Diyar Gezginiyle Ulaşabileceğiniz Bir Dağ Daha — Işık Barış Fidaner

💔👑🔮 MENKIBE 💔👑🔮

Suphi Nejat Ağırnaslı’nın Menkıbe kitabında vurguladığı ikilemeyi anımsayalım:

1960’lı yılların 1970’lere devrildiği tarihsel kesitte iki mekân, günümüze kadar uzanan gündelik yaşamı ve siyasetin paradigmalarını ortaya koymuştur sanki: Dağlar ve garajlar! İkinci Dünya Savaşı sonrasında bu iki ‘mekan’ günümüz kapitalizminin siyasi hüviyet ve biçimini ‘devrimcileştirmiştir’. [sic]

Garaj ve dağ devrimleri şöyle ayırt edilir:
1) Arabaya tahsis edilen garajda bilgisayar üreten mühendisler araba sürücüsü olup yolları gezmek yerine bilgisayar sürücüsünde klasörleri gezmişlerdir.
2) Dağları tutan gerillaların bir maksadı yolların ulaştığı diyarları kuşatmaksa öbür maksadı da yolların çıkabileceği zirveleri ele geçirmektir [1].

Peki bu ikilemeyle devirilen statükocu fantazi nedir? Cevap çok basit: Garajda bekleyen hususi bir Diyar Gezgini’ne (Land Rover) binip dumanlı dağların yolunu tutturan ‘usta bir sürücü’ olmaktır. Bu fantaziyi de Slavoj Žižek Ahir Zamanlarda Yaşarken kitabında tarif etmişti:

Günlük hayatın ideolojisi özellikle pek masum görünen ‘işe yarasın yeter!’ kıstasında işler. Unutmayın ki simgesel evrende ‘işe yararlık’ düşünümlü bir mefhumdur, yani hep bir anlam halinde öne sürülmektedir. Mesela büyükşehirde yaşamasına rağmen taşıt olarak Diyar Gezgini (Land Rover) süren birinin sahiden de ‘ayaklarını yere sağlam bastığı’ söylenemez; o olsa olsa bu taşıta sahip olmakla ‘ayaklarını yere sağlam bastığını’ sinyallemektedir…

‘Ayağını yere sağlam basmak’ ülküsü (no-nonsense ‘down to earth’ life attitude) Astroanalitik açıdan Boğa burcuna aittir. Psikolojist astrolojide Boğalar sağlamcı (garantici) bilinse de tarihte derin izler bırakan devrimci Boğalara da epeyce rastlanır (Shakespeare, Robespierre, Marx, Freud, Lenin, Atatürk, Che Guevara, Malcolm X… [2]).

Yeni binyılda bilgisayarcı garajından çıkan Diyar Gezginiyle ilk ulaşılan sanal dağ Mark Zuckerberg’in (Boğa) Facebook’u oldu, yani ‘şekerli dağı işaretleyen surat defteri’ oldu (zucker-berg-mark-face-book), ‘ilkokul arkadaşlarını yeniden bulmak’ ihtimali üzerinden Simgesel Düzen bu mecraya yerleşti.

Sonra Z kuşağıyla birlikte bütün etkileşimlerin modeli ‘anlık tatmin makinesi’ oldu (instant gratification machine: Instagram). Bu süreçte (beni de içeren) önceki kuşakların gösterdiği tepkileşimler de çeşitli ‘tevatür hesaplarına’ dağılmıştı (Twitter accounts). Böylece Simgesel Düzenin payandası ‘Hayal/Gerçek’ (etkileşim/tepkileşim) ikilemi de Instagram/Twitter ikilemine gelip oturdu [3].

Sonuç olarak sosyal medyatik kanalizasyon sakinleri ya ‘kalabalık eğlendirmek için cıvıldayan kuşlara’ ya da ‘kalabalık eğlendirmemek için gaklayan kargalara’ dönüşerek (veya bu uçlar arasında dalgalanarak, sözgelimi bir kalabalığı kızdırmak için öbür kalabalığı eğlendirerek veya bir kalabalığı eğlendirmek için öbür kalabalığı kızdırarak) Boğa’ya özgü ‘ayağını yere sağlam basmak’ ülküsünden epeyce uzaklaştı.

Ben de bu ‘aklı havada’ Ego inşacılarından biri olmakla beraber Yersiz Şeyler adı altında çeşitli söylemler yığmaya başlamıştım. 2008’de başlayan yazılar 2011’de hız kazandı, 2014’te süratlenen çeviri faaliyeti 2018’de Görce Yazılarına evrildi ve sonuçta bilgisayarcı garajından çıkan Diyar Gezginiyle ulaşabileceğiniz bir dağ daha kurgulanmış oldu.

‘Benim yarattığım’ bu ‘küçük dağın’ tek kusuru ise (onbinlerce) ziyaretçinin Ego inşasına yaramadığı için bir türlü nesnelleşemeyen bir tür hayalet bölgeye kısılıp kalmasıdır. Ha ha ha… O kadar kusur Sera Kadıgil’de de olur diyelim… Ego inşamın zorlantısıyla hesaplaştığım 2010 tarihli bir metni kısaltıp yayınlarsam belki mesele biraz daha netleşir (Gördüğüm Kördüğüm).

Kalabalık eğlendir(me)mek için kıvranan herkese selam olsun! [4]

(sonrası: Suphi Nejat Ağırnaslı Köken Hikayesi Kurguluyordu…)

Işık Barış Fidaner doktoralı (Boğaziçi Üniversitesi) bir bilgisayar bilimcidir. Yersiz Şeyler‘in Admini, Žižekian Analysis’in Editörü, Görce Yazıları‘nın Küratörüdür. Twitter: @BarisFidaner

Notlar:

[1] Menkıbe‘deki siyasi çıkış noktasının 1971 eyleminde araba sürmesiyle bilinen Aydın Çubukçu olması da bu bağlamda ironiktir.

[2] Bkz “Boğa (hayvancık): Muhafaza, Çöküş, Topraklama”, benim Boğamda Merkür-Şiron var: “Şiron-Merkür kavuşumunda doğmak” Tina Rahimi

[3] Bkz “Sosyal Medya ve Üç Nakış: Hayali, Simgesel, Gerçek”, “Turbacracy/Turbo-crazy/Dur-bak-rasi: Güncel İğdiş İlkesi Anonim Kalabalık Fetişidir”

[4] Bkz “Sosyal Medyada Kıvranma Özgürlüğü”