Category Archives: Bilim

İfadeler ve tanımlanabilir yapılar — Sylvain Poirier

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.5. İfadeler ve tanımlanabilir yapılar

Terimler ve formüller

Bir ifade, bir kuramın ilk iki katmanı (bir tipler listesi ve bir dil) verildiğinde, simgelerin bulunuşlarının sonlu bir sistemidir; bir modelin (belitleri gözardı ederek verilen tipleri ve yapı simgelerini yorumlayan sistem) ve içerdiği serbest değişkenlerin bir yorumunun (modeldeki değerlerinin) her mümkün verisi için bir değer tanımlayacaktır.

Her ifade ya bir terim ya da bir formüldür: terimlerin değerleri nesneler olurken formüllerin boolean değerleri olacaktır.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Matematiksel sistemlerin yapıları — Sylvain Poirier

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.4. Matematiksel sistemlerin yapıları

Yapılar, bir kuramın dilini (küme kuramsal bir yorumda yapı simgelerinin değerlerini) yorumlayarak, çalışılan sistemi biçimlemek için çeşitli tipten nesneleri ilişkilendirir. Bu yapılar her tipten nesnenin sistemde çeşitli roller oynamasını sağlar. Bu rollere göre nesneler, saf öğelerin basit yapısına karşın, karmaşık nesneler gibi yorumlanabilir.

Jenerik kuramlar 2 tür yapı (dolayısıyla 2 tür yapı simgesi) kabul eder: işleçler ve yüklemler.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Kuramların biçimi: mefhumlar, nesneler ve üst-nesneler — Sylvain Poirier

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.3. Kuramların biçimi: mefhumlar, nesneler ve üst-nesneler

Modelin değişkenliği

Her bağdaşık kuram kendi modelinin (yorumunun) sabitlenmiş olduğunu varsayar, ama olağandır ki bu, aynı kurama ait varolan diğer meşru modellerin geniş (sonsuz) menzili içinde bir tane modelin «tercih»inden ibarettir; model kuramı açısından bakıldığında model değişken olur. Fakat bu «tercih» ve modelin bu «varolma»sı gayet soyut olabilir. Ayrıntıda, Tamamlanmışlık savının kanıtı, bütün vakalarda işleyebilerek, imkânlar menzili içinde bir tane modeli «belirt»ecektir, ama bu inşa aslında alenî değildir (sonsuz tane adım içerir, her adım sonsuz bilgiye bağlıdır). Bu koşullarda, bir modelin sabitlenmesi varsayımı saçmalık sayılabilir, ama yine de matematiksel kuramların standart yorumunu teşkil eder.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Değişkenler, kümeler, işlevler ve işlemler — Sylvain Poirier

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.2. Değişkenler, kümeler, işlevler ve işlemler

Gelin temellendirici döngüden kimi basit kavramları getirerek matematiğe başlayalım, bu kendine yeterli olabilir. Henüz belitsel bir kuram hâlinde formelleştirilmemiş bir küme kuramından başlanması doğaldır.

Önce bir kümenin ne olduğunu açıklayalım, sonra temeller (model kuramı) ile onun esas incelikleri (paradokslar) bağlamında daha çok kavram ve izahla resmi tamamlayacağız.
Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

Sociotechnical Cognition — Dr. Işık Barış Fidaner

47dd864b4ff02e3ae1e01c5b03ff325d-e1497355048843.jpgThis letter is to be read as if in a museum.

It’s included in my 37th Placeless Book Introduction to Sociotechnical Cognition with the title “Neuroscience can devise a dialectical philosophy of sociotechnical cognition”.

IBF

January 9th, 2017

Dear Kathinka Evers,

I just completed my postdoc work in Boston and I am writing this letter to become a Researcher at the Centre for Research Ethics & Bioethics (CRB) in Uppsala University.

I’m submitting this application letter for both announcements, since my essential purpose is to work with you in CRB. To help to clarify my role in CRB, I dedicated a whole section to the questions raised by CRB’s Tasks.

After the U.S. presidency elections, I was already planning to move and work in Uppsala in Sweden. So in December I took the CRB announcements extremely seriously. I worked on this letter during the past few weeks, piece by piece rewriting to concretize the content (especially Section 1). It’s still a rough sketch given the depth of the questions, though I hope to have plenty of time to investigate these questions later.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Bilim

Matematiğin temellerine giriş — Sylvain Poirier

Facebook’ta admini olduğum Set Theory and Philosophy grubunda kendini tanıtan Sylvain Poirier’in settheory.net sitesinden çeviriler yapmaya aylar önce kalkışmıştım, ilk bölümü bugün tamamlayabildim.

