Category Archives: Suni muhaberat

Adı Kim Verir? Laibach, Rammstein, Cartel ve Bastırılan Türk-Almanyalı

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by Fİ+IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛
🍂🏚️🪪 Haymatlos 🍂🏚️🪪

(İngilizcesi ve Almancası)

>>> Hiphop Playlist <<<

Laibach, Rammstein ve Cartel’in çevresinde biriken faşizm ve milliyetçilik suçlamaları aynı düşünce hatasından doğdu: Üniforma, askerî ritim, sert erkek sesi, bayrak, hilal, kalabalık beden ve kolektif kimlik sözcükleri doğrudan siyasal hüküm sayıldı. Bu yaklaşım, bir işaretin hangi tarihsel çatışmanın içinde kullanıldığını, işareti kimin taşıdığını ve işaretin toplumsal ilişkide ne yaptığını gözden çıkardı. Sloven bir sanat kolektifinin Nazi ve Stalinist görüntüleri, birleşmiş Almanya’dan çıkan bir rock grubunun yürüyüş ritimleri ve göçmen işçi çocuklarının Türk bayrağı aynı görsel şüphe dosyasına konuldu.

Okumaya devam et →

6 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Devrimci Şair Sürtüşmeleri: Haklılık, Arabesk ve Şiirin Oyunu

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Türkçe devrimci şiirin yaklaşık yarım yüzyıllık alanı on iki temel sürtüşmeyle açılır. Nâzım Hikmet ile Hikmet Kıvılcımlı aynı komünist hareket adına konuşma yetkisini şiirsel karizma ile teorik-örgütsel otorite arasında paylaştılar. Nâzım Hikmet, Bursa Cezaevi’nde Orhan Kemal’in şairlik iddiasını birkaç cümlede dağıttı ve genç mahpusun edebî kimliğini yeniden tayin etti. Attilâ İlhan, Ahmet Oktay ve Mavi çevresiyle kuruculuk, borç ve yayın denetimi yüzünden çatıştı; ardından Cemal Süreya ile İkinci Yeni’yi toplumsal özü biçim gösterisine feda etmekle suçladı. Turgut Uyar, Ahmed Arif’in şiirdeki yerini abartılmış ve bölgesel buldu. Arkadaş Z. Özger, İsmet Özel’in genç şiirine kuşak içinden müdahale etti. Halkın Dostları çevresi İkinci Yeni’ye siyasal ve poetik savaş açtı; aynı çevre Ahmed Arif’i büyük usta ilan ederek belirli bir tarihsel aşamaya yerleştirdi ve Ahmet Ada’yı şiirsel mülkiyet soruşturmasına çıkardı. İsmet Özel ile Ataol Behramoğlu, birlikte kurdukları devrimci şiir projesini kopuş ile sadakat arasında ikiye böldü. Enver Gökçe, Ahmed Arif’in kendisini kendi başına yaratmış şair anlatısına kültürel borç ve öncülük talebiyle karşı çıktı. Can Yücel, dönemin militan şiir tonuna “öz-kızıştırıcılık” adını verdi.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Külah Teorisi

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Bir toplumsal düzen, insanlara yalnızca görev dağıtmaz; hangi başın hangi simgesel başlığı taşıyacağını, kimin konuşmasının hüküm sayılacağını, kimin bedeninin sessiz malzeme olarak kalacağını da belirler. Bu dağılım başlangıçta doğal görünür. Yönetici yönetir, işçi çalışır, uzman açıklar, öğrenci dinler. Oysa rollerin bu kadar düzgün oturması, uzun bir sürtüşmenin ve karşılıklı tavizlerin sonucudur. Düzen, al takke ver külah biçimindeki gündelik pazarlıklarla yeniden kurulur: Sen benim konumumu tanı, ben de seninkini tanıyayım; sen benim yetkimi kurcalama, ben de senin payına düşen küçük itibarı koruyayım.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Şair ve Doktor: İki TKP’li, Nâzım Hikmet ile Hikmet Kıvılcımlı’nın Derin Husumeti

