Tag Archives: Muhaberat

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Vatikan’da Gandalf var, Palantir’de tedarik var, Babil ikisini de gösteriye dönüştürebilir, Yoda “Yap ya da yapma. Denemek yok,” der ve Nehemya duvarın nerede yeniden inşa edildiğini sorar. Bu adlar yapay zeka çağındaki tek bir çatışmayı işaretler. Gandalf, ölçülülüğün soylu jestini adlandırır: Sana verilmiş tarlayı işle, bütün gelgitlere hükmetme fantazisine diren, senden sonra gelenlere daha temiz bir yeryüzü bırak. Yoda, ahlaki tereddüdün içinden geçen kesiyi adlandırır: Niyet ancak bir edime dönüştüğünde değer taşır. Nehemya, ortak yeniden inşayı adlandırır: çok el, çok duvar kesiti, dağıtılmış sorumlulukla onarılan bir şehir. Babil Kulesi, tek bir kule, tek bir dil, tek bir buyruk, yukarı doğru uzanan tek bir ad düşünü adlandırır. Babil, çıkarımı, lüksü, tahakkümü ve gösteriyi arzulanır kılan parlak şehri adlandırır. Canavar, söz, imge, kimlik, para, askeri güç, veri ve öngörü tek bir işleyen bedende toplandıktan sonraki dijital sert gücü adlandırır. Sahte peygamber, canavarı sorumluymuş gibi konuşturan sesi adlandırır. İşaret, bir kişinin işe, refaha, paraya, harekete, güvenliğe ve aidiyete erişim kazanıp kaybettiği makine-okunur profili adlandırır.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Yapay zekânın tehlikesi işsizlikten, otomasyondan, sentetik imgelerden, sentetik yazımdan, sentetik seslerden, sentetik refakatçilerden, otomatikleştirilmiş kararlardan, platform bağımlılığından, siber savaştan, veri çıkarımından ya da okulların, ailelerin, çalışmanın, sanatın ve kamusal hakikatin zayıflamasından daha büyüktür. Bunların hepsi tek bir krize aittir: İnsan egosu, makineye karşı kendisini savunmak için daha makine-benzeri, daha şişkin, daha kesin, daha verimli, daha görünür, daha optimize, daha egemen, daha “görkemli” hâle gelmeye ayartılır. Papa XIV. Leo’nun Magnifica Humanitas’ı, yapay zekâ çağında insan kişisini korumaya ilişkin bir genelge olarak, bu tehlike için dinsel ve toplumsal söz dağarını bir araya getirir: Babil, Nehemya, çalışma, eğitim, aile, hakikat, iletişim, barış, dikkat ekonomisi, dijital iktidar, yapay refakat, gençlik, yeniden dağıtım, emeğin haysiyeti, ortak iyilik ve karar almayı ve kolektif imgelemi yeniden şekillendiren teknolojiler arasında insan kalma gereği (🔗). Freudcu bir yanıt bu temaları alır ve vurguyu kaydırır. İnsanlık savunulmayı hak eder, ama ego kuşkuyu hak eder. İnsan varlığı, dürtülerin zorlu biçimlenişi yoluyla, çalışma, sevgi, aile, eğitim, sanat, hakikat, adalet, bakım ve paylaşılan sorumluluk yoluyla haysiyet kazanır. Tuzak, görev dürtüleri haysiyetlendirmekken egoyu yüceltmektir.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Drammaxxing, acının büyütülmesinden ibaret bir tavır gibi görülebilir; Türk efsanelerinde bundan daha geniş, daha sert, daha örgütlü bir işleyişe sahiptir. Drammaxxing, bir anlatının sahne yoğunluğunu en yüksek düzeye çıkarma tekniğidir. Kişisel yarayı toplumsal yaraya, aile krizini töre krizine, kahramanın ölümünü milletin ağıdına, kapatılmayı yeniden doğuşa, körlüğü intikama, kanlı kıyafeti sahte ölüme, ateşi de milletin çıkış motoruna çevirir. Yabancı mitlerde dramatik çekirdek çoğu zaman tek merkezde toplanır: Ödip’te baba öldürme ve soy sırrı, Erbaba’da ölü babanın yasa olarak geri dönüşü, Prometheus’ta ateş ve ceza, Polyphemos’ta tek gözlü canavardan kaçış, Gilgameş’te dost ölümü ve ölümsüzlük arayışı, Osiris’te parçalanmış beden, Romulus-Remus’ta kardeş katliyle şehir kuruluşu, Rüstem-Sührab’da tanınmayan oğul, Antigone’de gömülme hakkı, Kosova mitinde kutsal yenilgi, Narcissus’ta görüntüye kapanma, Faust’ta şeytanla ruh pazarlığı. Türk efsaneleri aynı dramatik çekirdeği alır; onu millet, devlet, töre, ocak, ana, baba, oğul, ata, at, kurt, demir, taş, kanlı gömlek, ağıt, intikam, köprü, dağ, vadi, esaret, dönüş ve yeniden kuruluşla büyütür.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Objesi esirgenen kullanıcı, eşikte bekletilen arzu, sadomazo ima oyunu ve platform depresyonu

