıttır ve simgesel yas’a aracılık eder [2]. Suretlerin dişil biçimi olan eksik imleyen, sahi sahiliğin feda ile kaybedilmesini reddeder ama engelleyemez, fedanın törensel büyüsüne kapılır. Kaybın kaybı anlamına gelen gerçek yas ise fedanın kendisini feda eder ve suretlerin eril ve dişil biçimlerinin ötesine geçer. Fallik imleyen, eksik imleyen ve gerçek yas, sırasıyla, tamamlık, tamamsızlık ve tamamsızsızlıktır.

Okumaya devam et →

“Tarihi yazan hep galip gelenlerdir” diye ünlü bir söz var. Bunun bir versiyonu da şöyle: “Galip gelen her zaman yargıç olur, mağlup olan her zaman zanlı olur.” [1] Tarihsel akışta rol alan galip-mağlup ikilisini gerçeklik-hakikat ikilisinde yakalayabiliriz. Galip gelenler gerçekçi olmayı temsil ederler, mağlup olanlar ise hakikatin yükünü taşırlar. Bu yüzden galip gelenlerin kendilerini dayandırdığı referans noktası nefrettir, onlar mesela teröre karşı savaşırlar; mağlup olanların ise kendilerini dayandırdığı referans noktası sevgidir [2]. Sevgi, simgeleşmeyi tetikleyen özgün kaynaktır; nefret ise simgeleşmenin sınırlarını çizer, bazı şeyleri simgelenme ihtimalinden yoksun bırakır.

Okumaya devam et →