Monthly Archives: Haziran 2026

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Cüneyt Arkın’ın Yeşilçam’daki yeri, yalnız dövüşen kahraman, tarihî savaşçı, polis, baba, intikamcı veya dünyayı kurtaran adam olmasından ibaret kalmaz. Onun yüzü ve bedeni, Kemal Sunal’ın Şaban formuyla aynı bönlük ailesine bağlanır. Kemal Sunal hattında Yumuşak Şaban, badem gözlü eşektir. Cüneyt Arkın hattında Sert Şaban, dişli katırdır. Bu iki figür, Türk sinemasının iki ayrı kendini kullandırma biçimini gösterir. Yumuşak Şaban kendini çevrenin komik kullanımına doğal saflık gibi açar. Sert Şaban kendini çevrenin kahramanlaştırıcı kullanımına doğal dayanıklılık gibi açar.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

CHP’nin son krizi, yalnız bir kurultay tartışması, yalnız bir liderlik kavgası, yalnız bir yargı müdahalesi, yalnız bir adaylık gerilimi olarak okununca eksik kalır. Burada daha derinde çalışan şey, siyasal figürlerin kendilerini nasıl saf, nasıl gariban, nasıl mağdur, nasıl çilekeş, nasıl görevli, nasıl bilmez ve nasıl kayırılması gereken kişi haline getirdikleridir. Şabanlık bu yüzden bir hakaret sözcüğü olarak alındığında boşa düşer. Şabanlık, açıklığını saklamak yerine büyüten, bu açıklığı sahneye koyan, sonra da onu dokunulmazlık ve ayrıcalık kaynağına çeviren siyasal tekniktir.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Alem buysa kral benim sözü, sıradan bir meydan okuma cümlesi gibi duyulur. Cümlenin içinde çevreyi ölçme, oyunu tartma, sahnenin seviyesini görme ve sonra kendini o sahnenin hakimi ilan etme hareketi vardır. Alem buysa, yani ölçü buysa, ilişki biçimi buysa, güç böyle dağılıyorsa, söz böyle işliyorsa, insanlar böyle hizalanıyorsa, kral benim. Cümle kabadayılık gibi başlar, fakat Şabanlık düzleminde daha karanlık bir anlama ulaşır. Çünkü burada kral, kral gibi gelmez. Kral, saf gibi gelir. Gariban gibi gelir. Düz adam gibi gelir. Kötü niyeti olmayan, kalbi temiz, ne dediğini bilmeyen, şaka yapan, anlamayan, kırılan, yanlış anlaşılan biri gibi gelir. Sonra bütün sahneyi bu kılığın çevresinde döndürür.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF+Fİ 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Instagram Mağdurları

Şaban bön gibi görünür, bön gibi davranır; bu görünüş aldatıcı bir kabuk taşımaz, çünkü Şaban sahiden böndür. Kemal Sunal’ın sinemasında Şaban adı bazen doğrudan karakter adıdır, bazen afişte kalır, bazen seyirci belleğinde yaşar, bazen başka bir ismin altından çalışır. Atla Gel Şaban’da karakterin adı Niyazi’dir; yine de film Şaban formu olarak dolaşır (🔗). Bu küçük ad kayması, bütün teorinin kapısını açar. Şaban artık yalnız bir kişi değildir; sahici bönlüğün sinemada dolaşıma sokulmuş biçimidir.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by Fİ+IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Lushfoil Photography Sim ilk bakışta tuhaf bir dijital nostalji gibi görünür. Kameranın telefondan ayrı olduğu, fotoğraf çekmenin paylaşmaktan önce geldiği, görüntünün akışa düşmeden önce kadrajda beklediği eski bir zamana öykünür. Bugünün selfieci, TikTokçu, dikey ekranla düşünen genç kuşağına karşı sanki küçük bir nanik yapar: Bakın, görüntü böyle çekilirdi; önce yüzünüzü değil manzarayı görürdünüz, önce kendinizi değil ışığı ayarlardınız, önce paylaşmaz, bakardınız.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

“Bu bir Piro değildir” cümlesi, görünen şeyle onun temsil ettiği şey arasına mesafe koyar. İlk duyulduğunda yaptığı iş basittir: Bir figüre, bir söze, bir jest düzenine bakarken “burada Piro’nun kendisi yok; Piro’ya benzeyen bir temsil var” dedirtir. Bu cümlede Magritte’in “Bu bir pipo değildir” esprisi çalışır. Resimde pipo vardır, fakat resim pipo değildir. Pipo görülebilir ama içilemez. Görüntü vardır, nesne yoktur. Temsil vardır, kendisi yoktur (🔗).

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

“Bazen puro sadece purodur” sözü, aşırı anlamlandırmanın kendi etrafında dönmesine karşı küçük bir fren gibi dolaşır. Her nesnenin arkasında büyük bir sır, her jestin altında derin bir simge, her sözün içinde gizli bir anahtar aranması gerekmez. Bu cümle siyasal, kurumsal, mesleki, ailevi ve gündelik otorite biçimlerine çevrildiğinde daha keskin bir espri doğar: bazen Piro sadece Pirodur.