Tag Archives: Lacan Dersleri

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Bir Soruyu Cevaplamak: Talep ve Arzu)

Her soru aslında göründüğünden fazlasıdır. Basit bir bilgi edinme girişimi gibi görünen bu eylemin ardında, ruhumuzun derinliklerinde yer alan karmaşık mekanizmalar işler. Fransız psikanalist Jacques Lacan’ın kuramsal labirentinde bir yolculuğa çıkarak, soru ve cevabın ardındaki dinamikleri, talep ve arzu düzeylerini birbirinden incelikle ayırt ederek anlamaya çalışalım.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Dünya Talebi ve Dünyadan Talep)

Arzu, Emek ve Sevginin Derinliklerine Yolculuk

“İnsanın dünya ile ilişkisi talep yoluyla kurulur.” Işık Barış Fidaner’in bu yalın, duru ve kışkırtıcı cümlesiyle başlayan düşünsel bir yolculuğa çıkıyoruz. İnsan, dünya karşısındaki varlığını talep üzerinden ortaya koyar; yaşamı talep etmek, arzularını talep etmek, ihtiyaçlarını talep etmek… Bu talepler aslında basit ve sıradan gibi görünen, ama içinde pek çok bilinçdışı anlamı barındıran eylemlerdir. Bir talep, tuz istemek gibi basit bir istekte bile yüzünü göstermeye başlayan derin anlamlarla doludur. Komşunun kapısını çalarken gerçekte sadece tuz mu istenir, yoksa kapıyı açan kişinin size bakmasını, sizi görmesini, size gülümsemesini mi arzularsınız?

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

⚠️⏳🚪 GEÇİŞ KRİZİ ⚠️⏳🚪
浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Rektör Ataması ve Lacan’da Dört Söylem)

Lacan’ın düşüncesinin temel taşlarından biri olan “imleyen” kavramı, yalnızca dilsel bir unsur olmanın ötesinde, öznenin toplumsal alandaki konumunu ve simgesel düzenle ilişkisini yapılandıran asli bir unsur olarak belirir (Fidaner, 2020, 6 Temmuz). İmleyen sözdür, yani söylenen bir şeydir. Ama bu sözün ortaya çıkışı, basit bir seslenme değil, yapısal bir ilişkidir. Lacan’da bu ilişkinin merkezine “imleyeni kim kime söylüyor?” sorusu yerleşir. Bu soru bizi doğrudan “muhataplık” ilişkisine, yani imleyenin ulaşmayı hedeflediği Öteki’ye götürür.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Muhataplık ve Dört Söylem)

Giriş: Muhataplık, Zaman ve Simgesel Yetkilendirme

Gündelik dilin küçük bir ayrıntısı, bizi Lacan’ın dört söylemine kadar götürecek simgesel bir yapının ipucunu verir. Birinin bize söylediği bir şeyi iyi duyamadığımızda doğrudan “Ne?” demek, kaba bir karşılık olarak algılanır. Bunun yerine “Efendim?” diye sormak beklenir, çünkü bu sözcük, yalnızca duyulmamış bir ifadenin tekrarlanmasını istemez; aynı zamanda o an için konuşanın bir efendi pozisyonuna yerleştirilmesini, yani geçici bir simgesel yetkilendirmeyi içerir. Türkçeye özgü bu nazik sapma, muhataplık meselesinin yalnızca bir duyma meselesi değil, bir yetkilendirme biçimi olduğunu gösterir. “Muhatap” kavramının Türkçede özel bir yerinin olması da tam buradan kaynaklanır: söz hakkı olanın, o hakkı kullanmaya yetkili kılınması gerekir.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Lacan: Arzu Şeması)

Bu yazı, Jacques Lacan’ın meşhur Arzu Şemasına dayanan ve onu görsel olarak zenginleştiren bir diyagramı temel alarak, öznenin arzu, tanınma ve fantazi ilişkilerini yeniden düşünmeye çalışmaktadır. Görselde sunulan diyagram, Lacan’ın dört temel şeması üzerine inşa edilen katmanlı bir yapının üstüne ek bir yüzey kazandırır: ayna, duvar ve hayalet düzeyleri. Bu üç düzey, öznenin hem imgesel hem simgesel hem de fantazmatik pozisyonlarını birbirine çarpıştırarak, arzulamanın topolojik ve ilişkisel karmaşasını sergiler.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Lacan’ın Arzu Şeması, Aynanın Hayaleti: Lacancı Arzu Şemasına Bir Katman Daha)

GİRİŞ: ARZUNUN ŞEMATİK DİYALEKTİĞİNE GİRİŞ

Jacques Lacan’ın düşüncesi, Freudcu mirası dilin yapısal düzenine yerleştirerek bilinçdışını yeniden tanımlar: Bilinçdışı, Freud’un gösterdiği gibi bir içerikler kümesi değil, Lacan’a göre bir dil gibi yapılanmış bir düzendir. Bu yapılanmanın öznesi de, özü itibarıyla sabit değil, ötekine göre kaygan, bölünmüş ve işlevsel bir yapıdır. Lacan’ın Écrits’de sunduğu Arzu Şeması, bu özne figürünü—konuşan, dinleyen, anlayan, arzulayan, saplanan özneyi—matematiksel bir kesinlikte yeniden kurgulamak için geliştirilmiştir. Bu şema, dört ardışık biçimde sunulur: her biri, öznenin oluşumuna içkin olan başka bir boyutu devreye sokar. Her bir şema bir öncekini dönüştürür ve aynı zamanda bir sonraki için altyapı sağlar.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞
🪞⚔️👁️ Post-Feminizm 🪞⚔️👁️

(Lacan’da Cinsiyetlenme Formülleri, FEMİNİZMİN KÖR NOKTASI VE ESTETİK İKTİDAR, Fallik Kadın Dini: Penis Olmazsa Çocuk Olmazsa Başarı Olmazsa Kimlik Verelim)

Lacan, cinsiyet farkını açıklamak amacıyla 20’nci seminerinde cinsiyetlenme formüllerini ortaya koymuştur. Fakat Lacan’ın formüllerine biraz daha derinden bakıldığında, eril ve dişil cinsiyetlenme formüllerinin belirgin politik ve ideolojik sonuçları olduğu görülür. Bu sonuçlar özellikle feminizmin gözden kaçırdığı noktaları da aydınlatabilir.

🦋🤖 Robo-Spun by IBF 🦋🤖

浪🧩📞 LACAN DERSLERİ 浪🧩📞

(Ayna Evresinde İmgesel, Simgesel, Gerçek)

GİRİŞ: AYNA EVRESİNDEN YOLA ÇIKARAK LACANCI ÜÇLÜYÜ DÜŞÜNMEK

Jacques Lacan’ın psikanalitik düşüncesi, özneleşme sürecini çözümleyebilmek için bir dizi karmaşık kavramsal ayrım geliştirir. Bu ayrımların en temel ve en öğretici biçimde bir araya geldiği sahne, onun “ayna evresi” adını verdiği oluşum anıdır. Ayna evresi, bir çocuğun ilk kez aynadaki yansımasıyla karşılaşarak bu yansımayı “kendisi” olarak tanıdığı bir kırılma anına işaret eder. Bu sahne yalnızca çocuğun gelişiminde bir dönüm noktasını temsil etmez; aynı zamanda Lacan’ın düşüncesinde, özne, temsil, arzu ve gerçek arasındaki ilişkilerin düğümlendiği yapısal bir motif olarak işler.