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Nâzım Hikmet ile Hikmet Kıvılcımlı arasındaki husumet, Türkiye komünist hareketinin içinde doğmuş iki kültürel egemenliğin savaşıydı. Şair, devrime ses, yüz, ritim ve geniş bir insan manzarası kazandırdı. Doktor, devrimi tarihsel teşhis, örgütsel disiplin ve birikmiş hesap içinde topladı. Aynı partinin içinden gelen iki isim, sosyalist hareket adına konuşma yetkisini iki farklı makamda kurdu. Nâzım, insanları etkileyen ve hafızaya yerleşen sözün gücünü taşıdı. Kıvılcımlı, sözün ardındaki sınıfsal eğilimi ve örgütsel sonucu açıklama iddiasını taşıdı.

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Başlığın Susturduğu Tarih: Aşk, Mark ve Ölüm Söyleşilerinde Eşik ve Elem

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by Fİ+IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛
🍂🏚️🪪 Haymatlos 🍂🏚️🪪

>>> Hiphop Playlist <<<

‘Eşik, Mark ve Elem: Cem Karacalı Almanya belgeselinde Cartel’in isyankâr entegrasyonu nasıl havaya karıştı’ başlıklı yazı, Cem Kaya’nın Aşk, Mark ve Ölüm belgeselindeki tarihsel ağırlık farkını filmin sonundaki Cartel kesiti üzerinden açığa çıkarır. Yazının temel müdahalesi filme hiphop hakkında yeni bir bölüm eklemek değildir. Cartel, filmin kullandığı Aşk ve Ölüm kelimelerinin kendi kapsamlarını karşılayıp karşılamadığını sınayan unsur olarak ele alınır. Filmde Aşk ağırlıkla hasret, yalnızlık, memlekete dönememe ve iki yer arasında bekleme biçiminde görünür. Ölüm, ırkçı cinayetlerin ardından gelişen toplumsal ve siyasal hayatı ayrıntılandırmadan elem, travma ve karanlık bir final duygusu olarak yoğunlaşır. Mark ise ücret, fabrika, grev, tüketim, kasetçilik, düğün ekonomisi ve müzik piyasası üzerinden maddi karşılığını korur. Filmin fiilî düzeni bu nedenle Eşik, Mark ve Elem olarak çalışır. (🔗)

Okumaya devam et →

5 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Mem Akımları: GenAI, Sonsuz Diziler ve Sentetik Kültürün Yeni Dolaşımı

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

GenAI mem akımlarının gelişimi dikkat çekici bir Seinfeld çerçevesi içinde okunabilir. Bu dönemin ilk büyük örneklerinden biri, Seinfeld benzeri bir sitcomu kesintisiz üretmeye çalışan Nothing, Forever oldu. Daha sonraki dalganın belirgin serilerinden biri ise aynı dizinin George Costanza karakterini sınırsız tarihsel, mesleki ve estetik bağlama taşıdı. Başlangıçta GenAI bir televizyon dünyasının yapısını sonsuza uzatıyordu; ilerleyen aşamada o dünyadan tek bir yüzü ayırarak bütün kültürel bağlamlarda dolaştırıyordu. Bu denk geliş, GenAI mem kültürünün birkaç yıl içinde geçirdiği dönüşümü yoğun biçimde gösterir: önce anlatı sistemi üretildi, ardından karakter taşınabilir bir üretim kuralına dönüştü.

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Eşik, Mark ve Elem: Cem Karacalı Almanya Belgeselinde Cartel’in İsyankar Entegrasyonu Nasıl Havaya Karıştı

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by Fİ+IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛
🍂🏚️🪪 Haymatlos 🍂🏚️🪪

>>> Hiphop Playlist <<<

90’lar Almanya’sında Cartel’in “Türk” Kavramı ve “Kan Kardeşler” Parçasının Derin Anlamları