Siteye de yüklenmiş: http://settheory.net/tr/

IBF

Sylvain Poirier — settheory.net

1. Matematiğin ilk temelleri

1.1. Matematiğin temellerine giriş

Matematik ve kuramlar

Matematik öğesel nesne sistemlerinin çalışılmasıdır; bu sistemlerin tek tabiatı kesin olmaktır, muğlak olmamaktır (iki nesne eşittir ya da farklıdır, ilişkilidir ya da değildir; bir işlem kesin bir sonuç verir…). Böyle sistemler olağan dünyamızdan bağımsız hâlde tasavvur edilirler, gerçi birçoğu olağan dünyanın çeşitli yönlerine benzeyebilir (böylece onları tarif etmekte kulanılırlar). Bir bütün olarak matematik, bu türde (kesin nesneleri olan) «tüm mümkün dünyaların bilimi» gibi görülebilir.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Çeviri, Bilim

İlgililik//ilgisizlik ölçüsü olarak entropi

Güncelleme: REBUS 2.0 yayınlandı!

Entropi Toplaşması (ET) hayal edebileceğiniz en işe yarar algoritmadır. Atıf yapılmıyor ve kullanılmıyor çünkü oturmuş bilimsel paradigmalar onun anlamını kavrayamıyor.

Aslında fikir çok basit:

ET’de entropi ilgililik//ilgisizlik ölçüsü olur.

— Bloklarda bir arada beliren ya da bir arada kaybolan öğe altkümelerinin entropisi düşüktür: O öğeler birbiriyle “ilgili”dir: Harfiyen birbirlerine “ilişirler”.

— Bloklarda bir kısmı belirirken bir kısmı kaybolan öğe altkümelerinin entropisi yüksektir: O öğeler birbiriyle “ilgisiz”dir: Harfiyen birbirlerine “ilişmezler”.

Bunların hepsi James Joyce’un Ulysses’inin analiz sonuçlarında gözlenebilir: izdusum-entropisi.pdf

Böylece entropi bir ilgililik//ilgisizlik ölçüsü olur, harfiyen ve tanımı gereği: https://www.etimolojiturkce.com/kelime/ilgi

Kaynaklar:

I. B. Fidaner & A. T. Cemgil (2013) “Summary Statistics for Partitionings and Feature Allocations.” [Bölüntüler ve Özellik Atamaları için Özet İstatistikleri] In Advances in Neural Information Processing Systems (NIPS) 26. Paper: http://papers.nips.cc/paper/5093-summary-statistics-for-partitionings-and-feature-allocations (the reviews are available on the website)

Türkçesi: ozet-istatistikleri.pdf

I. B. Fidaner & A. T. Cemgil (2014) “Clustering Words by Projection Entropy,” [İzdüşüm Entropisi ile Sözcüklerin Öbeklenmesi] accepted to NIPS 2014 Modern ML+NLP Workshop. Paper: http://arxiv.org/abs/1410.6830 Software Webpage: https://fidaner.wordpress.com/science/rebus/

Türkçesi: izdusum-entropisi.pdf

(İngilizcesi)

İmkânlı tüm entropi değerlerinin grafiği evrensel bir sabittir:

codtree_12

ET dendrogramlar üreten bir hiyerarşik öbekleme algoritmasıdır. Çıktılarının neye benzediğini göstermek için birkaç örneğim var:

Mycorrhizal mantar çalışmalarında bulunuşlarına göre
(I) bitkilerin (II) mantarların öbeklenmesi.

Kaydedilmiş fenotipik karaktarlerine göre dinozorların öbeklenmesi.

Verili bir dış gezegen kümesinde bulunuşlarına göre merkezî dalgaboylarının öbeklenmesi.

İyi bilinen Iris veri kümesinin öbeklenmesi. Çiçeklerin 145/150 tanesi başarıyla öbeklendi. (Bu son örnekte veri kümesindeki sayısal özellikleri kategorik özelliklere çeviren bir ek kod kullanıldı)

Last.fm taglerinin öbeklenmesi. Kısım 1 ve Kısım 2.