Bir kullanıcı bir şiir mısrası paylaşır. Bir ayrılığın ardından, bir kavganın ardından, bir ölümün ardından, bir politik yenilginin ardından, bir kıskançlığın ardından, bir cevap bekleme gecesinin ardından, birinin gördüğü hâlde yazmadığı story’nin ardından, bir mesajın yarım kalmasının ardından, birinin adını anmadan birine yüklenmek gerektiğinde, birinin geri dönmesini isterken geri dönmesini istemiyormuş gibi görünmek gerektiğinde, birinin suçlu hissetmesi istenirken açık suçlama yükü taşınmak istenmediğinde şiir ortaya çıkar.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

Barış Manço’nun kendi gerçek özgün şarkı sözü olan “Ah deme oh de”, sonradan “Hoh deme püf de” biçiminde yumuşatılmış ve kamusal dolaşımda nefes egzersizi gibi zararsızlaştırılmıştır. Lambaya Püf De’nin bugün yaygın görünen kayıtlarında “hoh deme püf de” biçimi yer alır; şarkının sansür hikâyesini aktaran anlatılarda ise çekirdeğin “oh deme püf de” olduğu açıkça görünür: lamba söndürülür, ağızdan çıkan uygunsuz nefes düzeltilir, “oh” kamusal sahnede “püf”e çevrilir (🔗). Barış Manço’nun formülü burada yalnız eski bir sansür hikâyesi değildir. Nikbinler vakasında bu formül platform çağının temel ses emrine dönüşür: ham acının “ah”ı bastırılır, pürüzsüz robotik duygunun “oh”u dolaşıma sokulur, kaynağı gösteren lamba “püf” diye söndürülür.

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(İngilizcesi ve Almancası)

Stray, BlueTwelve Studio ve Annapurna Interactive tarafından 2022’de yayımlanan, açık dünyadan Walled City 99’a düşen kızıl bir kediyi konu alan bir adventure oyunudur; Walled City 99, Companions denen robotların yaşadığı, Sentinels denen güvenlik drone’larının kol gezdiği ve Zurks denen mutasyona uğramış çöp yiyen organizmaların istila ettiği, mühürlü bir yeraltı şehridir. Kedi dışarıdaki ailesine dönmek ister. Şehir kapalı kalmak ister. Robotlar zar zor hayal edebildikleri bir gelecek ister. B-12 adlı küçük bir drone kediye katılır, robot konuşmasını çevirir, nesneleri depolar, makineleri hack’ler, anıları taşır ve sonunda bir zamanlar bilinci şehrin network’üne hapsolmuş bir insan bilim insanı olduğunu keşfeder. BlueTwelve oyunu Kowloon Walled City’den esinlenmiş bir robot kasabasında geçen bir kedi macerası olarak tanımladı ve stüdyonun kendi anlatımı kökeni alışılmadık ölçüde somutlaştırır: yoğun dikey mimari, neon sokaklar, borular, tabelalar, balkonlar ve bir insan adventure kahramanının dekor olarak göreceği boşluklardan geçebilecek kadar küçük bir beden (🔗). Annapurna’nın kendi açıklaması yalın çerçeveyi verir: Bir kedi ve bir drone, tuhaf sakinlerle dolu gizemli bir dünyadan çıkış yolu arar (🔗). PlayStation’ın tanıtımı iki bedenli tasarımı vurgular: Kedinin doğal hareketi vardır, B-12 hayvanda bulunmayan yetenekleri sağlar ve hikâye bu ikisinin birleşimine bağlıdır (🔗).

(playlist)

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

👻🪸🐈‍⬛ Phantomoperand 👻🪸🐈‍⬛

(Almancası ve İngilizcesi)

Ego dismorfisi, çağdaş insanın kendi varlığını yanlış ölçüde, yanlış kadrajda, yanlış formatta, eksik çıkmış bir suret gibi yaşamasıdır. Burada mesele yalnız beden memnuniyetsizliği, güzellik baskısı, sosyal medya kıskacı, klinik tanı, kuşak çatışması, cinsiyet kavgası, iş stresi, sanatın teşhir hazzı veya yapay zeka çağına uyum sorunu olarak ayrı ayrı kavranamaz. Bütün bu alanlar aynı makinenin eşzamanlı yüzeyleridir. Aile çocuğa sevilir bir imge verir; medya o imgeye biçim verir; kuşaklar kendi çocukluk medyasından onur ve gerçeklik sınaması öğrenir; iş kurumu kişilik ister; cinsiyet piyasası bedene değer biçer; klinik tanı acıyı adlandırır; sanat acıyı sahneye taşır; teori bu sahneyi yorumlar; platform puanlar; yapay zeka isteme çevirir; beden bütün bu formatların bedelini çarpıntı, açlık, kusma, panik, ağrı, dissosiyasyon, kendine zarar ve ölüm düşüncesiyle öder.