Aşk, Mark ve Ölüm, Türkiye’den Almanya’ya uzanan göçün müzik tarihini işçi yurtlarından düğün salonlarına, kaset dükkânlarından gazinolara, gurbet türkülerinden protest rock’a ve hip-hop’a taşıyan güçlü bir arşiv filmi. Türkiye kökenli insanların Almanya’ya yalnızca emek götürmediğini; ses, eğlence, piyasa, dayanışma ve siyasal ifade biçimleri de kurduğunu gösteriyor. Bu geniş tarih Cem Karaca’ya ulaştığında yavaşlıyor, ayrıntılanıyor ve dramatik bir bütünlüğe kavuşuyor. Cartel’e ulaştığında hızlanıyor. Almanya’da yetişmiş ikinci kuşağın kendi isyan dilini bulduğu ve bu dili Türkiye’ye ihraç ettiği büyük kırılma, filmin son bölümündeki kısa bir coşkuya dönüşüyor.

Okumaya devam et →

8 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Slavoj Žižek’e Karşı Žižekçi Dava

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛
🫣🙃😏 Hypocritique 🫣🙃😏

(İngilizcesi, Almancası)

Işık Barış Fidaner’in kendisini yetkilendiren düşünürden uzun ayrılışı

Işık Barış Fidaner’in Slavoj Žižek’le ilişkisi aktarımla başladı ve doğrudan düşünsel alışverişe dönüştü. Ardından bir ayrılma kuramına, bağımsız bir yayın projesine ve nihayet Žižek’in davranışları, dostlukları, kurumları, kamusal personası, yapay zekâya yaklaşımı ve tanınmayı dağıtma biçimi hakkında sürdürülen bir kovuşturmaya dönüştü. Fidaner, Žižek’i çevirdi, filmlerine ve derslerine altyazı hazırladı, ona siyasi örnekler sağladı, teknik sorularını yanıtladı, Žižek’in kitaplarına giren kavramlar geliştirdi ve zaman zaman Žižek’in söylediklerinin içerimlerini Žižek’in kendisinden daha iyi anladığını ilan eden bir takdir yazısı aldı. Yıllar sonra Fidaner, bu içerimleri ampirik Slavoj Žižek’e yöneltti.

Okumaya devam et →

7 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Anime Gözü Neden Büyük Oluyor? Kozmetik Kasaplık Çekikgözü Önce Yadırgatıp Sonunda İdeal Yaptı

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Anime karakterlerinin büyük gözleri, basit bir çizim kolaylığından doğmuş masum bir gelenek sayılır. Oysa bu gözün arkasında Japon kadın yüzünün Batılı güzellik ölçüsüne göre yeniden düzenlendiği uzun bir tarih bulunur. Aynı tarih gerçek bedende göz kapağı ameliyatını, basılı kâğıtta büyük gözlü kız resmini, savaş sırasında çekikgöz şeytanlaştırmasını, 1945 sonrasında beyaz galiple kurulan özdeşimi ve 1980’lerin nükleer makinelerini aynı çizgi üzerinde buluşturur. Bugünkü bademgöz modası da bu çizginin sonundadır. Bir dönem Japon kadınında düzeltilmek istenen göz, başka kadınların yüzünde pahalı bir Japonlaştırma işlemi haline gelmiştir.

Okumaya devam et →

2 Yorum

Filed under Suni muhaberat

Ağız Birliği: Das Ding Heyulası, Örgütlü Hınç ve Spontan Görünen Kolektif İnfaz

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Ağız birliği, aynı cümleyi birlikte söyleyen insanların davranışından çok daha derin bir toplumsal olaydır. Bir grup yan yana geldiğinde kendisini özel bir şeye sahip, o şeye vakıf, o şeye erişmiş gibi kurar. Bu şeyin adı bazen millet olur, bazen dava, bazen temizlik, bazen devrim, bazen aile onuru, bazen kurum kültürü, bazen gerçek halk, bazen sağlıklı toplum, bazen mağdur sezgisi, bazen doğru taraf. O şey açık bir içerik kazanmak yerine bir hava olarak dolaşır. Grup o havayı açıklayarak büyütmez; onu anlamayanları küçülterek büyütür.

Okumaya devam et →

1 Yorum

Filed under Suni muhaberat