5 Yorum

Filed under Bilim, Şey

Intertwine Olurlar — çeviri derlemesi

intertwine-olurlar-kapak(34 sayfa — PDF — LaTeX)

İçindekiler

— Dünyada on binlerce kişi bilim özgürlüğü için yürüdü

— Devlerin Omuzları (Bilim Yürüyüşü Norveç)

— Bilim Yürüyüşü’nün Küresel Nedeni (Claudio Paganini)

— Bilim yürüyüşü (Günseli Bayram)

— Bilim Yürüyüşü’ne Türkiye’den Açık Mektup (Dr. Işık Barış Fidaner)

— Intertwine olurlar (IBF)

— Camdan Ayın Altında (Rüya Tiyatrosu)

— Ulysses 31

— Serçeler nereye gitti? (Sanjeeva Raj)

— Yeni Bir Yerçekimi Kuramı İlk Sınavını Geçti. Fizik Açısından Taşıdığı Anlam
Şöyle (Cecille De Jesus)

— Yerçekiminin Kaynağı ve Newton Kanunları Üzerine (Erik P. Verlinde)

— Türkiye yıl boyunca yaz saatinde kalacak (Agence France-Presse)

— Žižek’in Antigone’si bu gece Novo mesto’da açılışını yapıyor

Diğer kitaplar

2 Yorum

Filed under Bilim, Kitap

Entropy as a measure of relevance//irrelevance

Update: REBUS 2.0 is released!

Entropy Agglomeration (EA) is the most useful algorithm you can imagine. It’s not cited or used only because the established scientific paradigms cannot conceive its meaning.

In fact, the idea is very simple:

In EA, entropy is a measure of relevance//irrelevance.

— Subsets of elements that either appear together or disappear together in the blocks have low entropy: Those elements are “relevant” to each other: They literally “lift up again” each other.

— Subsets of elements that are partly appearing while partly disappearing in the blocks have large entropy: Those elements are “irrelevant” to each other: They literally “don’t lift up again” each other.

This is all visible in the results of the analysis of James Joyce’s Ulysses: https://arxiv.org/abs/1410.6830

In this setup, entropy becomes a measure of relevance//irrelevance, literally and by definition: https://en.wiktionary.org/wiki/relevant

References:

I. B. Fidaner & A. T. Cemgil (2013) “Summary Statistics for Partitionings and Feature Allocations.” In Advances in Neural Information Processing Systems (NIPS) 26. Paper: http://papers.nips.cc/paper/5093-summary-statistics-for-partitionings-and-feature-allocations (the reviews are available on the website)

I. B. Fidaner & A. T. Cemgil (2014) “Clustering Words by Projection Entropy,” accepted to NIPS 2014 Modern ML+NLP Workshop. Paper: http://arxiv.org/abs/1410.6830 Software Webpage: https://fidaner.wordpress.com/science/rebus/

(Turkish)

The grid of all possible entropy values is a universal constant:

codtree_12

EA is a hierarchical clustering algorithm that outputs dendrograms. I have a few examples to show how the outputs look like:

Clustering of (I) plants (II) fungi according to their occurrences in studies on Mycorrhizal fungi.

Clustering of dinosaurs according to the occurrences of their recorded phenotypic characteristics.

Clustering of central wavelengths according to their occurrences in a known set of exoplanets.

Clustering of the well-known Iris dataset. 145/150 of the flowers were successfully clustered. (This last example employs an additional wrapper code that categorizes the numerical features given in the dataset)

Clustering of Last.fm tags. Part 1 and Part 2.

2 Yorum

Filed under Bilim

Bilim Yürüyüşü’nün Küresel Nedeni — Claudio Paganini

Bilim Yürüyüşü hakkında yapılan basın toplantısından Almanya Genel Merkez adına bize ulaşan Claudio Paganini’nin beyanına iki dilde yer veriyoruz.

Işık Barış Fidaner & Fikri Şaşmaz

Adım Claudio Paganini, İsviçreliyim, matematiksel fizik alanında doktora öğrencisiyim. Berlin’de kurulan genç hukuk-teknoloji start-upı olan Cphere’in CEO’su ve Eş-Kurucusuyum. İsviçre’de büyüdüm, Birleşik Eyaletler, Almanya, Fransa ve İsveç’te yaşadım.

Nüfusun önemli bir kısmının kendi şahsi kanaatini yerleşik olguların önüne koyması dünyanın birçok yerinde yaşanan bir sorundur.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Çeviri, Bildiri, Bilim, Deneyim