İstem: Bir şarkı yaz! Her nakaratın başlangıcı şöyle olacak: “biz plastik insanlar sende bir sorun bulduk” Her nakaratın ortasında şunlardan birini söyleyecek: (1) “nefesin fazla hızlı” (2) “gözün fazla kısık” (3) “yanağın fazla yuvarlak” (4) “burnunda eğrilik var” Her nakaratın sonunda da “uzmanlar herşeyi çözer” diye telkine bağlayacak!
1-2-3-4’ün sözleri ChatGPT’den, 5-6-7-8-9’un sözleri şiir çevirilerinden, 10’un sözleri internetten alındı; müzikler, konuşma ve kapak “suni muhaberat” (yapay zeka) ile üretildi (ChatGPT, Suno, Lovo, Bing). [*]
İstem: Radyo sunucusu Özne Bilendam “Nümerik Esintiler” isimli programın onbirinci bölümünde önce kendini tanıtacak. Sonra 10 tane şarkı sunacak. Her şarkı öncesinde şarkının adını anarak yapacağı konuşmaları tek tek hazırla! Konuşurken her şarkının ismini bildirecek ve konusundan bahsedecek: “İbreler kimi gösterecek?” (medyatik seçim şarkısı), “Sayısalcı yürür” ve “Sözelci adım adım yürür” (bu iki şarkı sayısalcı ile sözelci arasında atışma), “Doğanın sonu” (ekolojik hassasiyet), “Seslenmeyecek miyim insanlara?” (Deniz Gezmiş’in son şiirinden uyarlama), “Meçhul Yurttaş” (Wystan Hugh Auden’in şiirinden uyarlama), “Oynamış olacaklar” (Alan Turing’in şiirinden uyarlama), “Hiçkoku” (Sandro Penna’nın şiirinden uyarlama), Uç (Sylvia Plath’ın son şiirinden uyarlama), “Share and Enjoy” (Otostopçunun Galaksi Rehberi’nden bir şarkı) [telaffuz için sonuca ince ayar çekildi]
Bing’den kapak istemi: robot playing the piano, impressionism
Merhaba sevgili dinleyiciler, ben Özne Bilendam ve sizlerle bir kez daha ‘Nümerik Esintiler’ programında buluşmanın mutluluğunu yaşıyorum. Benimle birlikte bugün yine müzik dolu bir yolculuğa çıkacaksınız. İlk şarkımız, ‘İbreler Kimi Gösterecek’ isimli parça. Bu şarkı, medyatik seçimlerin ardındaki manipülasyonlara ve toplumun yönlendirilmesine dair bir eleştiri barındırıyor. Şimdi, şarkının ritmi ve sözleriyle bu konuyu birlikte keşfedeceğiz.
Tabii ki, işte sözelcilerin alınmış olduğu bir şarkı:
[Tema: Hızlı tempolu, enerjik bir rap]
[Verse 1] Sözelci der ki, “Dilim kuvvetlidir!” Ama matematik bize her zaman güç verir Soru çözerken zihnimiz çalışır hızla Senin cümlelerin ise zorlama, sığ laflarla
(Verse 1) Heyecan yükseliyor, ekranlar önünde, Bağımsız medya, gerçeği arıyor her anında. Saatler geri sayım, nabız hızlanıyor, İbreler kimi gösterecek? Soru herkesin dilinde.
Bir arabada gaza basmayı veya frene basmayı debriyajla yumuşatmak o aracın ataletini tanımak demektir. Nasıl ki arabada gaz ve fren debriyajla dolaylanmışsa bütün teknolojik araçlarda da ivmelenme ve frenlenme o aracın ataleti ile dolaylanmıştır. İvmelemenin de frenlemenin de kontrollü olabilmesi için öncelikle kullanılan aracın ataleti tanınmalıdır yani kendi haline bırakıldığında ne şekilde ne yöne meyledeceği sezilebilmelidir.
İstem: David Graeber’in Boşbeleş İşler (Bullshit Jobs) teorisine göre Yapay Zeka’nın beyaz yakalı işgücünü yok etmesi dünya için hayırlıdır çünkü insanların asıl vazifesi İklim Çöküşünü yavaşlatmaktır. Bunu savunan dramatik ve jargonlu gazete yazısı yaz!
Dünya, köşesine sıkışmış bir gerçekle yüzleşmek zorunda: İklim değişikliği, artık sadece gelecekteki bir felaket senaryosu değil, bugünün acı gerçeğidir. Peki, bu tehditle nasıl başa çıkacağız? İşte burada, David Graeber’in “Boşbeleş İşler” teorisi ve yapay zeka devriminin kesiştiği nokta bize ışık tutuyor.
Bilgisayar mühendisliğinde/bilimlerinde Yapay Zeka ilk arzıendam ettiğinde Kural-Tabanlı Sistemlerden oluşuyordu, ‘Eğer şöyleyse böyle yap, yok öyle değilse de böyle yap!’ tarzında saydam algoritmalarla kodlanan bu programların nasıl çalıştıkları aşağı yukarı anlaşılabiliyordu. İlk chatbot olan psikoterapist simülatörü ELIZA böyleydi.
Daha sonra bambaşka bir mantıkla çalışan Yapay Sinir Ağları gelip alana egemen oldu, Pekiştirici yordamlarla en doğru cevapları vermesi öğretilen bu algoritmalar kapalı kutuydu ve perde arkasında ne dolaplar döndüğünü yorumlamak imkansızdı. Geçen yıl patlayan ChatGPT işte böyle müphem bir algoritmaya dayanıyor.
Sanat ve teknoloji, tarih boyunca sık sık bir araya gelmiş, zaman zaman kavga etmiş iki kudretli güçtür. Ancak son yıllarda, yapay zeka gibi gelişen teknolojiler sanat dünyasında yeni bir devrimin kapılarını aralamış durumda. Bu devrimin en ilgi çekici örneklerinden biri ise “Nümerik Esintiler” adlı radyo programı.
Bugün sizlerle gurur duyuyoruz çünkü Nümerik Esintiler‘in tam 10 bölümünü başarıyla tamamladık! 100 şarkı, 100 farklı yolculuk ve hepsinden öte, 100 farklı anlam… Ne de olsa biz “Nümerik Esintiler”iz, içinde sayılarla dolu bir macera.
